Powstanie Warszawskie 1944 - serwis specjalny
Prezydent Andrzej Duda podkreślał, że „Powstanie Warszawskie wpisało się w wielką polską historię”. - Dzięki bohaterstwu Powstańców możliwe było odzyskanie przez Polskę pełnej suwerenności po 1989 roku. Każda rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego jest ważna dla młodzieży, czyli dla przyszłości Rzeczpospolitej. Wierzę w to głęboko, że nasi harcerze, zwłaszcza właśnie ta część polskiej młodzieży, gotowa jest bronić ojczyzny zawsze i w każdym momencie. Muzeum Powstania Warszawskiego to największy pomnik bohaterstwa Powstańców – mówił prezydent.
Podczas uroczystości głos zabrali też dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego Jan Ołdakowski, prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, żołnierz AK Julian Kulski i prezes Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich gen. Zbigniew Ścibor-Rylski.
Gen. Zbigniew Ścibor-Rylski zaapelował do wszystkich Polaków o zachowanie wzajemnego szacunku. Podczas przemówienia w Parku Wolności Muzeum Powstania Warszawskiego podziękował harcerzom i wolontariuszom za przekazywanie informacji o wydarzeniach sprzed 73 lat. - Nie wiecie co to jest, przelewać krew za wolność. Całe szczęście. Może nigdy nie doczekacie się takich strasznych, okrutnych dni, jakie nasze pokolenia miało możność przeżyć - mówił do młodych ludzi.
"Warszawa - miasto dwóch powstań"
Z okazji 73. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego prezydent Andrzej Duda odznaczył srebrnym krzyżem zasługi m.in. Dawida Wildsteina i Mikołaja Mirowskiego – twórców serii debat „Warszawa - miasto dwóch powstań”. Debaty organizowane są w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Jak podkreślił dr Mikołaj Mirowski, tworząc projekt, jego twórcy wychodzili od dwóch wydarzeń - powstania w getcie warszawskim i Powstania Warszawskiego. - To symbole, które otwierały nam drzwi do szerszej debaty na temat relacji polsko-żydowskich w XX wieku, 20-leciu międzywojennym czy podczas II Wojny Światowej i w PRL. Były pretekstem do szerszego spojrzenia na historię Polaków i Żydów, na relacje polsko-żydowskie – mówił gość.
Sesja Rady Warszawy na Zamku Królewskim
Żołnierz AK, uczestniczka Powstania Warszawskiego Wanda Traczyk-Stawska; prawnik, sędzia TK w stanie spoczynku Wiesław Johann oraz aktor Daniel Olbrychski otrzymali w poniedziałek tytuły honorowych obywateli Warszawy.
"Gdy wstąpiła do Szarych Szeregów miała 14 lat"
Uroczystość odbyła się w czasie sesji Rady Warszawy na Zamku Królewskim w przeddzień głównych obchodów 73. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.
Traczyk-Stawska po odebraniu tytułu honorowego obywatela powiedziała, że to wyróżnienie jest nie tylko dla niej. "Jest ono dla wszystkich, którzy pomogli mi wydobyć z cienia Cmentarz Powstańców Warszawy" - podkreśliła.
Zwracając się do prezydent stolicy Hanny Gronkiewicz-Waltz, powiedziała, że na tym cmentarzu nie ma jeszcze wybudowanego Muru Pamięci.
Druga, bardzo ważna rzecz to fakt, że nie ma tam Izby Pamięci - dodała Traczyk-Stawska. "Bez Izby Pamięci ci, którzy tam leżą, są tylko bezimienną masą" - podkreśliła. Zaapelowała także o pomoc w zbieraniu pamiątek po osobach spoczywających na Cmentarzu Powstańców Warszawy.
Traczyk-Stawska dodała, że bardzo by chciała, żeby Warszawa przyjęła dzieci ranne, "których w tej chwili nie wpuszczono do naszego kraju".
Prezydent stolicy Hanna Gronkiewicz-Waltz odpowiedziała, że "pani Wanda zawsze ją stawia do pionu"; przekazała, że miasto ma koncepcje Izby Pamięci, do 31 sierpnia będą trwały konsultacje. Dodała, że stolica ma przygotowany program przyjęcia dzieci z syryjskiego Aleppo. "Ale to nie tylko od nas zależy" - podkreśliła.
Johann pod odebraniu tytułu pytał, co znaczą jego dokonania przy tym, co dla Warszawy, dla nas wszystkich, zrobiła Traczyk-Stawska. "Być obywatelem Warszawy to zaszczyt, ale być honorowym to wyjątkowy zaszczyt, a szczególne wyróżnienie to odbierać ten tytuł razem z panią" - zwrócił się do Traczyk-Stawskiej.
Johann dodał, że odnosi wrażenie, że przyznanie mu tytułu honorowego obywatela radni ocenili przez pryzmat działalności jego żony Olgi Johann - wieloletniej wiceprzewodniczącej Rady Warszawy, która zmarła w kwietniu tego roku.
Olbrychski podkreślił, że jest szczęśliwy, że przypadł mu zaszczyt odebrania tytułu honorowego obywatela w takim towarzystwie. Jak mówił, Traczyk-Stawska jest osobą niezwykłą. "Ta niezwykłość towarzyszy pani do dnia dzisiejszego, dała pani tego kolejny dowód w cudownych, pięknych, niedawnych warszawskich dniach lipcowych" - powiedział Olbrychski.
Dodał, że był jej sąsiadem, gdy walczyła o Aleje Jerozolimskie, ponieważ w 1944 r. na niedalekiej ul. Nowogrodzkiej jeszcze "w brzuchu mamy czekał, aż wszystko się uspokoi". Olbrychski urodził się w lutym 1945 r.
73. rocznica Powstania Warszawskiego - czytaj więcej
Przy pomniku Powstania Warszawskiego na pl. Krasińskich rozpoczyna się uroczysta msza św. polowa, a o godz. 19 odczytany zostanie Apel Pamięci. Następnie o godz. 20 odbędzie się koncert „Chłopcy z tamtych lat”.
Główne uroczystości upamiętniające 73. rocznice wybuchu Powstania Warszawskiego odbędą się we wtorek przy pomniku Gloria Victis na Wojskowych Powązkach o godz. 17 (o której wybuchło powstanie), z udziałem przedstawicieli władz i kombatantów oraz uroczystościami przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i AK.
W godzinę „W” w stolicy przez minutę zabrzmią syreny alarmowe wojewódzkiego i miejskiego systemu alarmowania, będę też wsparte syrenami ręcznymi. Powstańcy apelują, by o 17.00 w godzinę rozpoczęcia Powstania, kiedy rozlegną się syreny alarmowe przystanąć w milczeniu na minutę, i w ten sposób oddać hołd poległym w 1944 roku żołnierzom i cywilom.
Powstanie warszawskie było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. 1 sierpnia 1944 roku do walki w stolicy przystąpiło ok. 40-50 tys. powstańców. Planowane na kilka dni trwało ponad dwa miesiące. W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej były ogromne i wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, ok. 500 tys., wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie spalone i zburzone.
Polskie Radio 24/kk/PAP/IAR
______________________
Data emisji: 31.07.2017
Godzina emisji: 10:00
