"1940 Katyń - zbrodnia na nieludzkiej ziemi" - taki tytuł nosi komiks o zbrodni sprzed 70 lat autorstwa znanych polskich rysowników. Akcję książki, która w tym tygodniu trafi do księgarń, oparto na wspomnieniach Józefa Czapskiego.
TYLKO U NAS NIEPUBLIKOWANE NIGDY WSPOMNIENIA JÓZEFA CZAPSKIEGO
Józef Czapski
Pod wspólną, symboliczną nazwą "1940 Katyń" w komiksie połączone zostały opowieści o losach wszystkich pomordowanych jeńców z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku. Kanwą komiksu jest opowieść byłego więźnia Starobielska, który znalazł się w gronie nielicznych ocalonych - Józefa Czapskiego. Jego "Wspomnienia starobielskie" stały się podstawą części poświęconej życiu obozowemu polskich jeńców.
Część druga komiksu oparta jest na relacji Czapskiego z poszukiwań zaginionych oficerów, prowadzonych przez niego z rozkazu generała Władysława Andersa, po zawarciu paktu Sikorski - Majski i podjęciu decyzji o utworzeniu Armii Polskiej w ZSSR. Opowieść o staraniach i zabiegach dyplomatycznych podejmowanych w warunkach rzeczywistości sowieckiej jest nie mniej fascynująca i równie tragiczna, jak historia obozowa. Stąd też bezpośrednie nawiązanie do tych wspomnień, zatytułowanych "Na nieludzkiej ziemi", już w samym tytule komiksu. W opowieści została także wykorzystana relacja Stanisława Swianiewicza - ocalałego z transportu na miejsce egzekucji.
To, czego nie udało się opowiedzieć w komiksie, dopełnia liczące czterdzieści stron posłowie dr. Tadeusza Kisielewskiego, autora m.in. książek "Katyń. Zbrodnia i kłamstwo", "Zamach - tropem zabójców generała Sikorskiego", "Gibraltar i Katyń". Całość uzupełniają kolorowe plansze z mundurami i uzbrojeniem przygotowane przez Wojciecha Nawrota. Scenariusz komiksowej opowieści przygotowali Witold Tkaczyk i Tomasz Nowak, autorami czarno-białych ilustracji są rysownicy Krzysztof Gawronkiewicz, Jacek Michalski i Jerzy Ozga.
Komiks jest kierowany przede wszystkim do nastolatków. Badania z 2007 r. pokazały, że tylko 40 proc. osób urodzonych po roku 1980 potrafiło powiedzieć, co stało się w Katyniu.
Wydarzenia ostatnich tygodni - tragiczny wypadek lotniczy pod Smoleńskiem, w którym śmierć poniósł prezydent Lech Kaczyński oraz wszyscy, którzy udawali się z nim do Katynia dla uczczenia 70. rocznicy zbrodni - skłoniły autorów do umieszczenia na zakończenie komiksu stosownej noty oraz jeszcze jednej, dodatkowej planszy poświęconej tej katastrofie. Wydawcą komiksu jest poznańska oficyna Zin Zin Press, która opublikowała już historyczne komiksy opowiadające o zbrodni na ks. Jerzym Popiełuszce, masakrze w kopalni "Wujek" oraz wydarzeniach z Czerwca 1956. Publikacja powstała dzięki dofinansowaniu Narodowego Centrum Kultury w ramach obchodów 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej i 20. rocznicy odzyskania wolności i upadku komunizmu w Europie Środkowej oraz we współpracy z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
(PAP)
