USA do Rosji: wzywamy do bezzwłocznego wydania Snowdena. Są podstawy

Ostatnia aktualizacja: 25.06.2013 21:23

Według Białego Domu brak umowy o ekstradycji z Rosją nie jest argumentem, by Moskwa nie wydała USA Edwarda Snowdena, który ujawnił program inwigilacji PRISM.

Edward SnowdenFoto: PAP/EPA/Glenn Greenwald/Laura Poitras

Biały Dom wezwał we wtorek Rosję do bezzwłocznego wydania władzom USA byłego pracownika służb wywiadowczych Edwarda Snowdena. Jak podkreślono, choć Rosja i USA nie mają umowy o ekstradycji, to istnieje "wyraźna podstawa prawna" do wydania Amerykanina.
Rzeczniczka Rady Bezpieczeństwa Narodowego Białego Domu Caitlin Hayden wyjaśniła, że tą podstawą jest status dokumentów podróżnych Snowdena i ciążące na nim zarzuty szpiegostwa.
- Dlatego też prosimy rosyjski rząd o podjęcie kroków w celu bezzwłocznego wydania Snowdena - powiedziała rzeczniczka. Powołała się na "silną współpracę w dziedzinie egzekwowania prawa, zwłaszcza od czasu zamachu w czasie maratonu w Bostonie". Po atakach z połowy kwietnia Rosja i USA zobowiązały się do wzmocnienia współpracy antyterrorystycznej.
Tymczasem rosyjski prezydent Władimir Putin oświadczył wcześniej we wtorek, że Snowden, któremu Waszyngton zarzuca ujawnienie tajnych informacji, przebywa wciąż w strefie tranzytowej lotniska Szeremietiewo w Moskwie i nie będzie przekazany Stanom Zjednoczonym. Dodał, że Rosja nie ma ze Stanami Zjednoczonymi umowy o ekstradycji, zatem nie spełni prośby Amerykanów.
Hayden zapewniła, że Biały Dom zgadza się z Putinem co do tego, że strony nie chcą, by sprawa Snowdena "miała negatywne konsekwencje dla naszych dwustronnych stosunków".
Snowden przyleciał do Moskwy w niedzielę z Hongkongu samolotem rosyjskich linii Aerofłot. Media rosyjskie podawały początkowo, że były pracownik Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA) i Agencji Bezpieczeństwa Narodowego (NSA) zamierza wylecieć do Hawany, a stamtąd do stolicy Wenezueli, Caracas. Stany Zjednoczone unieważniły jego paszport.

PAP, bk

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna Biały Dom Edward Snowden PRISM Rosja USA Władimir Putin

Czytaj także

Afera PRISM. Snowden ucieka do Moskwy przed ekstradycją

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2013 14:12

Edward Snowden opuścił Hongkong i leci do stolicy Rosji. Władze USA wydały w sobotę wniosek o aresztowanie 29-latka.

Edward SnowdenFoto: PAP/EPA/Glenn Greenwald/Laura Poitras

Amerykaninowi, który ujawnił szczegóły tajnego szeroko zakrojonego programu inwigilacji przez służby specjalne USA, groziła ekstradycja do Stanów Zjednoczonych. Źródła w Białym Domu potwierdziły BBC, że administracja Baracka Obamy kontaktowała się już z Hongkongiem w sprawie ekstradycji byłego pracownika CIA.

Według "South China Morning Post", który jako pierwszy poinformował o opuszczeniu przez Snowdena Hongkongu, poleciał on do Moskwy rejsowym samolotem Aerofłotu. Gazeta pisze, że najprawdopodobniej nie jest to docelowe miejsce, w którym Amerykanin chce zatrzymać się, by uniknąć ekstradycji. W grę wchodzą Islandia i Ekwador.

Do Hongkongu Snowden trafił przed miesiącem. Wcześniej 29-latek ujawnił szczegóły programu inwigilacji elektronicznej, prowadzonego przez Narodową Agencję Bezpieczeństwa. Władze Stanów Zjednoczonych oskarżyły Snowdena o szpiegostwo i przekazanie Chinom tajnych informacji.

IAR/aj

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna bezpieczeństwo danych dane osobowe Edward Snowden PRISM Rosja USA

Czytaj także

Sprawa Edwarda Snowdena. USA krytykują Rosję

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2013 11:36

Waszyngton krytykuje Moskwę za nieokazanie pomocy przy zatrzymaniu Edwarda Snowdena, który w poniedziałek odleci z Moskwy do Hawany. Wśród możliwych portów docelowych wymienia się Wenezuelę i Ekwador. Kreml oficjalnie twierdzi, że nie zna planów byłego agenta CIA, ale gdyby ten złożył wniosek o azyl politycznym, Rosjanie byliby gotowi go rozpatrzyć.

Tablica przylotów na rosyjskim lotnisku SzeremietiewoFoto: PAP/EPA/IGOR KHARITONOV

Posłuchaj

01'00 Amerykanie krytykują państwa pomagające Edwardowi Snowdenowi. Relacja Marka Wałkuskiego (IAR)

00'32 Maciej Jastrzębski o pobycie Snowdena w Moskwie (IAR)

więcej

W niedzielę Stany Zjednoczone ostrzegły państwa półkuli zachodniej, by nie wpuszczały na swe terytoria Snowdena. – Jest on poszukiwany pod zarzutem przestępstwa i na tej podstawie nie powinno się mu umożliwiać podróży międzynarodowej z wyjątkiem koniecznego powrotu do USA – napisano w oświadczeniu Departamentu Stanu.
W poniedziałek Waszyngton zaapelował do Moskwy o "rozpatrzenie wszystkich opcji" w tej sprawie. Ponadto Biały Dom oświadczył, że ma poważne zastrzeżenia do decyzji władz Hongkongu i Chin, które pozwoliły Snowdenowi odlecieć do Moskwy.
Rzecznik prezydenta Władimira Putina, Dmitrij Pieskow, powiedział w niedzielę, że nie zna planów Snowdena. Przytoczone przez ITAR-TASS źródła dyplomatyczne w Moskwie podały, że w piątek nie wpłynęła prośba od niego o azyl polityczny w Rosji. Wcześniej Pieskow i minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow deklarowali, że strona rosyjska gotowa jest rozpatrzyć taki wniosek.
Amerykańscy politycy zareagowali krytyką. – Wygląda na to, że Putin wykorzystuje niemal każdą okazję by wsadzić palec w oko Stanom Zjednoczonym. Tak było z Syrią, Iranem a teraz jest ze Snowdenem – oświadczył wpływowy senator partii demokratycznej Charles Schumer.
Według źródeł na moskiewskim lotnisku Szeremietiewo-2, Amerykanin aktualnie przebywa w strefie tranzytowej tego portu lotniczego, gdzie oczekuje na samolot do Hawany. Snowden nie wystąpił o wizę tranzytową, co oznacza, że na lot musi oczekiwać na lotnisku. Najbliższy samolot Aerofłotu do Hawany odlatuje z Moskwy w poniedziałek o godz. 12.05 czasu polskiego. Rosyjskie media spekulowały, że z Kuby Snowden może polecieć do stolicy Wenezueli – Caracas.
Wśród możliwych destynacji wymienia się również Ekwador. Wiadomo, że Snowden wystąpił o azyl w tym kraju. Minister spraw zagranicznych Ekwadoru, Ricardo Patino Aroca, powtórzył w poniedziałek, że jego państwo otrzymało taki wniosek i "analizuje go w sposób odpowiedzialny".
29-letni Edward Snowden ujawnił dwa programy inwigilacji prowadzone przez amerykańską Agencję Bezpieczeństwa Narodowego. Pierwszy polega na gromadzeniu bilingów telefonicznych Amerykanów, drugi – PRISM – na monitorowaniu komunikacji internetowej obcokrajowców.
Waszyngton obawia się, że Snowden może ujawnić obcym rządom inne amerykańskie tajemnice państwowe w zamian za bezpieczne schronienie.
IAR/mk

Zobacz galerię - Dzień na zdjęciach >>>

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna Edward Snowden Ekwador Kuba PRISM Rosja USA Wenezuela

Czytaj także

Sprawa Snowdena. Już 100 tys. podpisów pod petycją ws. ułaskawienia

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2013 18:00

Pod petycją zwracającą się do Baracka Obamy o ułaskawienie Edwarda Snowdena, który ujawnił supertajny amerykański program inwigilacji elektronicznej, podpisało się już ponad 100 tys. osób - informuje Associated Press.

Samolot, którym Edward Snowden miał polecieć w poniedziałek do Ameryki PołudniowejFoto: PAP/EPA/SERGEI ILNITSKY

Posłuchaj

00'36 Edward Snowden wciąż przebywa w Rosji? Relacja Macieja Jastrzębskiego (IAR)

więcej

"Edward Snowden jest bohaterem narodowym i powinien zostać niezwłocznie w pełni ułaskawiony" - głosi tekst petycji, w której podkreśla się następnie, że ułaskawieniem powinny być objęte "wszelkie przestępstwa, które (Snowden) popełnił lub mógł popełnić, ujawniając tajne programy inwigilacji Narodowej Agencji Bezpieczeństwa (NSA)". Petycja została umieszczona na portalu Białego Domu.

Polityka Białego Domu przewiduje udzielenie odpowiedzi na każdą petycję, pod którą w ciągu 30 dni podpisze się 100 tysięcy osób. Petycja w sprawie Snowdena osiągnęła ten pułap w ciągu trzech tygodni.

Informacje, które Snowden przekazał "Guardianowi" i "Washington Post", dotyczą m.in. tajnego zbierania przez NSA danych z serwerów dziewięciu firm internetowych, m.in. Google, Facebook, Yahoo, YouTube, AOL.

W poniedziałek miejsce pobytu Snowdena pozostawało niewiadomą. Najprawdopodobniej nie było go w samolocie Aerofłotu, który wystartował tego dnia do Hawany. Snowden miał zarezerwowane miejsce w tej maszynie, ale lecący nią dziennikarze nie widzieli go na pokładzie. Podobno z Hawany Snowden miał się udać do Wenezueli.

W niedzielę Stany Zjednoczone ostrzegły państwa półkuli zachodniej, by nie wpuszczały Snowdena na swe terytoria. Nie padła nazwa żadnego kraju, choć wiadomo, że Snowden wystąpił o azyl w Ekwadorze.

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna CIA Edward Snowden PRISM Rosja USA

Czytaj także

Obama wezwał Rosję do wydania Edwarda Snowdena

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2013 21:35

Były współpracownik CIA ujawnił fakt inwigilacji przez CIA, połączeń telefonicznych, także w USA, oraz serwisów społecznościowych na całym świecie.

Edward Snowden na telebimie w Hongkongu ChinyFoto: EPA/JEROME FAVRE Dostawca: PAP/EPA

Posłuchaj

00'55 Amerykanie żądaja od Rosji wydania Snowdena. Z Waszyngtonu Marek Wałkuski (IAR)

więcej

Biały Dom także ostro skrytykował rząd Chin za to, że pozwolił wyjechać Snowdenowi z Hong Kongu.

Władze USA nie kryją frustracji z powodu wyjazdu Edwarda Snowdena z Hong Kongu, mimo amerykańskiego wniosku o jego tymczasowe aresztowanie. Rzecznik Białego Domu Jay Carney obarcza odpowiedzialnością władze Chin. „To był celowy wybór rządu tego kraju by uwolnić uciekiniera mimo prawomocnego nakazu aresztowania. Ta decyzja bez wątpienia będzie miała negatywny wpływ na relacje amerykańsko - chińskie” - oświadczył Carney. Rzecznik Białego Domu powiedział, że amerykańskie władze oczekują od Rosji wydania Edwarda Snowdena. „Współpracujemy z Rosją w dziedzinie walki z przestępczością. W przeszłości wydawaliśmy przestępców do Rosji więc teraz oczekujemy wydania pana Snowdena do Stanów Zjednoczonych” - utrzymuje rzecznik.
Carney dał do zrozumienia, że problem polega nie tylko na tym co Edward Snowden już ujawnił opinii publicznej. Waszyngton obawia się, że ten 29-latek jest w posiadaniu wielu innych amerykańskich tajemnic państwowych, które może przekazać służbom specjalnym innych krajów.

Amerykanin miał przylecieć do Moskwy w niedzielę. Podobno wsiadł na pokład samolotu w Hongkongu, ale na lotnisku Szeremietiewo nikt go nie widział. Rosja oficjalnie twierdzi, że Edward Snowden nie przekraczał jej granic. Może to być prawdą, jeśli przyjąć że były współpracownik CIA przebywał cały czas w strefie tranzytowej czekając na lot do Hawany. Jednak tu ślad się urywa. Snowden nie wsiadł do samolotu lecącego na Kubę. Nie wiadomo gdzie jest teraz. Rosyjscy dziennikarze snują przypuszczenia, że mógł zostać wywieziony z lotniska przez dyplomatów Ekwadoru. Państwo to zgodziło się udzielić mu schronienia. Mógł też w przebraniu pilota wejść na pokład samolotu lecącego do Hawany.

Snowden ujawnił dwa programy inwigilacji prowadzone przez amerykańską Agencję Bezpieczeństwa Narodowego. Dzięki jego informacjom, gazety m.in. "The Guardian" napisały, że agencja gromadzi bilingi Amerykanów i śledzi obcokrajowców w internecie. Informacje dostarczały amerykańskiemu rządowi także Google, Twitter i Facebook, czemu te koncerny zaprzeczają.

O Edwardzie Snowdenie i PRISM - tu zobacz więcej>>>

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna CIA Edward Snowden Hawana Kuba Moskwa PRISM Rosja USA