Czytaj także

Laureat Nobla i twórca bomby wodorowej będzie miał pomnik w Moskwie

Ostatnia aktualizacja: 10.05.2011 19:24

Powstanie pomnika Andrieja Sacharowa zaakceptowała moskiewska komisja do spraw pomników i tablic pamiątkowych.

Posłuchaj

00'47 Maciej Jastrzębski (IAR) Pomnik Sacharowa w Moskwie

więcej

Andriej Sacharow - laureat pokojowej nagrody Nobla i twórca rosyjskiej bomby wodorowej - będzie miał swój pomnik w Moskwie. Tak zdecydowała dziś stołeczna komisji do spraw pomników i tablic pamiątkowych. W rosyjskie stolicy jest już ulica nosząca imię Sacharowa i właśnie na jej skrzyżowaniu z Sadowym Kolcom zostanie wzniesiony monument upamiętniający znanego na całym świecie dysydenta.

Twórca bomby i dysydent

Andriej Sacharow urodził się w 1921 roku, a zmarł w 1989 r. Był szefem i mózgiem radzieckiego programu jądrowego. Widząc skutki dokonywanych prób z bombą atomową porzucił badania naukowe i stał się jednym z rosyjskich dysydentów walczących o globalne rozbrojenie. Słynne stało się jedno z jego wystąpień z 1974 roku, w którym przewidział powstanie globalnej sieci komputerowej służącej do wymiany informacji. „

- Prawdziwie historyczną rolą tego systemu będzie złamanie granic w wymianie informacji między krajami i ludźmi - tak zapowiadał 37 lat temu rosyjski uczony nadejście ery internetu.

Parlament Europejski przyznaje każdego roku nagrodę "Na rzecz wolności myśli" noszącą od 1988 roku imię Andrieja Sacharowa.

Zobacz więcej na temat: Andriej Sacharow bomba atomowa internet Moskwa Parlament Europejski Rosja

Czytaj także

Snowden ujawnia, jak NSA penetruje internet

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2013 07:33

Poszukiwany przez amerykański wymiar sprawiedliwości informatyk Edward Snowden ujawnił dalsze szczegóły penetrowania internetu przez podległą rządowi USA Agencję Bezpieczeństwa Narodowego (NSA), dla której do niedawna pracował.

Edward Snowden dostał zgodę na trzyletni pobyt w Rosji Foto: Laura Poitras/Praxis Films/Wikimedia Commons

Posłuchaj

01'01 "The Guardian" ujawnia nowe informacje od Edwarda Snowdena - relacja Grzegorza Drymera (IAR)

więcej

Korzystając z dostarczonych przez Snowdena dokumentów brytyjski dziennik "Guardian" opisał funkcjonowanie systemu XKeyscore, który według gazety ma najrozleglejszy zasięg spośród wszystkich znajdujących się w dyspozycji NSA środków rozpoznania, zapewniając dostęp do "niemal wszystkiego, co typowy użytkownik robi w internecie".

Afera PRISM - czytaj więcej
Eksperci wywiadowczy mogą korzystać XKeyscore po wypełnieniu elektronicznego formularza wraz z podaniem tylko "ogólnego uzasadnienia" konkretnych poszukiwań, które nie jest weryfikowane przez sąd ani personel kierowniczy NSA - zaznaczył "Guardian". Na swej stronie internetowej zamieścił pochodzący z 2008 roku tajny materiał poglądowy NSA, z którego wynika, że XKeyscore zapewnia dostęp do baz danych, gromadzących i indeksujących informacje na temat tego, co dzieje się w sieci w wymiarze globalnym. Można w ten sposób zapoznawać się m.in. z adresami e-mailowymi, ściągniętymi plikami, numerami telefonów i materiałami wymienianymi w ramach czatów.
29-letni Snowden, były pracownik firmy komputerowej będącej partnerem zewnętrznym NSA, został postawiony w stan oskarżenia na mocy amerykańskiej ustawy o szpiegostwie, a jego paszport unieważniono. Ponad miesiąc temu opuścił Hongkong i ugrzązł w międzynarodowym porcie lotniczym w Moskwie. Zadeklarował zamiar ubiegania się o azyl w Rosji, która odmawia jego ekstradycji.
Reagując na najnowsze publikacje "Guardiana" NSA wydała oświadczenie, według którego twierdzenia, iż gromadzi ona dane "w sposób arbitralny i pozbawiony kontroli" są nieprawdziwe. Oświadczenie określa XKeyscore jako część "legalnego systemu, służącego NSA do gromadzenia materiałów, uzyskanych w ramach zagranicznego wywiadu elektronicznego".

Zobacz galerię: dzień na zdjęciach >>>

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna Edward Snowden internet NSA PRISM Rosja USA XKeyscore

Czytaj także

Szef WikiLeaks: Snowden odniósł zwycięstwo

Ostatnia aktualizacja: 11.08.2013 13:15

Założyciel demaskatorskiego portalu WikiLeaks Julian Assange oświadczył, że zapowiedź prezydenta USA dotycząca reformy programów inwigilacji elektronicznej jest zwycięstwem b. współpracownika amerykańskich służb Edwarda Snowdena.

Julian Assange oskarżony jest w Szwecji o gwałt Foto: Wikimedia Commons CC / Espen Moe

W komunikacie zamieszczonym w sobotę na stronie WikiLeaks Assange odniósł się do piątkowego wystąpienia Baracka Obamy, który zapowiedział reformy, aby przywrócić zaufanie Amerykanów do wywiadowczych programów inwigilacji elektronicznej i zapewnić, że nie są one nadużywane. Podkreślił, że programy powinny być kontynuowane, ale potrzeba nad nimi więcej kontroli. Zdaniem Assange'a, w ten sposób Obama "potwierdził rolę Edwarda Snowdena jako informatora" opinii publicznej.
- Sam Snowden mówił, że najbardziej obawiał się, iż po przekazaniu przez niego informacji nie dojdzie do żadnych zmian. Ale reformy przybierają konkretne kształty i z tego powodu prezydent oraz ludzie w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie mają u Edwarda Snowdena dług wdzięczności - ocenił Assange, który od ponad roku przebywa w ambasadzie Ekwadoru w Londynie w obawie przed ekstradycją do USA, gdzie odpowiadałby za publikację tajnych materiałów na portalu WikiLeaks
Assange podważył ponadto zapewnienia amerykańskiego prezydenta, że zarządził on przeprowadzenie rewizji programów inwigilacji elektronicznej jeszcze zanim Snowden przekazał w czerwcu mediom tajne dokumenty. - Bez rewelacji Snowdena nikt nie wiedziałby o tych programach i nie doszłoby do żadnych reform - wskazał Australijczyk.
Oskarżył też administrację Obamy o to, że ściga "dwukrotnie tylu" demaskatorów co wszystkie poprzednie administracje razem wzięte - i to mimo deklaracji Obamy z 2008 roku w sprawie większej przejrzystości.
30-letni Snowden, ukrywający się przed amerykańskim wymiarem sprawiedliwości były współpracownik służb specjalnych USA, który ujawnił szczegóły programu inwigilacji elektronicznej prowadzonej przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego USA (NSA) otrzymał w Rosji tymczasowy azyl na rok. 1 sierpnia oficjalnie przekroczył granicę Federacji Rosyjskiej, opuściwszy strefę tranzytową lotniska Szeremietiewo w Moskwie, gdzie przebywał od 23 czerwca.

PAP/agkm

Zobacz więcej na temat: Ameryka Północna Edward Snowden internet NSA PRISM Rosja USA wikileaks XKeyscore

Czytaj także

Nagroda Parlamentu Europejskiego im. Sacharowa dla Pakistanki?

Ostatnia aktualizacja: 19.09.2013 14:03

16-letnia Pakistanka Malala Yousafzai ma największe szanse na tegoroczną nagrodę im. Sacharowa na rzecz wolności myśli, którą przyznaje Parlament Europejski.

Parlament Europejski Foto: European Parliament Audiovisual Unit

Posłuchaj

04'52 Nagroda Parlamentu Europejskiego im. Sacharowa dla Pakistanki? (Europarlament/Czwórka)

więcej

Do nagrody im. Sacharowa zgłoszono też w tym roku białoruskich więźniów politycznych oraz Edwarda Snowdena.

Jednak zdaniem europosła Bogusława Sonika to pakistańska aktywistka Malala Yousafzai, walcząca o prawa dzieci do edukacji, oraz o prawa kobiet, ma najwięsze szansę na nagrodę. - Jej kandydaturę zgłosiły największe grupy grupy polityczne. Odważyła się walczyć o prawa kobiet na wyjątkowo trudnym terenie i ciężko za to zapłaciła - powiedział Sonik.

Yousafza przeżyła atak Talibów, którzy postrzelili ją w głowę i szyję. Przeszła rehabilitację w Anglii, gdzie obecnie mieszka.

Kandydatury trzech białoruskich więźniów politycznych, Alesia Bialackiego, Mykoły Statkeiwicza, Eduarda Lobaua, zgłosili polscy europosłowie. Chcą by ich losy uzmysłowiły opinii międzynarodowej, jak wyglądają prawa człowieka w kraju Aleksandra Łukaszenki. Natomiast kandydaturę Edwarda Snowdena, byłego pracownika CIA, który ujawnił tajne informacje o internetowym szpiegowaniu Europejczyków przez Amerykanów zgłosiła Grupa Zielonych w PE.

Laureata nagrody Sacharowa wybiorą szefowie grup politycznych w Parlamencie Europejskim w przyszłym miesiącu. Nagroda zostanie wręczona zwycięzcy na listopadowej sesji plenarnej w Strasburgu.

polskieradio.pl, tj

Zobacz więcej na temat: Andriej Sacharow Białoruś Edward Snowden Pakistan Parlament Europejski