Protesty przeciwko pracy "Adoracja Chrystusa" Jacka Markiewicza w CSW w Warszawie, instalacja "Tęcza" w centrum zamieszek ideologiczno-politycznych, spektakl Jana Klaty w Teatrze Starym w Krakowie przerwany przez krzyczących widzów, to niektóre sytuacje skłaniające do zastanowienia, czym był kiedyś, a czym jest teraz skandal w sztuce i jaką pełni rolę?
Krytyk sztuki, dr Monika Małkowska uważą, że za każdym razem jest inaczej. - Zrobiłam listę tego typu przypadków i zebrałam kilkadziesiąt przykładów. Najczęściej, jeśli odnoszą się do sztuki lub artysty, to niekoniecznie muszą dotyczyć dzieła. Czasami dotyczą spraw obyczajowych, bo artysta to przecież też człowiek - opowiada. Przypomina, że lord Byron doświadczył ostracyzmu, bo pomimo faktu, że był żonaty, zadawał się z chłopcami i dziewczynkami. Wzbudził w ten sposób niechęć społeczną i musiał się salwować ucieczką.
Kultura w radiowej Jedynce >>>
Szok może również budzić sama sztuka, jej innowacyjność lub niekonwencjonalny charakter. – Są afery wywołane sprzeciwem natury duchowej, czyli te, o których mówimy, że ranią nasze uczucia religijne – mówi dr Małkowska. Jak dodaje, bywają także skandale, mające wartość promocyjną. – Już w połowie XIX wieku artyści zauważyli, że nawet negatywna, ale tłumna i szumna oprawa, towarzysząca wystawieniu jakiegoś dzieła ma pozytywne konsekwencje w postaci większego zainteresowania – opowiada krytyk sztuki.
Medioznawca, dr Jacek Wasilewski jest zdania, że skandal jest potrzebny sztuce. Wyjaśnia, że sztuka ma charakter zbiorowy, pozwala nam być punktem odniesienia. Dzięki temu, szczególnie w przypadku sztuki zaangażowanej społecznie, możemy powiedzieć "tak to jest moje" albo "nie zgadzam się z tym". - Tak jak w polityce, pewien protest kształtuje nowe siły polityczne, tak samo tu - protesty czy skandale sprawiają, że nowe siły merytoryczno-estetyczne zaczynają się ujawniać - mówi medioznawca.
Wywiady z gwiazdami - odwiedź kanał Polskiego Radia w serwisie YouTube >>>
Program "Kultura w radiowej" Jedynce prowadziła Magdalena Mikołajczuk. W studiu gościli krytyk sztuki dr Monika Małkowska i medioznawca dr Jacek Wasilewski.
sm