"Nienacki. Skandalista od Pana Samochodzika" - spotkanie z Jarosławem Molendą

Dlaczego tak się nazywał?

Mojego gościa zapytałem dlaczego Zbigniew Nienacki nazywał się... Zbigniew Nienacki? Bo przecież nie jest to jego prawdziwe nazwisko. Zapytałem czy miał maturę, o jego studia w szkole filmowej, o wyjazd do Moskwy i szybki powrót z łatką antystalinowca.

Zaczynał jako dziennikarz. I wsławił się szkalującymi podziemie poakowskie artykułami. Co więcej twierdził, że brał udział w walkach z "bandami". Wysługiwał się bezpiece… Używał pseudonimu Ewa Połaniecka…

Tajemnice miał Nienacki wielorakie. Możemy np. snuć przypuszczenia ile miał żon.

Autor literatury młodzieżowej

"Worek Judaszów" to pierwsza powieść dla dorosłych w formie książkowej z 1961 roku. Raczej mało chwalebna. W tym samym 1961 publikuje też pierwszą powieść dla młodzieży z serii "Pan Samochodzik". Zapytałem Jarosława Molendę jak to się stało, że Nienacki stał się autorem literatury młodzieżowej i o fenomen "Pana Samochodzika".

Oburzał się na krytyków

Nienacki wielokrotnie oburzał się na krytyków. Twierdził, że jest zawodowcem i nienawidzi amatorszczyzny. Miał kompleks Warszawy. Spierał się z Passentem, Mętrakiem, dziesiątkami innych krytyków…

Porozmawialiśmy o jego "samotni", domu w Jerzwałdzie i o ciemnych stronach jego życiorysu.

Czy był komunistą?

Był członkiem partii, ORMO-wcem, był zarejestrowanym kontaktem operacyjnym Służby Bezpieczeństwa, popierał wprowadzenie w Polsce stanu wojennego i wychwalał Jaruzelskiego, był członkiem PRON-u, atakował "Solidarność". Do końca stał po stronie komunistów. Ale czy nim był?

Arcymistrz lansu i prowokacji

Porozmawialiśmy też o jego słynnej powieści dla dorosłych "Raz w roku w Skiroławkach". Powieści skandalizującej, uznanej za pornograficzną. I o jego megalomanii. Nienacki twierdził, że należał mu się Nobel, że był do niego zgłoszony. Z dzisiejszej perspektywy był bez wątpienia arcymistrzem lansu i prowokacji.

Na koniec zapytałem mego gościa o to, czy cokolwiek z obszernej twórczości Nienackiego ma szansę przetrwać, być czytane przez kolejne pokolenia.

***

Tytuł audycji: Strefa literatury

Prowadził: Wacław Holewiński

Gość: Jarosław Molenda (pisarz, autor książki "Nienacki. Skandalista od Pana Samochodzika")

Data emisji: 18.08.2023

Godzina emisji: 21.30

mo