Logo Polskiego Radia
POSŁUCHAJ
polskieradio.pl
Marta Kwasnicka 02.08.2013

Znaleziono "genetycznego Adama"

Od dawna wiadomo, że wszyscy ludzie na świecie mają geny jednej kobiety. Teraz okazało się, że także jednego mężczyzny.
Znaleziono genetycznego Adamaflickr/Julien Harneis

Niemal wszyscy ludzie, którzy żyją dzisiaj na świecie, mają w genach ślad wspólnego męskiego przodka, żyjącego ok. 135 000 lat temu. Prawdopodobnie w tym samym czasie żyła również "genetyczna Ewa".

Znalezisko "genetycznego Adama" zostało opisane w najnowszym wydaniu pisma "Science". Adam został odkryty na podstawie analiz męskiego chromosomu Y, najszerszych w historii. Wcześniejsze analizy na mniejszą skalę w skazywały, że "Adam" mógł żyć ok. 50 000 - 60 000 lat temu. Teraz okazuje się, że było to wcześniej.

Mimo tego, że okres istnienia genetycznych Adama i Ewy pokrywa się, nie oznacza to, że rzeczywiście byli parą. - Prawdopodobnie nawet się nie znali - komentuje Melissa Wilson Sayres, genetyk z University of California, która nie brała udziału w badaniach.

Naukowcy uważają, że ludzie anatomicznie współcześni opuścili Afrykę, gdzie wyewoluowali, w okresie 200 000 - 60 000 lat temu. Badacze wiedzą też, że "Ewa" żyła w Afryce. Poza tym wiemy niewiele.

Tykanie chromosomów

"Ewę" odnaleziono dzięki analizom mitochondrialnego DNA które dziedziczy się tylko w linii żeńskiej. Kobieta przekazuje je wszystkim dzieciom, ale tylko córki przekazują je dalej. Chromosom Y jest z kolei dziedziczony z ojca na syna. Mutacje w chromosomie są zaś jak tykający zegar, który pozwala odnaleźć najstarszego wspólnego przodka wszystkich chromosomów Y i go wydatować.

Carlos Bustamante, genetyk z Stanford University  i jego koledzy zebrali sporą próbę chromosomów Y. Pochodziły od 69 mężczyzn z różnych rejonów świata. Każdą mutację, którą różniły się poszczególne chromosomy, badacze wiązali z jakimś ważnym wydarzeniem z historii Homo sapiens, np. przejściem przez Cieśninę Beringa i zasiedleniem Ameryk, których datowanie jest znane z archeologii itp. Tak właśnie ustalili, że "Adam" żył ok. 125 000-135 000 lat temu.

Z kolei najnowsze analizy wieku "Ewy" sugerują, że istniała w okresie pomiędzy 148 000 - 99 000 lat temu.

Część mężczyzn ma starszy chromosom

Istnieją jednak jeszcze inne badania. Analizy Michaela Hammera z University of Arizona, także publikowane wcześniej na łamach "Science", wskazują, że "Adam" żył 180 000 - 200 000 lat temu.

Z kolei analizy, które Hammer opublikował w marcu tego roku na łamach American Journal of Human Genetics, że część mężczyzn w Afryce posiada odrębny chromosom Y, którego przodek żył w okresie 237 000 - 581 000 lat temu, a zatem jeszcze wcześniej. Czy to w ogóle było Homo sapiens? - To nawet nie pasuje do drzewa genealogicznego człowieka, które narysował Bustamante - komentuje Hammer.

Bustamante w odpowiedzi planuje badania chromosomów pochodzących od 2000 mężczyzn. Tak liczna próba może nawet udzielić informacje, z której części Afryki pochodził "Adam".

Trzeba także pamiętać, że, niezależnie od tego, kiedy żył ów Adam, nie był to jedyny mężczyzna na ziemi, a tylko członek większej grupy. Miał więcej szczęścia niż jego koledzy i to właśnie jego geny przetrwały.

(ew/LiveScience)