28:53 Dwójka O wszystkim z kulturą 15.01.2021.mp3 Rozmowa na temat ustawy o statusie artysty zawodowego (O wszystkim z kulturą/Dwójka)
Trwają pracę nad ustawowymi rozwiązaniami, które mają uregulować status artystów zawodowych w Polsce. Rozmawialiśmy o tym w audycji "O wszystkim z kulturą" z pisarzem Zygmuntem Miłoszewskim, reżyserem i aktorem Redbadem Klynstrą-Komarnickim, a także z Piotrem Baronem – dyrektorem Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus oraz z prof. Dorotą Ilczuk z SWPS.
"Wszyscy artyści oceniają ją pozytywnie". Klynstra-Komarnicki o ustawie o statusie artysty
Wśród ustawowych rozwiązań ma się znaleźć m.in. zapewnienie finansowego wsparcia twórcom w trudnej sytuacji materialnej i stworzenie specjalnego funduszu ubezpieczeń. Miałby być finansowany z tzw. opłaty reprograficznej, którą mieliby uiszczać m.in. producenci sprzętu komputerowego czy urządzeń mobilnych.
Okrutny rynek dla artystów
- Moje badania wykazały, że rynek w Polsce jest okrutny dla artystów. Ich dochody są bardzo niestabilne, mogą być przerwy zawodowe z powodu braku zapotrzebowania, bardzo często sukces merytoryczny nie jest związany z sukcesem finansowym. Dodatkowo opinia społeczna bardzo często myli artystów z celebrytami, a artyści to osoby, które zawodowo wykonują bardzo ciężką pracę - mówiła prof. Dorota Ilczuk. - Ubezpieczenie społeczne i zdrowotne często jest luksusem dla najbogatszych - dodała.
- Po wypowiedzi Pani Profesor mogę tylko powiedzieć: Amen. Należy sobie zdać sprawę z podziału na artystów zatrudnionych w instytucjach, i tzw. wolnych strzelców. To są m.in. wybitni muzycy klasyczni. Jeśli nie ma koncertów to nie ma pieniędzy. Artyści pozainstytucjonalni nie są chronieni i oni są w najgorszej sytuacji - mówił Piotr Baron.
Artysta to nie celebryta
Opinia społeczna bardzo często mylnie postrzega artystów jako bogatą grupę, która mieszka w przysłowiowej "willi z basenem". - Międzynarodowe sukcesy i wille dotyczą bardzo małej grupy artystów. Większość żyje na granicy ubóstwa. My w większości nie mamy etatów. Nie jesteśmy przedsiębiorcami ani wolnymi zawodami, jak lekarze i prawnicy. Jesteśmy kompletnie poza systemem. Za chwilę wejdziemy w wiek emerytalny i to będzie dramat - mówił Zygmunt Miłoszewski.
- Ja tym bardziej mówię Amen po tych wypowiedziach. Ta ustawa wprowadza niezbędne minimum. Sprawia, że artyści pojawią się w systemie. Ułatwia wsparcie w takich sytuacjach, jak chociażby pandemia. Przez ostatnie lata artyści nie potrafili sobie wywalczyć swoich praw - mówił Redbad Klynstra-Komarnicki.
Trwają prace nad ustawą, która ma przede wszystkim nadać uprawnienia artystom. Będzie powołana Polska Izba Artystów, w której 20 proc. to będą ludzie sztuki, a 10 proc. urzędnicy. To będzie ustawa o uprawnieniach artysty zawodowego, która zauważa twórców jako grupę zawodową oraz obejmuje ich ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym. Artysta będzie mógł zdecydować, czy chce dalej prowadzić dzałalność gospodarczą, czy być artystą zawodowym w rozumieniu ustawy.