Sygnały Dnia 19 marca 2021 roku, rozmowa z Marleną Maląg

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2021 08:15
Audio
  • Marlena Maląg: szczepionki są bezpieczne, są światełkiem w tunelu ("Sygnały dnia" / Jedynka)

Katarzyna Gójska: Gościem Sygnałów Dnia jest pani minister Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej. Witam bardzo serdecznie, pani minister, dzień dobry.

Marlena Maląg: Witam bardzo serdecznie o poranku i wszystkim przede wszystkim o poranku zdrowia życzę.

Pani minister, inicjatywa przeniesienia Dnia Taty, Dnia Ojca z 23 czerwca na dzień dzisiejszy, na 19 marca, to jest dzień, w którym przypominamy świętego Józefa. Jak pani się podoba ta inicjatywa?

Powiem tak: trudno mi się jednoznacznie odnieść, już od 65 roku jednak Dzień Ojca obchodzimy 23 czerwca, jednakże pewnie wymaga to dyskusji i posłuchania Polaków, jak Polacy się na ten temat zapatrują. Od dzisiaj na pewno Rok Rodziny rozpoczyna się i tak jak właśnie papież Franciszek ogłosił Rok Rodziny i od dzisiaj, od św. Józefa ten Rok Rodziny będziemy obchodzić. Św. Józef – na pewno postać bardzo symboliczna, jeżeli chodzi o to, żeby był patronem naszych ojców, odpowiedzialnego ojcostwa. Myślę, że posłuchajmy Polaków, co powiedzą Polacy, czy rzeczywiście przeniesienie jest tak istotne i symboliczne dla tego, żeby św. Józef patronował wszystkim naszym ojcom.

Pani minister, zmieniamy temat. Dowiedzieliśmy się, zresztą to chyba też dla każdego poprzez jakieś doświadczenie życiowe było dość jasne, że część seniorów, którzy właśnie teraz mogą się szczepić przeciw Covid-19, rezygnuje z tej szansy, że część osób obawia się tego, czy szczepionka, czy preparat AstraZeneca jest bezpieczny. Znamy wczorajszą decyzję Europejskiej Agencji Medycznej, która mówi jednoznacznie: ewentualne ryzyko jest nieporównywalnie mniejsze niż te korzyści, które płyną z zaszczepienia, i preparat będzie oczywiście obserwowany tak jak każdy inny, ale zdaniem EMA jest bezpieczny. Jakie ma pani... co chciałaby pan powiedzieć tym starszym... znaczy naszym seniorom, którzy boją się, zastanawiają się, czy pójść na szczepienie, czy nie, albo po prostu już zrezygnowali ze swojego terminu?

Ja przede wszystkim chciałabym zaapelować do wszystkich seniorów, ale także do wszystkich Polaków, o to, abyśmy się szczepili, bo szczepimy się dla siebie, dla swoich bliskich, dla swoich współpracowników. I dane, które są przekazane, które wczoraj przez EMA zostały potwierdzone, tak naprawdę wskazują, że szczepienie jest jedynym możliwymwyjściem, powrotem do normalności przede wszystkim w sytuacji Polski zapanowaniem nad trzecią falą pandemii. A więc szanowni państwo, wybieramy tutaj tak naprawdę... szczepionka jest tym światełkiem w tunelu, tą nadzieją na powrót do normalności i na pewno jest bezpieczna zdrowotnie, te odsetki NOP-ów, które są notowane, one są takie jak i przy innych szczepionkach, gdzie szczepimy się przecież i na żółtaczkę, na inne choroby. Dlatego ja bym jednak zaapelowała do państwa: szanowni państwo, szczepmy się, bo to jest jedyne, jedyna możliwość powrotu do normalności, do tego, aby przede wszystkim ta trzecia fala była opanowana, a wszyscy już od ponad roku walki z koronawirusem jesteśmy zmęczeni. I państwo, którzy jesteście w domach, ale przede wszystkim o naszych seniorów troszczymy się od samego początku, dlatego państwo są w tej pierwszej grupie, która jest szczepiona zarówno i AstraZeneką, jak i innymi szczepionkami. Szanowni państwo, dla swojego zdrowia, dla swoich bliskich szczepmy się.

Pani minister, to żeby jakby zakończyć temat szczepień, pamiętamy te sceny sprzed wielu miesięcy, z tej pierwszej fali koronawirusa, kiedy ona uderzyła szczególnie w domy opieki społecznej, wszyscy się bali i nie mieli kontaktu tak naprawdę z tymi swoimi bliskimi, którzy akurat przebywali w tych placówkach. Wiemy zresztą, że w innych krajach europejskich było znacznie, znacznie gorzej. Proszę powiedzieć, jak dziś pani patrzy na sytuację w domach pomocy społecznej, bo zdaje się, że tam już większość i personelu, i pewno większość pensjonariuszy została zaszczepiona.

No właśnie, to jest przykład tego, w jaki sposób działa szczepionka i że ona jest koniecz... że przyjęcie szczepionki jest niezbędne i konieczne. W domach pomocy społecznej szczepiliśmy, tak jak też informowaliśmy opinię publiczną, od 18 lutego, mieszkańców i personel. Mamy zaszczepionych właściwie ponad 90, blisko 100% oczywiście dwoma dawkami mieszkańców i personel domów pomocy społecznej. Jednoznacznie przekłada się to na sytuację zdrowotną, czyli aktywność zachorowań. Na 80 tysięcy mieszkańców domów pomocy społecznej aktywnie chorych, bo nie wszyscy mogli być zaszczepieni z różnych powodów, mamy 35 osób. Te dane wskazują, jak właśnie potrzebne są szczepienia. Poza tym jest to też grupa osób, które i są chore, i narażone na właśnie cięższy przebieg, może i poszczepienny, no to tutaj nie było żadnych zanotowanych takich sygnałów,  gdzie  szczepionka miałaby negatywny wpływ na zdrowie czy też życie mieszkańców, pracowników domów pomocy społecznej. A więc to pokazuje, że szczepionka jest właśnie tym wyjściem z sytuacji, abyśmy mogli powrócić do normalności.

Pani minister, zmieniamy temat. Jutro miał być zapowiadany, była taka prezentacja programu „Nowy polski ład”, to jest ten program, który ma być jakby drogowskazem i drogą rozwoju Polski na czas po koronawirusie. Wiemy, że ta prezentacja została przełożona ze względu na sytuację epidemiczną w Polsce. No ale pani też mówi o tym, wielokrotnie już pani mówiła, że w tym programie znajdą się propozycje dedykowane polskim rodzinom. Jednym z najważniejszych wyzwań dla Polski jest bez wątpienia kryzys demograficzny, kryzys gospodarczy spowodowany koronawirusem. To też oczywiście wyzwanie, ale jeżeli polskie społeczeństwo będzie się w takim szybkim tempie starzeć i zmniejszać, no to siłą rzeczy też walka z kryzysem gospodarczym czy później już rozwój gospodarczy też będzie dużo trudniejszy.

Dokładnie. Wyjście z pułapki demograficznej jest priorytetem i tego nie jesteśmy w stanie zrobić w jedną kadencję. Te programy, które zostały przez nasz rząd wprowadzone już od 2016 roku, czy Rodzina 500+, Dobry Start, program Maluch, to oczywiście jest... te programy spowodowały, że w pewien sposób wzrosła dzietność, natomiast my przede wszystkim odnosimy się do sytuacji zaniedbań sprzed około 30 lat, gdzie nie było inwestycji w rodzinę. Dzisiaj jesteśmy w sytuacji, i to sobie w pełni zdajemy sprawę, dlatego właśnie realizacja tych programów, na wszystkie te programy około 150 miliardów złotych przeznaczyliśmy przez ten okres ich funkcjonowania. Muszą zostać przedstawione nowe perspektywy do młodych ludzi, które będą zachęcały do tego, aby zakładać małżeństwa, aby rodziły się dzieci. A więc stworzenie warunków, ale także tworzenie dobrego klimatu wokół rodziny. Ja bym to powiązała i tak uważam, że my jesteśmy zobowiązani tworzyć taki dobry klimat wokół rodziny, rodzina powinna być w centrum uwagi i przede wszystkim taką dobrą koalicję wokół rodzin, czyli rząd, który zabezpiecza kolejne... wprowadza programy, zabezpiecza środki, ale także przy współudziale samorządów czy organizacji pozarządowych. I dlatego też...

Pani minister, to ja od razu dopytam, bo z jednej strony to jest oczywiście też budowanie takiego pozytywnego wizerunku rodziny, bo bez wątpienia ten wizerunek był przez wiele lat wcześniej budowany w sposób negatywny. Ale z jednej strony to zachęcanie ludzi do tego, żeby zakładali rodziny, żeby mieli to pierwsze dziecko. I to są propozycje skierowane do ludzi takich całkiem młodych, na początku swojej drogi życiowej, tej już dorosłej. No ale z drugiej strony też powinno być ważne wspieranie tych, którzy albo już mają rodziny wielodzietne, albo po prostu zastanawiają się nad tym, czy chcieliby być rodzicami właśnie takiej rodziny wielodzietnej, bo ta wielodzietność rozumiem, że z horyzontu państwa zainteresowań nie znika.

Oczywiście, dzisiaj walczymy o to i troszczymy się, aby rodziły się pierwsze dzieci, ale rodziny wielodzietne... aby rodziny miały jak najwięcej dzieci, to jest jak najbardziej wyzwanie i te rodziny powinny być wspierane. Dlatego też czy w strategii demograficznej, o której tutaj jeszcze kulisach mówimy już o nich długo, ale myślę, że niedługo nadejdzie ten czas, kiedy będziemy mogli pokazywać wyniki badań, a także pokazywać konkretne rozwiązania, jakie są rekomendowane, abyśmy jako rząd wprowadzali. Na pewno odnosząc się do całej sytuacji demograficznej i właśnie tworzenie tego dobrego klimatu wokół rodziny to są zarówno programy, które właśnie realizujemy, ale także należy pomyśleć o programach, skutecznych programach mieszkaniowych, o polityce podatkowej, ale także o innych wsparciach. I przede wszystkim właśnie dlatego też włączamy samorządy, bo obserwujemy, ja już to od wielu lat obserwuję i badania też nam potwierdzają, że ponad 70% rodzin bardzo obserwuje sytuację w swoich samorządach, czy prowadzą politykę prorodzinną. Około 44% Polaków wybiera jako miejsce swojego stałego osiedlania się, patrząc, co dany samorząd, co dana gmina może zaproponować dla rodzin. Dlatego też właśnie ogłosiliśmy w ramach tego... tworzonej tej szerokiej koalicji program, konkurs dla samorządów „Pro Familia” do 16 kwietnia (...)

Przepraszam, o tym konkursie już za chwilę będziemy mówić. Ja przypominam, że gościem Sygnałów Dnia jest pani minister Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej, a dalszy ciąg tej rozmowy już w mediach społecznościowych i na stronie internetowej Programu 1 Polskiego Radia. Zapraszamy.

*

Pani minister, pani przed chwilą powiedziała o tym, że bardzo wiele osób też wybierając swoje miejsce zamieszkania, rozumiem, ale też jakby zastanawiając się nad swoją przyszłością, patrzy, jak to jest z tym dostępem do takich, nazwijmy to, usług, które właśnie są dedykowane rodzinie, rozumiem żłobek, dobre przedszkole, dobra szkoła, też pewno komunikacja, jakieś możliwości mieszkaniowe, też pewno jakieś dodatkowe instytucje edukacyjne. Wiemy o tym, że jest na przykład część gmin, która jakby przyznaje takie swoje nazwijmy to w cudzysłowie 500+, nie zawsze to jest 500+, ale takie bony dla dzieci. Rozumiem, że teraz właśnie takie działania samorządów, działania prorodzinne państwo chcą nagradzać i w jakiś szczególny sposób premiować.

Przede wszystkim musimy sobie zdać sprawę z tego, że właśnie musimy stworzyć tę koalicję rządowo-samorządową i organizacji pozarządowych. I dlatego właśnie chcemy pokazać te samorządy, które już rozumieją, bo to można w obrazku pokazać. Jeżeli włodarze danego samorządu zdają sobie sprawę i obserwują demografię swojego terenu, za który odpowiadają, dzięki tym mieszkańcom wpływają przecież podatki do budżetu gminy, a więc gmina może funkcjonować, i zdają sobie sprawę z tego, że za kilka lat patrząc perspektywicznie, będziemy mieli te piękne żłobki, na które przekazujemy środki między innymi z Maluch+, czy przedszkola, czy szkoły, piękne ulice, które mogą być puste. I właśnie uświadomienie sobie, ta dalekosiężna polityka samorządów powoduje, że samorządy też w ramach swojego wsparcia dla rodzin takie organizują różne przedsięwzięcia. I między innymi tak jak rozmawiam z samorządowcami, na przykład ulgi w opłatach za żłobek, a nawet żłobki darmowe, czy też duże rodziny są tak naprawdę przedsiębiorstwem, które zakupuje wiele towarów, ale też odprowadzanie na przykład czy korzystanie z ilości zużytej wody czy odprowadzanych ścieków, wprowadzają na podstawie uchwał rady gminy stosowne ulgi. I to jest bardzo... będzie przez nas premiowane. Dlatego też chcemy pokazać te samorządy, które już są świadome i tę politykę prorodzinną prowadzą, abyśmy potem zachęcili inne samorządy, aby sobie uświadomiły przede wszystkim, w jakiej sytuacji demograficznej ich teren jest. I będziemy chcieli także pomóc tym samorządom, które do tej pory nie podjęły takich działań, aby przede wszystkim uzmysłowiły sobie, że ta polityka prorodzinna jest ważna, bo to jest tak naprawdę inwestowanie w swoją gminę. To nie jest koszt, to jest... Te środki, które przeznaczamy właśnie na politykę rodzinną czy w skali kraju, ale czy w skali swojego samorządu z budżetu gminy, to jest inwestycja w rodzinę, inwestycja w przyszłość.

Pani minister, no właśnie, pani mówi inwestycja, i to rzeczywiście bardzo często jest przez ostatnie lata powtarzane, że nawet program 500+ to nie jest rozdawnictwo, tak jak się... tak jak niektórzy stawiają takie zarzuty wobec tego programu, tylko inwestycja. A ja w takim razie chciałam panią zapytać o te propozycje, które mają się pojawić w „Nowym ładzie”, w tym programie, który mieliśmy poznać wczoraj, wiemy, że nie poznamy ze względu na sytuację epidemiczną. Ale czy w tym programie znajdą się oferty dedykowane właśnie na przykład młodym rodzicom, czyli ludziom, którzy stoją na takim starcie swojej życiowej, rodzinnej też, swojej własnej rodzinnej dorosłości, czy będą takie programy, takie oferty?

Pani redaktor, może poczekajmy do tego, kiedy pan premier ogłosi właśnie szczegółowe założenia „Nowego polskiego ładu”. Na pewno rodzina jest w centrum uwagi, rozwiązania, które są w „Nowym polskim ładzie” będą sprzyjały właśnie temu, żebyśmy wyszli i z pułapki demograficznej, i z (...), ale poczekajmy na ten moment, kiedy będą szczegóły ogłoszone.

Pani minister też mówiła o rodzinach wielodzietnych. No właśnie, wielokrotnie stowarzyszenia, które reprezentują takie rodziny, na przestrzeni ostatnich można powiedzieć, że nie lat, ale już dekad, apelowały o to, żeby jakby uwzględnić to, że sytuacja rodzin wielodzietnych jest sytuacją szczególną. Tak jak pani wspomniała, to czasami są niemalże takie małe przedsiębiorstwa, to są ludzie, którzy na przykład płacą ogromne podatki VAT, bo przecież bardzo dużo kupują, siłą rzeczy jak w wielodzietnej rodzinie jest dużo więcej osób niż w rodzinie czteroosobowej, no to te zakupy czasami są dwukrotnie większe albo nawet jeszcze większe. Czy w takim razie też rodziny wielodzietne znajdą się na tej takiej najważniejszej krótkiej liście, tak to nazwijmy, priorytetów w polityce rodzinnej rządu?

Rodziny wielodzietne są priorytetem. Wczoraj mieliśmy też debatę właśnie, debatę „Samorząd pro familia” z udziałem również Związku Dużych Rodzin, kiedy właśnie rozmawiamy na... i była to bardzo taka cenna debata, gdzie rozmawialiśmy na te tematy, co będzie nam potrzebne i jakie pewne rozwiązania powinny być prowadzone. Myślę, że właśnie to, co zostanie zaproponowane, te rozwiązania w „Nowym polskim ładzie” będą sprzyjały i dużym rodzinom, ale też młodym ludziom, zachęcały do tego, aby zakładali rodzinę i aby rodziły się dzieci. Bo my dzisiaj z jednej strony musimy zachować tę równowagę między wsparciem dużych rodzin, ale tak naprawdę troszczymy się też o to, żeby rodziły się pierwsze dzieci, bo dzietność, jeżeli chodzi o urodzenia pierwszych dzieci, kobiety rodzą coraz później, a więc tutaj jest budowanie tej marki rodziny, ta rodzina w centrum uwagi. I to nie tylko w naszym resorcie, tylko szeroko rozumiana przez rząd, tak do tego podchodzimy, że te rozwiązania, które będą wdrażane w różnych obszarach, one muszą sprzyjać rodzinie, który jest fundamentem naszych działań, bo tak naprawdę starzejące się społeczeństwo powoduje, że nie będzie zastępowalności pokoleń. Ale nie zapominamy o seniorach, co pokazujemy poprzez naszą politykę wsparcia seniorów, cały pakiet Emerytura Plus, który w tym roku to jest ponad 36 miliardów złotych.

Bardzo dziękuję. Gościem Sygnałów Dnia była pani minister Marlena Maląg, minister rodziny i polityki społecznej. Bardzo serdecznie dziękuję za tę rozmowę.

Dziękuję pięknie, dobrego dnia życzę.

JM