Zmarł Nelson Mandela "apostoł afrykańskiego pokoju"

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2013 00:01
O śmierci byłego prezydenta Republiki Południowej Afryki, laureata Pokojowej Nagrody Nobla Nelsona Mandeli poinformował prezydent RPA Jacob Zuma.
Audio
  • O "apostole afrykańskiej miłości" mówił Sławomirowi Szofowi historyk i politolog, prof. Marek Malinowski w aud. z cyklu "Postacie XX wieku", Radio Bis (23.05.2004)
Nelson Mandela
Nelson MandelaFoto: PAP/EPA/KIM LUDBROOK

Prezydent RPA Jacob Zuma poinformował, że Nelson Mandela zmarł w czwartek w swym domu w Johannesburgu. - Straciliśmy naszego największego syna - powiedział Zuma. Prezydent zarządził opuszczenie flag na budynkach państwowych do połowy masztu. Poinformował, że Mandela zostanie pochowany z ceremoniałem państwowym.

Nelson Mandela >>> serwis specjalny

Nelson Mandela był jednym z przywódców ruchu przeciw apartheidowi, działaczem na rzecz praw człowieka. 15 października 1994 roku - za pracę nad zniesieniem apartheidu i demokrację w Republice Południowej Afryki - Nelson Mandela otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

W latach 1994-99 był pierwszym czarnoskórym prezydentem Republiki Południowej Afryki.

 

– Wspólnym wysiłkiem zbudowane zostało społeczeństwo, w którym wszyscy mieszkańcy Republiki Południowej Afryki, zarówno czarni, jak i biali, będą chodzić z podniesionym czołem, bez trwogi w sercach, pewni swego niezaprzeczalnego prawa do ludzkiej godności – tak Nelson Mandela zamanifestował wolnościowe przesłanie podczas zaprzysiężenia na prezydenta RPA w 1994 roku.
Droga do równości
– W roku 1948 wybory wygrywa afrykanerska partia nacjonalistyczna doktora Francois Daniela Malana i zostaje proklamowany apartheid – opowiadał Sławomirowi Szofowi prof. Marek Malinowski. – Ciekawą rzeczą jest to, że ogromna część przywódców Kongresu traktowała to jako sprawę wyłącznie między białymi, bo nastąpiła zmiana – do władzy doszli afrykanerzy. Przywódcy Kongresu uważali, że jest to wewnętrzna sprawa białych, która z punktu znaczenia czarnych nie ma większego znaczenia.

Friderik
Friderik Willem de Klerk, aut.: World Economic
Forum (1992), Wikipedia/CreativeCommons

Lata 50. XX wieku to czas protestów, biernego oporu i demonstracji. Po delegalizacji Afrykańskiego Kongresu Narodowego, jego członkowie zaczęli nielegalnie uciekać z kraju i przechodzić szkolenia wojskowe. Podobnie było w przypadku Mandeli, który głosił bardzo radykalne hasła, twierdząc, że z białymi nie należy rozmawiać, a ich zabijać.
– Od momentu kiedy wyszedł z więzienia i został prezydentem stał się apostołem miłości – mówił o Mandeli w audycji z cyklu Postacie XX wieku prof. Marek Malinowski.

Manifestacja pokoju

W czerwcu 1964 roku Nelson Mandela został skazany na karę dożywotniego więzienia za zdradę stanu poprzez działania sabotażowe. Madiba, jak nazywa się również Mandelę, wyszedł z więzienia w Robben po 27 latach.
Dopiero Frederik Willem de Klerk, jako pierwszy przywódca biały zrozumiał, że apartheid należy zlikwidować. W jednym z wystąpień przed Parlamentem zaapelował o zniesienie zakazu działalności Afrykańskiego Kongresu Narodowego, Kongresu Panafrykańskiego, Komunistycznej Partii Południowej Afryki oraz wypuszczenie z więzień osób powiązanych z tymi organizacjami.

Nelson

Nz: Nelson Mandela w trakcie głosowania w 1994 roku, aut.: Paul Weinberg, Wikipedia/CreativeCommons (2009)

Po wyjściu Mandeli z więzienia i legalizacji Afrykańskiego Kongresu Narodowego de Klerk rozpoczął politykę dialogu.
– Było jasne, że jeśli odbędą się pierwsze (i odbyły się w 1994 roku) wybory parlamentarne, pierwsze powszechne Kongres Narodowy będzie rządził, a Nelson Mandela będzie pierwszym  czarnym prezydentem RPA – mówił prof. Marek Malinowski w audycji Postacie XX wieku w 2004 roku.
I tak też się stało. Urząd prezydenta pełnił od 10 maja 1994 roku do 16 czerwca 1999 roku.

Zniesienie apartheidu
Prezydent de Klerk przez większość białych mieszkańców RPA został uznany za zdrajcę, ponieważ nie mogli oni pogodzić się z faktem, że w ich kraju będzie rządził czarnoskóry prezydent. Mandela zdobywając władzę nie skierował jednak wszystkich swoich działań na zwalczanie białych, czego niejako spodziewała się czarnoskóra część społeczeństwa.

– Jego zadanie historycznie nie polegało na tym, żeby twardą, żelazną ręką wziął kraj i poprowadził go do przodu, tylko żeby nie dopuścił do wewnętrznej wojny rasowej, co udało się – podkreślał prof. Marek Malinowski. – Myślę, że Nelson Mandela miał pełną świadomość, że wiele kompromisów, na które musiał pójść, nie będzie bezpośrednio korzystnych dla ludności afrykańskiej.

Nelson
Nelson Mandela, aut.: South Africa The Good
News (2008), Wikipedia/CreativeCommons

Mandela doskonale zdawał sobie sprawę, że jedyną szansą na zbudowanie stabilnego i ekonomicznie równego państwa jest dialog z białymi obywatelami RPA. Wprowadzenie tej harmonii rasowej było dla wielu szokiem. Trud ten został jednak nagrodzony. Jego największą zasługą jest jednak to, że pociągnął Republikę Południowej Afryki w stronę budującej się demokracji.

Pierwszy czarnoskóry prezydent RPA przez wielu jest nazywany po prostu tatą. Po odejściu z polityki organizował akcje charytatywne, założył fundację własnego imienia na rzecz dzieci, zajmował się pomocą osobom chorym na AIDS.
mbuk

Czytaj także

Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2013 20:23
W czwartek Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli. Oficjalne obchody mają upamiętniać pokojowe działania tego afrykańskiego lidera.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zmarł Nelson Mandela. "Straciliśmy naszego największego syna"

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2013 00:49
O śmierci byłego prezydenta Republiki Południowej Afryki, laureata Pokojowej Nagrody Nobla Nelsona Mandeli poinformował prezydent RPA Jacob Zuma.
rozwiń zwiń