Konstytucja 3 maja - zamach stanu zorganizowany przez większość przeciw mniejszości

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2014 15:57
- To jeden z tych przypadków, gdy zamach stanu wydaje się lepszym rozwiązaniem niż postępowanie zgodne z prawem - powiedział Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski. A co o Konstytucji 3 maja mówią dr Maria Czeppe i redaktor Andrzej Sowa?
Audio
  • Dr Maria Czeppe, Robert Kostro i Andrzej Sowa o Konstytucji 3 maja (Sobota z radiową Jedynką)
Karta tytułowa Konstytucji 3 Maja
Karta tytułowa Konstytucji 3 Maja Foto: polona.pl/domena puliczna

Konstytucja 3 maja była aktem prekursorskim, który wprowadził rządy konstytucyjne, dawała podstawy do przemian gospodarczych i społecznych. Jej przyjęcie odbywało się jednak w szczególnych warunkach. - Formalnie posłowie, którzy nie zgadzali się na przyjęcie ustawy mieli prawo wniesienia protestu do sądu grodzkiego, ale on ostał zamknięty. Ta operacja została precyzyjnie przygotowana tak, by nie dać szansy opozycji, również formalnego oprotestowania tego dokumentu - dodał Robert Kostro.

Redaktor Andrzej Sowa dodał w Jedynce, że większość obecnych na Zamku Królewskim - którego cały rejon był obstawiony przez wojsko - poparła przyjęcie dokumentu. Wielu jednak nie dojechało, gdyż w ostatniej chwili zmieniono datę zjazdu sejmu. - Wspomnijmy jeszcze raz, że Wielkanoc wtedy wypadała 24 kwietnia, konstytucja miała być początkowo uchwalana 5 maja, ale uznano, że to może być za późno - mówił historyk.

HISTORIA - serwis specjalny portalu PolskieRadio.pl >>

Preambuła
Preambuła Konstytucji 3 Maja. Fot. polona.pl/domena publiczna

Choć dokument był tak znaczący, Konstytucja 3 maja przetrwała około 14 miesięcy. - Ten ustrój tyle trwał, potem wybuchła wojna, później przyszła targowica, która zniosła postanowienia sejmu z 3 maja - mówiła dr Maria Czeppe.  Jak dodała w Jedynce, Polska upadła właśnie wtedy, gdy zaczynały się reformy. - Później emigracja porozbiorowa też się podzieliła. Jedni trwali przy tradycji sejmu ustawodawczego i konstytucji, inni przy rewolucyjnych wojskowych związanych z powstaniem kościuszkowskim - wyjaśniła.

Jaką rolę odgrywała Konstytucja 3 Maja w dalszej historii Polski? Na czym polega jej symboliczne znaczenie dziś? Co wiemy o posłach i senatorach, którzy przyjęli ustawę rządową 3 maja 1791 roku? Zapraszamy do wysłuchania całej audycji, w której goście radiowej Jedynki omówili także kontekst historyczny przyjęcia dokumentu.

Rozmawiał Krzysztof Grzesiowski.

"Sobota z Radiową Jedynką" - zapraszamy do słuchania między 9.00 a 20.00.

(asz, pg)

Czytaj także

Konstytucja 3 maja - dzieło oświeconych monarchistów

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2020 06:00
- Monarchizm zaproponowany w Konstytucji 3 maja miał wzmocnić polskie państwo - mówiła historyk, prof. Zofia Zielińska. - Reakcja Berlina i Petersburga przeciwko Konstytucji świadczą o tym, że nasze ówczesne przekonania były słuszne. Posłuchaj!
rozwiń zwiń

Czytaj także

Konfederacja targowicka - symbol zdrady narodowej

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2021 05:50
Słowo "targowica" jest w języku polskim synonimem najcięższej zdrady narodu i państwa. Przywódcy konfederacji targowickiej dążyli do podziału państwa na samodzielne prowincje i nie zamierzali poddać się prawom ustanowionym przez Konstytucję 3 Maja.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Z czego są dumni współcześni Polacy - głosuj!

Ostatnia aktualizacja: 02.05.2013 21:18
Zachęcamy do wzięcia udziału w SMS-owej sondzie!
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dwa mity legalnej rewolucji: Konstytucja 3 maja i Tadeusz Kościuszko

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2014 04:09
- Mity te rodzą się w zasadzie jeszcze tego samego dnia, co wydarzenie, jednak np. treść konstytucji zostaje zapomniana bardzo szybko. Równie szybko stała się ona symbolem niepodległości, takim symbolem było też powstanie kościuszkowskie - mówi prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz, znawczyni zagadnień XVIII wieku w Polsce.
rozwiń zwiń