Jeden bit w walizce, czyli komputer XYZ i 65 lat polskiej informatyki

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2014 12:00
Zaczęło się od pasji kilku młodych ludzi, którzy nie potrafili nawet dobrze lutować. To oni zbudowali pierwszy polski komputer.
Audio
  • 65 lat polskiej informatyki (Naukowy zawrót głowy/Jedynka)
Komputer XYZ przed dodaniem bębna. Fragment zdjęcia opublikowanego w Młodym Techniku nr 121958
Komputer XYZ przed dodaniem bębna. Fragment zdjęcia opublikowanego w "Młodym Techniku' nr 12/1958Foto: Wikimedia Commons/domena publiczna

W roku 1949 w ramach Państwowego Instytutu Matematycznego, z inicjatywy jego dyrektora profesora Kazimierza Kuratowskiego, powołano Grupę Aparatów Matematycznych. Tworzyli ją młodzi inżynierowie z Politechniki Gdańskiej, m. in. Leon Łukaszewicz i Romuald Marczyński, którzy otrzymali zadanie skonstruowania polskiej maszyny matematycznej. Czyli czego?

- Maszyna matematyczna to po prostu komputer. Nasz Instytut powstał wtedy, kiedy terminu "komputer" jeszcze w Polsce nie używano, ponieważ było to obce słowo. Obowiązywała kalka z rosyjskiego, a zatem "elektroniczna maszyna licząca" - mówi profesor Marek Hołyński, dyrektor Instytutu Maszyn Matematycznych.

Instytut powstał parę lat później z przekształcenia Grupy Aparatów Matematycznych najpierw w Zakład Aparatów Matematycznych (w 1957 roku), a następnie w IMM (1962 rok).

Prof. Kazimierz Kuratowski był wybitnym matematykiem. Po wojnie prowadził seminarium, na które uczęszczali także inżynierowie. To tam narodziła się idea powołania nowego instytutu. Jego młodzi członkowie postanowili stworzyć pierwszy polski komputer. Średnia wieku wynosiła 23 lata, a młodzi ludzie musieli zbudować coś, co na świecie było jeszcze wiedzą tajną, związaną z wojskowością i obliczaniem lotu pocisków. Dostęp do technologii komputerowych był zatem bardzo trudny. - Oni byli zaraz po studiach na Politechnice Gdańskiej - mówi prof. Hołyński. - Każdy z nich dostał do zrealizowania odrębny projekt, osobną maszynę.

Komputer, jaki powstał, nazywał się XYZ. Prof. Leon Łukaszewicz zdradzał po latach, że inżynierowie zaczynali od maszyny ABC itd. - ale nie działały. Udało się dopiero w przypadku XYZ, chociaż nie było łatwo. Instytut zmagał się z problemami lokalowymi i nie tylko.

Co potrafił XYZ i czy dziś można go jeszcze zobaczyć? Jakie były dalsze losy polskich maszyn matematycznych i jak polskie osiągnięcia prezentowały się na tle międzynarodowym? Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy w "Naukowym zawrocie głowy", który przygotował Krzysztof Michalski.

(ew/ag)

Czytaj także

Przemoc w grach komputerowych zwiększa moralną wrażliwość?

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2014 14:46
Tak utrzymuje amerykański uczony Matthew Grizzard, który badał poczucie winy u wielbicieli gier.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jacy jesteśmy? To widać w internetowych postach

Ostatnia aktualizacja: 10.07.2014 15:11
Czytając wpisy internautów pod artykułami, teledyskami czy zdjęciami gwiazd, można się uśmiechnąć, zażenować albo mocno zdenerwować. Okazuje się, że w tych komentarzach odnaleźć można znakomity portret własny naszych rodaków.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Elektroniczny sejf wygra z hakerami

Ostatnia aktualizacja: 10.07.2014 17:00
Czy zdarzyło się wam zapomnieć hasło do poczty internetowej lub do konta bankowego? Może to nie zdarzyło się tylko raz? Jeśli zapisujecie swoje hasła w notesie lub w pamięci, to Mateusz Kulik sprawdził dla was inne rozwiązania.
rozwiń zwiń