Zawisza Czarny - między legendą a prawdą

Ostatnia aktualizacja: 17.05.2018 16:35
Jakim człowiekiem był legendarny Zawisza herbu Sulima? Czy rzeczywiście ucieleśniał wszelkie cnoty? Matejko uwiecznił go na obrazie "Bitwa po Grunwaldem", Sienkiewicz osadził jego postać w "Krzyżakach", pisał o nim również Wyspiański w "Weselu". Ma swoje ulice, pomniki, drużyny harcerskie, jego imię nosi jacht ZHP. A jaki był naprawdę?
Audio
  • Zawisza Czarny - między prawdą a legendą (Cztery pory roku/Jedynka)
Zawisza Czarny na obrazie Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem
Zawisza Czarny na obrazie Jana Matejki "Bitwa pod Grunwaldem"Foto: Wikipedia/domena publiczna

Szymon Jędrusiak, autor książek o Zawiszy twierdzi, że nie wiemy, jaki był. - Na pewno był wspaniałym rycerzem - podkreśla. Był uosobieniem rycerskich cnót. Ale tak naprawdę wiemy o nim niewiele. Musiał być zasłużonym rycerzem, bo doznawał wielkich zaszczytów, choć pochodzi ze średniozamożnej szlachty. Z pewnością nie był bez skazy, jak go określali późniejsi kronikarze.

Był ulubieńcem Zygmunta Luksemburskiego i Władysława Jagiełły. Choć nie miał uniwersyteckiego wykształcenia korespondowała z polskim królem. Niewykluczone, że to właśnie Zawisza w krytycznym momencie bitwy pod Grunwaldem uratował królewski sztandar, choć nie ma na to wyraźnych dowodów.

A skąd jego przydomek Czarny? - Prawdopodobnie był brunetem. Jego brat Piotr miał przydomek Kruczek, czyli pewnie bracia byli brunetami - mówi Szymon Jędrusiak. To, że miał czarną zbroję i w niej walczył to już raczej legendy.

Zarabiał na życie werbując żołnierzy zaciężnych. To było jednym ze źródeł jego przychodów. Początek XV wieku to był początek zmierzchu rycerstwa.

Nie wiemy jak zginął Zawisza. W 1428 zaginął podczas bitwy pod Golubaczem. Prawdopodobnie Zawisza na czele armii zaciężnej osłaniał odwrót armii Zygmunta Luksemburskiego przez Dunaj i wtedy doszło do ataku Turków. Nigdy nie odnaleziono jego ciała.

Co to znaczy, że Zawisza był przedchorągiewnym? Jak była ówczesna taktyka walki? Jak wyglądało jego życie rodzinne? Dlaczego arcybiskup poznański zezwolił na jego ślub ze swoją bratanicą, choć Zawisza pochodził z pospolitej szlachty? Posłuchaj nagrania całej rozmowy, w której Szymon Jędrusiak obala parę mitów na temat Zawiszy.

Gość Jedynki będzie w sobotę (19.05) uczestniczył w Targach Książki w Warszawie, a w piątek (18.05) w stołecznej Hali Koszyki w dyskusji o Zawiszy Czarnym.

***

Tytuł audycji: Cztery pory roku

Prowadzi: Roman Czejarek

Gość: Szymon Jędrusiak (autor trylogii o Zawiszy Czarnym oraz średniowiecznej Polsce i Europie - "Wielka wojna", "Droga do króla" i "Aragonia")

Data emisji: 17.05.2018

Godzina emisji: 9.22

ag/kh





Czytaj także

"Zobaczyć morze". Niewidomi uczą się odpowiedzialności, którą zabierają na ląd

Ostatnia aktualizacja: 05.07.2014 08:43
- Słowo "zobaczyć" nie jest wcale zarezerwowane tylko dla tych, którzy widzą. Patrzeć można różnie i różnymi sposobami - mówił w Jedynce Roman Roczeń, niewidomy żeglarz i pieśniarz, pomysłodawca projektu "Zobaczyć morze".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Grafik komputerowy, który raz w roku wciela się we Władysława Jagiełłę

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2014 15:18
- Jestem królem tylko pod Grunwaldem, natomiast na co dzień uczestniczę w normalnym życiu rekonstrukcyjnym - mówił w Jedynce Jacek Szymański, który od 1998 roku wciela się we Władysława Jagiełłę podczas rekonstrukcji słynnej bitwy.
rozwiń zwiń