Kleszcze - co o nich wiemy? Obalamy mity

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2022 09:53
Kleszcze – co o nich wiemy? Czy to prawda, że czosnek je odstrasza? Czy spadają z drzewa? Czy lgną do ubrań w kolorze białym? Czy należy smarować je masłem? Z faktami i mitami na temat kleszczy rozprawia się entomolog Michał Żak. 
Kleszcze mogą przenosić choroby zakaźne
Kleszcze mogą przenosić choroby zakaźneFoto: Shutterstock/ KPixMining

Skuteczna ochrona przed kleszczami jest możliwa. Warunek – nie kierujemy się przekłamaniami. A takich nie brakuje. Wciąż wiele osób wierzy np. w to, że kleszcze latają, skaczą, spadają z drzew. Inni są przekonani, że kleszcze atakują tylko latem. Jeszcze inni wierzą, że po ukąszeniu kleszcza należy posmarować go tłuszczem. W audycji "Cztery pory roku" poddajemy analizie szkodliwe i niemające wiele wspólnego z prawdą przekonania, opowiadamy o kleszczach oraz radzimy, jak się uchronić przed przenoszonymi przez nie chorobami.

Zmiany klimatyczne sprzyjają kleszczom

W których regionach Polski jest najwięcej kleszczy? – Ze względu na klimat, przede wszystkim ciepłe zimy, niska temperatura nie redukuje populacji – mówi Michał Żak, entomolog, w rozmowie z radiową Jedynką. – Mamy więcej jeleni, saren, dziczyzny, czyli głównych żywicieli kleszcza łąkowego. Mamy mniej ptaków, takich jak wróbel, który wyjadał kleszcze łąkowe. Mamy też więcej drzew liściastych, które tworzą preferowane warunki kleszczy – dodaje gość Jedynki. Około 20-35 procent kleszczy w Polsce przenosi boreliozę i zapalenie opon mózgowych. Warmia i Mazury oraz Podlasie to regiony, w których ryzyko zarażenia jest największe. Nigdy nie wiadomo jednak, czy kleszcz, który chodzi po naszej skórze, może nas zarazić, staramy się więc chronić przed zagrożeniem. Co powinniśmy wiedzieć o kleszczach? 

Kleszczowe ABC

Kleszcze nie latają, jak niektórzy są skłonni uważać. Nie skaczą także po ludzkiej skórze. Nie spadają z drzew wysokości 2-3 metrów. Bytują w trawach i krzakach. Jak udaje im się wyśledzić ludzi i zwierzęta? – Kleszcze szukają zapachu dwutlenku węgla, amoniaku oraz kwasu mlekowego, który zawarty jest w ludzkim pocie – wyjaśnia ekspert. – Sporo zatem może zależeć od naszej diety. Wpływa ona na skład potu i na stopień potliwości – tłumaczy gość Jedynki. A czy ubrania w kolorze białym, jak sądzą niektórzy, mogą uchronić nas przed atakiem? Kleszcze nie mają wykształconego narządu wzroku. Kleszcz łąkowy ma szczątkowy narząd wzroku, który jest pozostałością ewolucyjną. Nie odróżniają kolorów. Są w stanie nas znaleźć jedynie po zapachu. 


Posłuchaj
08:25 _PR1_AAC 2022_05_05-11-20-20-kleszcz.mp3 O kleszczach opowiada Michał Żak, entomolog (Cztery Pory Roku)

 

Czy smarować kleszcze masłem?

– Każda substancja chemiczna, która powoduje przyduszenie kleszcza, sprawia, że zwraca on całą zawartość pobraną z większą ilością patogenów – mówi Michał Żak. Smarując kleszcza czy skórę spirytusem, masłem czy olejem, pogarszamy swoją sytuację – podkreśla gość radiowej Jedynki. Zamiast smarować kleszcza, znacznie lepiej go usunąć. Najlepiej jednak zabezpieczyć się przed nimi. – Czosnek i olej goździkowy są repelentami, które mogą w pewnym stopniu zniechęcić kleszcze – dodaje. – Zwróćmy uwagę, by preparat kupowany w aptece zawierał DEET. Im więcej tej substancji, tym lepsze działanie preparatu – podkreśla gość audycji "Cztery pory roku". 

Na wycieczki leśne ubierajmy się szczelnie. Załóżmy np. legginsy, drugą parę skarpet, by kleszcz nie miał dostępu do skóry. Po powrocie do domu zróbmy przegląd całego ciała, ze szczególnym uwzględnieniem pachwin, głowy, pępka czy miejsc za uszami. 

***

Tytuł audycji: Cztery pory roku

Prowadziła: Sława Bieńczycka

Gość: Michał Żak (entomolog)

Data emisji: 5.05.2022

Godzina emisji: 10.20

djr

Czytaj także

Jak zidentyfikować bakterię odporną na antybiotyki? Innowacyjne systemy do diagnostyki medycznej

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2021 09:16
Opracowany przez polski start up Scope Fluidics system służący do wykrywania zakażeń szpitalnych PCR ONE oraz rozwiązanie BacterOMIC, które pozwala na określenie bakterii odpornych na antybiotyki, znalazły się w gronie siedmiu najbardziej przełomowych produktów diagnostycznych na świecie wybranych w konkursie przez Amerykańskie Towarzystwo Chemii Klinicznej (AACC). 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kapsuła badań zmysłów. Urządzenie, które pomoże chorym?

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2021 20:59
Nazwa "kapsuła badań zmysłów" może się kojarzyć z tytułem filmu science fiction, a nie z badaniami naukowymi. Nie zmienia to faktu, że skonstruowali ją naukowcy, którzy postanowili opracować superdoskonały próbnik przeznaczony do badań przesiewowych słuchu. W jaki sposób pomoże ona pacjentom z dysfunkcją słuchu, wzroku, mowy, równowagi, powonienia bądź smaku?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przepis na długie życie według naukowych badań

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2021 10:19
Siedzący tryb życia, niewłaściwa dieta, używki. To wszystko ma negatywny wpływ na naszą kondycję. Co zrobić, by cieszyć się dobrym zdrowiem jak najdłużej?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Skuteczne rozpoznawanie osób narażonych na udar mózgu

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2021 21:15
Czy to przełom w medycynie klinicznej? Dr n. med. Piotr Kaszczewski bada parametry, na które dotąd medycyna nie zwracała większej uwagi. I wydaje się, że to był błąd. Wnikliwe i bardzo dokładne obserwacje z bardzo dokładnymi pomiarami dotyczą oceny objętości przepływu krwi w tętnicach szyjnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Największa na świecie naukowa kolekcja ludzkich mózgów

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2022 12:59
W zasobach Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie znajduje się ogromny zbiór mózgów Zakładu Neuropatologii obejmujący materiał gromadzony od 1952 roku do chwili obecnej przez kolejne pokolenia neuropatologów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Hałas może uszkadzać słuch i przyspieszać proces starzenia się. Szukajmy ciszy

Ostatnia aktualizacja: 26.04.2022 12:15
Dźwięki o natężeniu powyżej 85 decybeli to – jak się przyjmuje – hałas, który może szkodzić zdrowiu. Hałas uszkadzający słuch to dźwięk o głośności około 120-130 decybeli. Natomiast tło akustyczne, które nie powinno przeszkadzać nam w pracy umysłowej, to ok. 30 decybeli. O hałasie w audycji "Ekspres Jedynki", z okazji przypadającego 25 kwietnia Międzynarodowego Dnia Świadomości Zagrożenia Hałasem, opowiedział dr hab. inż. Tadeusz Wszołek z Katedry Mechaniki i Wibroakustyki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zwiększenie bezpieczeństwa w terapii schorzeń kardiologicznych. Nowy projekt badawczy

Ostatnia aktualizacja: 28.04.2022 21:50
U prawie 5 mln pacjentów po zabiegach niekardiologicznych dochodzi do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych powodujących m.in. zawały czy uszkodzenia mięśnia sercowego. Konsekwencje tego są tragiczne. Szansę na poprawę sytuacji daje projekt badawczy prowadzony przez prof. dr. hab. med. Wojciecha Szczeklika, mający zwiększyć bezpieczeństwo terapii w schorzeniach kardiologicznych. Jest to naukowa odpowiedź na problem rosnącego zagrożenia w chorobach serca.
rozwiń zwiń