Zarząd stanowią tu zwierzęta. "Lato z Radiem" w Parku Etnograficznym w Tokarni​

Ostatnia aktualizacja: 26.08.2021 14:20
Park Etnograficzny w Tokarni liczy sobie aż 65 hektarów, a na jego terenie znajduje się około 100 wyjątkowych budynków. Zarząd parku stanowią zaś… zwierzęta. - To jest główny element, który przyciąga dzieciaki z miasta - mówi Tadeusz Sikora, dyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej. Czym są kurna chata, pierzchnickie mazidło i świętokrzyska zapaska? Sprawdziła to reporterka "Lata z Radiem" Małgorzata Raducha.
Małgorzata Raducha w Muzeum Wsi Kieleckiej
Małgorzata Raducha w Muzeum Wsi KieleckiejFoto: Polskie Radio

Posłuchaj
06:38 Jedynka/Lato z Radiem - 26.08.2021 czesc 1 "Lato z Radiem" w Muzeum Wsi Kieleckiej. Cz. 1. (Jedynka)

Posłuchaj
02:59 Jedynka/Lato z Radiem - 26.08.2021 czesc 2 "Lato z Radiem" w Muzeum Wsi Kieleckiej. Cz. 2. (Jedynka)

Posłuchaj
04:36 Jedynka/Lato z Radiem - 26.08.2021 czesc 3 "Lato z Radiem" w Muzeum Wsi Kieleckiej. Cz. 3. (Jedynka)

Prawie dziesięć lat temu, kiedy Krzysztof Krauze obszedł niemal cały Park Etnograficzny, powiedział: "Tu!". I właśnie w tym miejscu padł pierwszy klaps filmu "Papusza". Do Tokarni przyjechała również ekipa z Bollywoodu i przy wiatrakach kręciła sceny miłosne. Powstawały tutaj także fragmenty "Wołynia" i jedna ze scen filmu "Legiony".

Image.jpg
Polskie Radio Jedynka Lato z Radiem Sentymentalna podróż edukacyjna. "Lato z Radiem" w Muzeum Elementarza

W okolicy znajduje się aż 100 obiektów, które warto odwiedzić. W tym m.in. oryginalny modrzewiowy kościółek z XVIII wieku, młyn, spichlerze, masztalnia, dzwonnica, ośmioraki i chaty w pobliżu Wąchocka i Bodzentyna.

W parku można spotkać przede wszystkim zwierzęta - konie, osły, owce czy kozy, a jeden z przewodników mówi wprost: "To nasz zarząd". - Absolutnie nie obrażam się za takie stwierdzenie, ponieważ jest to jakby główny element, który przyciąga do nas na przykład dzieciaki z miasta. Nagle są one zdziwione, że krowa daje mleko, bo myślały, że mleko kupuje się w supermarkecie - śmieje się Tadeusz Sikora, dyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej.

Historia wsi kieleckiej

Muzeum Wsi Kieleckiej jest jednym z najbardziej rozciągniętych przestrzennie muzeów w Polsce. - Mamy kilka oddziałów. Tutaj znajduje się Park Etnograficzny, a w Michnowie, czyli około 60 kilometrów stąd, jest Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskiej, które zostało niedawno otwarte po wielu latach budowy. Mamy też urokliwą Zagrodę Czernikiewiczów w Bodzentynie w sercu Gór Świętokrzyskich oraz wiatrak, który stoi pod Ostrowcem w Szwarszowicach. Dlaczego stoi właśnie tam? Szkoda go przenosić, bo zostałby zepsuty pewien krajobraz kulturowy. Opiekujemy się nim i jest tam dalej - opowiada Tadeusz Sikora.

Małgorzata Raducha otrzymała od przewodniczki piękną, wełnianą zapaskę świętokrzyską. - Ona może się namoczyć, ale nie przemoczyć, ponieważ jest dostosowana do klimatu Gór Świętokrzyskich. Takiego nieco surowszego i nieco ostrzejszego niż dookoła. Jednocześnie jest bardzo wygodna, grzeje i chroni przed deszczem. Nasze przodkinie, tkając takie zapaski, wiedział, co robią - zauważa Aleksandra Inosa.

Ogrzać się można było także w kurnej chacie, która nie posiadała… komina. - Dym z paleniska kuchennego wylatywał przez dziurę w dachu. Chociaż tutaj widzimy, że chałupa z Kaliny Małej, ma już komin. Ona była przebudowywana i obecnie w skansenie jest komin i kuchnia z prawdziwego zdarzenia. Pozostałością po kurnej przeszłości jest wybrzuszenie na dachu - wyjaśnia Aleksandra Inosa.

- Niestety oryginalne strzechy ulegają degradacji i żeby znaleźć wykonawcę, trzeba czekać kilka miesięcy, aż przyjdzie i zrobi to. Te strzechy tworzą pewien klimat. Jak widzimy, czasami coś na nich rośnie i to nie jest złe - przyznaje Tadeusz Sikora, który wskazuje na ślady mchu.

Ziarno żytnie i mazidło z gęsi

Miejscowi w przeszłości zajmowali się m.in. mieleniem na żarnach, co zazwyczaj robiły gospodynie. Wykorzystywały one ziarno żytnie. - W mące gruboziarnistej i łupinach ziaren żyta ukrywają się te dobre bakterie i drożdże, które sprawiają, że całość żyje, fermentuje oraz nadaje chlebowi smak i puszystość - twierdzi Aleksandra Inosa.

Nie ma jednak nic lepszego niż przechnickie mazidło z gęsi, a jak wiadomo, kieleckie kiedyś gęsią stało. - Głównym składnikiem jest wątróbka i tłuszcz z gęgi. Najpierw trzeba przygotować tłuszcz, w którym przesmaża się wątróbkę i dodaje trochę cebulki. Do tego konfitura z wiśni z niepryskanego sadu. To wszystko samo zdrowie - przyznaje Elżbieta Osman.

Stół znajdował się w prawie każdym domu, zarówno w chałupie włościańskiej, jak i dworku szlacheckim. - To jest chałupa z 1860 roku ze Złotnik w powiecie jędrzejowskim. Wcześniej była zamieszkana przez kowala, jak cała zagroda wraz z budynkiem inwentarsko-gospodarskim. Jest to jedna z najstarszych chałup przywiezionych na teren Parku Etnograficznego - opowiada Mariusz Masny, kierownik Parku Etnograficznego.

Czytaj także:

***

"Lato z Radiem" na antenie Programu 1 Polskiego Radia codziennie, od poniedziałku do soboty, w godzinach 9.00 - 12.00. Słuchaj też na stronie www.latozradiem.pl oraz w aplikacji mobilnej "Lata z Radiem".

***

Tytuł audycji: Lato z Radiem

Prowadził: Roman Czejarek

Reporter: Małgorzata Raducha

Data emisji: 26.08.2021

Godzina emisji: 9.00-12.00

DS

Czytaj także

Motocyklowy rajd śladem Bitwy Warszawskiej. Peleton "Lata z Radiem" w drodze

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2021 13:30
Pomnik upamiętniający Bitwę pod Radzyminem 1920 roku, Obelisk na Cmentarzu Poległych w Ossowie, wreszcie Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. W tym tygodniu Peleton "Lata z Radiem" i Polskiego Radia Kierowców mknie historyczną trasą Bitwy Warszawskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jeden z najpiękniejszych nadmorskich kurortów. "Lato z Radiem" w Łebie

Ostatnia aktualizacja: 21.08.2021 12:20
"Lato z Radiem" zawitało nad morze, do Łeby. To miejscowość wypoczynkowa z portem morskim i kąpieliskami, położona w północnej Polsce, w województwie pomorskim, na Wybrzeżu Słowińskim, nad rzekami Łebą i Chełstem.
rozwiń zwiń