Sudoł: wielu zbrodniarzy tłumiących Powstanie Warszawskie pozostało bezkarnych

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2014 16:30
- Polskie oddziały nie były w stanie zapewnić bezpieczeństwa ludności cywilnej. Była bezbronna i mordowana przez Niemców. Zginęło od 50 do 200 tysięcy cywilów - mówi w radiowej Jedynce Tomasz Sudoł z IPN.
Audio
  • Tomasz Sudoł z IPN o niemieckich zbrodniach i zbrodniarzach w czasie Powstania Warszawskiego (radiowa Jedynka/"Popołudnie z Jedynką")
Uroczystości przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, w ramach obchodów 70. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego
Uroczystości przy pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, w ramach obchodów 70. rocznicy wybuchu powstania warszawskiegoFoto: PAP/Leszek Szymański

Już 1 sierpnia, czyli w pierwszym dniu powstania, niemieckie działania były wymierzone zarówno w żołnierzy, jak i ludność cywilną. - Cechowało je ogromne okrucieństwo i metody stosowane do walki z partyzantami, bo Niemcy uważali powstańców za bandy - tłumaczy Tomasz Sudoł w audycji "Popołudnie z Jedynką" . Historyk wyjaśnia, że hitlerowcy mieli fobię na punkcie partyzantki i bali się jej po swoich doświadczeniach z frontu wschodniego. Partyzantka była dla nich "najbardziej znienawidzonym wrogiem i dlatego wyniszczali ją konsekwentnie, razem z jej zapleczem społecznym" - mówi Sudoł i dodaje: "Jeśli cywil miał brzytwę, albo wojskową czapkę, to wystarczyło, żeby posądzić go o dywersję i skrytobójcze mordowanie niemieckich żołnierzy".

Według historyka, hitlerowcy mieli ogromy problem z odróżnieniem żołnierzy AK od ludności cywilnej, dlatego w pierwszych dniach powstania dochodziło do sytuacji, w których mordowano wszystkich napotkanych mężczyzn, zdolnych do noszenia broni, czyli od 17 do 65 roku życia. - Potem Niemcy wprowadzili regulację, że rozstrzeliwani mają być wyłącznie biorący udział w walkach, jednak odnoszono się do tego w sposób dowolny i dalej były przeprowadzane masowe egzekucje - mówi Sudoł. Szacuje się, że zginęło w nich 65 tysięcy mieszkańców Warszawy.

Radiowa Mapa Powstania Warszawskiego >>>

Historyk zwraca uwagę na panujący stereotyp jakoby największe zbrodnie w Warszawie popełniały oddziały SS. Sudoł tłumaczy, że największą siłą, która brała udział w walce powstańcami był Wermacht, a nie jednostki SS. Bez względu jednak na to, czy z Wermachtu, czy z SS, wielu zbrodniarzy uniknęło kary. Jak wyjaśnia gość Jedynki, powodów jest kilka. Wielu morderców zginęło nie doczekawszy końca wojny, inni zmarli w radzieckich obozach. Część zataiła po wojnie swoje przydziały podając się za zwykłych żołnierzy. Duża grupa uniknęła odpowiedzialności, bo znalazła się pod parasolem ochronnym aliantów. - Wykorzystywano ich jako świadków w procesach, jakie odbywały się w Niemczech tuż po wojnie. Poza tym, proces denazyfikacji w Niemczech był dosyć płytki, więc wiele osób, mimo ewidentnych dowodów, uniknęło odpowiedzialności za swoje czyny - podsumowuje Tomasz Sudoł.

Rozmawiała Zuzanna Dąbrowska

Serwis specjalny POWSTANIE WARSZAWSKIE >>

"Popołudnie z Jedynką" na antenie Jedynki od poniedziałku do piątku między godz. 15.00 a 19.00. Zapraszamy!

iz/asz

Czytaj także

70. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego [relacja z obchodów]

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2014 22:00
Był to największy zryw niepodległościowy Armii Krajowej i największa akcja zbrojna podziemia w Europie okupowanej przez Niemców. 70 lat temu, 1 sierpnia 1944 roku wybuchło Powstanie Warszawskie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Program obchodów 70. rocznicy Powstania Warszawskiego

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2014 11:57
Zobacz, gdzie w Warszawie zaplanowano oficjalne uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Drzewo Pamięci dla bohaterów Powstania Warszawskiego. "Byliśmy silni jak dąb"

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2014 13:58
Symbol trwałości, siły i wytrzymałości. W Ogrodzie Saskim w 70. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego posadzono dąb - Drzewo Pamięci.
rozwiń zwiń