Władysław Reymont. Wspomnienie w 155. rocznicę urodzin

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2022 11:10
Władysław Reymont, laureat Literackiej Nagrody Nobla urodził się 7 maja 1876 roku. O legendach, jakimi owiane jest życie pisarza, opowiedziała w audycji "Kulturalna Jedynka" prof. Maria Jolanta Olszewska z Uniwersytetu Warszawskiego.
Ławeczka Władysława Reymonta w Łodzi
"Ławeczka" Władysława Reymonta w ŁodziFoto: Shutterstock/ Mariola Anna S
  • Władysław Reymont urodził się 7 maja 1876 roku. 
  • Przygotowywano go do zawodu organisty, jednak od najmłodszych lat wolał czytać książki, niż grać na instrumencie.
  • Miał doskonały zmysł obserwacji, wrodzoną głęboką inteligencję emocjonalną, doskonałą pamięć wzrokową.
  • Ożenił się z Aurelią Szabłowską.
  • Oprócz wszystkim znanych "Chłopów" jest autorem takich powieści jak m.in. "Komediantka", "Fermenty", "Wampir".

Naprawdę nazywał się Stanisław Władysław Rejment. Legenda mówi, że nie chciał sprawiać kłopotów rodzinie swoją działalnością patriotyczną i dlatego zmienił nazwisko. Gdyby spełnił życzenia bliskich, zostałby organistą, jak ojciec. – Ojciec Reymonta był człowiekiem apodyktycznym i bardzo surowym – mówi prof. Maria Jolanta Olszewska z Uniwersytetu Warszawskiego w rozmowie z radiową Jedynką. – Był bardzo niezadowolony, że syn pisze i chce zostać literatem. Uczył go grać na fortepianie, organach, ale okazało się, że młody Stanisław wolał spędzać czas na świeżym powietrzu, czytając książki. Według legend rodzinnych już w wieku sześciu lat Reymont przeczytał "Lillę Wenedę" i "Przygody Robinsona Crusoe" – mówi prof. Olszewska.

Oko Reymonta

Wychowaniem i rozwojem Reymonta zajmował się kuzyn matki, kanonik Kupczyński, proboszcz w Tuszynie. Bardzo chwalił on swojego podopiecznego. – Twierdzenie, że Reymont był niechętny do nauki czy wręcz ograniczony intelektualnie, to legendy – mówi profesor. – Reymont był bardzo inteligentny, miał doskonały zmysł obserwacji i wrodzoną głęboką inteligencję emocjonalną. Miał również niezwykły dar wzroku. Mówi się o "oku Reymonta" i o jego doskonałej pamięci wzrokowej. Zachwycał się nią m.in. znany polski poeta Or-Ot – mówi gość Jedynki.

Władysław Reymont – "filmowiec słowa"

Świat, który Reymont odmalował w swoich powieściach, jest niezwykle barwny. – Można powiedzieć, że drga tam powietrze, drga światło, że Reymont zaznaczył tam każdy niuans, który zaobserwował – mówi gość Polskiego Radia– Jego teksty są jak scenariusze filmowe. Są skonstruowane w sposób niezwykły. Są to wartko płynące obrazy, barwne i dynamiczne. Dynamika to jeden ze znaków rozpoznawczych Reymonta – mówi prof. Maria Jolanta Olszewska. Przypadek sprawił, że Władysław Reymont związał się z koleją. Stało się tak na skutek wypadku, któremu uległ. Dzięki temu, że miał dobrych prawników, wygrał proces i do końca życia otrzymywał rentę kolejową. 

"Złota""czarna" legenda Aurelii Szabłowskiej

Podczas pobytu w szpitalu Reymonta odwiedzała Aurelia Szabłowska, z którą pisarz wkrótce wziął ślub. Ze związkiem tym wiążą się kolejne legendy. – Aurelia była kobietą niezwykłej urody, wykształconą, mającą pochodzenie i liczne koneksje rodzinne. Wedle legendy, to właśnie jej Reymont zawdzięcza to, że zatrudnieni zostali prawnicy, którzy z kasy kolejowej wydobyli dla niego spore pieniądze – opowiada gość Jedynki. Taki kształt ma "złota" legenda Aurelii. Natomiast wedle "czarnej" legendy, żona Reymonta była kobietą głupią, nierozsądną, kłótliwą i przynosiła wstyd mężowi. Ślub odbył się w Krakowie, w kościele Karmelitów. Na uroczystość zjechało się cała polska śmietanka literacka.

Posłuchaj
11:01 _PR1_AAC 2022_05_04-23-40-29-reymont.mp3 O legendach związanych z życiem Władysława Reymonta opowiada prof. Maria Jolanta Olszewska

 

Powieść "Wampir"

Jak głosi legenda, Reymont był człowiekiem towarzyskim i pełnym uroku, przyjaznym światu. Potrafił rozmawiać ze wszystkimi. Umiał prawić komplementy. Marzył, by zostać aktorem. Napisał dwie teatralne powieści, "Komediantka" i "Fermenty", w których alter ego uczynił kobietę. Do historii przeszedł też jego reportaż o pielgrzymce na Jasną Górę, po której stał się człowiekiem głęboko wierzącym. Jednocześnie interesował się okultyzmem. Był też medium. – Brał udział w zjazdach teozoficznych – mówi rozmówczyni Anny Stempniak. – Plonem podróży do Londynu jest powieść "Wampir", którą wydał w 1911 roku. Co ciekawe, powieść ta uchodziła kiedyś za nieudaną. W tej chwili zainteresowania się zmieniają. Obserwuję wśród studentów ogromne zainteresowanie "Wampirem". Jest wzorowana na śnie, oniryczna. Nie wiemy, czy bohaterowi wszystko się śni, czy rzeczywiście się to wydarza. To jeden z najciekawszych fragmentów twórczości Reymonta. Powieść warto przypominać, warto czytać – podkreśla prof. Olszewska.   

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Kulturalna Jedynka

Prowadziła: Anna Stempniak

Gość audycjiprof. Maria Jolanta Olszewska (Uniwersytet Warszawski)

Data emisji: 4.05.2022

Godzina emisji: 23.38

djr

Czytaj także

Andrzej Wajda. Osiem filmów (i jeden spektakl), które warto zobaczyć jeszcze raz

Ostatnia aktualizacja: 06.03.2022 05:45
Dzisiaj mija 96. rocznica urodzin Andrzeja Wajdy, jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów. Tworzył przez 65 lat. Spod jego ręki wyszło kilkadziesiąt filmów. Przypominamy niektóre z jego największych osiągnięć artystycznych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pierwsza kinowa ekranizacja "Chłopów" Władysława Reymonta

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2022 05:35
Dokładnie 100 lat temu, 7 kwietnia 1922 roku, piątkowym popołudniem i w towarzystwie znamienitych postaci sztuki, literatury i filmu, odbyła się w Warszawie premiera kinowej wersji powieści Władysława Reymonta "Chłopi".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mówimy Reymont. Myślimy "Chłopi"

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2022 05:45
7 maja 1867 roku urodził się Władysław Reymont, laureat literackiej Nagrody Nobla za powieść "Chłopi", epopeję życia polskiej wsi z przełomu XIX i XX wieku.
rozwiń zwiń