X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Czarny porucznik przełożył "Pana Tadeusza"

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2011 15:00
Stalin zadepeszował do Piłsudskiego, aby ten wydał mu Ugrechelidze. Marszałek odpowiedział jednym krótkim i bardzo nieparlamentarnym słowem.
Audio

W 1921 roku przyjechał do Polski na zaproszenie marszałka Piłsudskiego wraz z grupą innych gruzińskich oficerów, którzy wyemigrowali po przegranej wojnie z bolszewikami. Porucznik Witali Ugrechelidze służył w 19. pułku ułanów i był odpowiedzialny za ściganie bolszewickich wypadów do Polski, podczas których sowieci palili i grabili przygraniczne wsie. Robił to tak skutecznie, że otrzymał budzący grozę przydomek "Czarny porucznik". Stalin wreszcie zadepeszował do Piłsudskiego, aby ten wydał mu Ugrechelidze. W odpowiedzi od Marszałka otrzymał ponoć depeszę: "spie...aj".

– Urodzony w Gruzji w starej szlacheckiej rodzinie, ożeniony z Polką i z Polską związany – opowiada dr Nina Taylor-Terlecka, polonistka z Oxfordu. – Zjeździł cały kraj, pokochał ludzi i krajobrazy – opowiada. O jego miłości do kawalerii i koni mówi Aka Ugrechelidze, córka porucznika. Za udział w kampanii wrześniowej został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. Otrzymał też personalny rozkaz... ma się poddać tylko Niemcom.

– W konspiracji był dowódcą 17. pułku ułanów AK. Gdy jego oddział odbił transport żydowskich dzieci, rodzice ukrywali w Warszawie żydowskiego chłopca. W 1945 roku ojciec powiedział, że z komunistami współpracować nie będzie. Wraz z rodziną Mackiewiczów i Skrzydlewskich wyjechaliśmy do Wiednia – opowiada Aka. Wobec sytuacji w Austrii konieczny był kolejny wyjazd, do Londynu. – Żyliśmy w wielkiej biedzie. Gdyby zakonnice nie zwolniły mnie z części czesnego, rodziców nie stać by było na szkołę – wspomina. Jednak po powrocie z fabryki jej ojciec siadał do kolejnej pracy. W hołdzie Polsce i Polakom tłumaczył "Pana Tadeusza". – Jeszcze w dzieciństwie, przed przyjazdem do Polski przeczytał "Trylogię", która zrobiła na nim duże wrażenie – mówi dr Taylor-Terlecka. – Sarmacka, ziemiańska obyczajowość była bliska tradycjom i duszy gruzińskiej – dodaje.

Witali Ugrechelidze zmarł w 1983 roku. Swój przekład przekazał do Biblioteki Polskiej – POSK w Londynie. Wydało go dopiero ostatnio Studium Europy Wschodniej UW oraz Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Rozmawiała Anna Lisiecka.

(lu)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Mickiewicz wielu narodów

Ostatnia aktualizacja: 17.05.2011 16:00
Fenomen wielokulturowej i wieloreligijnej Rzeczpospolitej Obojga Narodów w "Panu Tadeuszu" ciągle zachwyca. Szczególnie barwny jest opis Wielkiego Księstwa Litewskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czarny porucznik przełożył "Pana Tadeusza"

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2011 15:00
Stalin zadepeszował do Piłsudskiego, aby ten wydał mu Ugrechelidze. Marszałek odpowiedział jednym krótkim i bardzo nieparlamentarnym słowem.
rozwiń zwiń