X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Czy Światowid ze Zbrucza jest o tysiąc lat młodszy?

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2014 11:00
To byłaby naprawdę sensacja. Czy słynna kamienna figura czterotwarzowa, duma Muzeum Archeologicznego w Krakowie to XIX-wieczna podróbka?
Audio
  • Prof.Władysław Duczko o Światowidze ze Zbrucza (Naukowy zawrót głowy/Jedynka)
Swiatowid ze Zbrucza
Światowid ze ZbruczaFoto: S. Prozorow/Wikipedia

Światowid ze Zbrucza to słynny zabytek, przedstawiający, jak się uważa, pogańskie bóstwo słowiańskie. Został wydobyty w 1848 roku z rzeki Zbrucz. Ponad 2,5 metrowa rzeźba do dziś wzbudza naukowe dyskusje. Badacze spierają się o czas jej powstania, a także o jej etniczną proweniencję. Powszechnie przyjmuje się, że to pogański idol, który pochodzi z IX-X wieku.

Tę teorię zakwestionowali ukraińscy archeolodzy Oleksij Komar i Natalia Chamajko, którzy opublikowali właśnie pracę pt. "Idol ze Zbrucza: zabytek z epoki romantyzmu?". Autorzy uznali, że idol jest z lat 20. XIX wieku i został zamówiony przez romantycznego poetę Tymona Zaborowskiego (1799-1828), który był właścicielem majątku Liczkowce nad Zbruczem. Czy ich argumentacja jest słuszna?

- Od samego początku były próby udowodnienia, że to, co wyciągnięto ze Zbrucza, to fałszerstwo - mówi gość Jedynki prof. Władysław Duczko, archeolog, kierownik katedry Antropologii i Archeologii Akademii Humanistycznej w Pułtusku. - Niemal od początku wątpiono, że to jest słowiański zabytek. Figura jest tak unikalna, że od razu wzbudziła podejrzenia.

Od kiedy stanęła w Krakowie, zrobiła oszałamiającą karierę. Stała się symbolem słowiańskości. - Bo Słowianie zostawili po sobie bardzo niewiele podobnych zabytków - komentuje prof. Duczko.

Problemów ze Światowidem jest sporo. - Nie wiadomo, gdzie dokładnie znaleziono tę figurę i w jakich okolicznościach. To nadal jest zagadka i chyba nie do rozwiązania - mówi gość "Naukowego zawrotu głowy”. - Jednym z najważniejszych argumentów jest sprawa zachowania tej rzeźby. Została zrobiona z lokalnego wapienia i jest w świetnym stanie. Widać ślady dłuta. Gdyby leżała w rzece 1000 lat, to by wyglądała inaczej. Miałaby znacznie więcej zacieków wapiennych. Rzeźba nie mogła leżeć w rzece dłużej niż 20 lat - wyjaśnia archeolog.

Czy rzeźba mogła przetrwać w jakimś chronionym miejscy, drzewie lub pieczarze? - Nie jest to możliwe. Nawet gdyby leżała w ziemi, to nie zachowałaby się w takim stanie - mówi prof. Duczko.

Są i inne argumenty przeciwko jej autentyczności. Czapka Światowida jest identyczna jak czapka świętych Borysa i Gleba z ruskich ikon. Układ rąk i nogi także są widoczne na ikonach. 
- Główna teza ukraińskiej książki, że rzeźba została zamówiona przez Tymona Zaborowskiego jest jednak słaba. Gdyby kuto ją na miejscu, wszyscy w okolicy, by o tym wiedzieli, bo transport i obróbka takiego wielkiego kamienia wzbudziłyby zainteresowanie - dowodzi prof. Duczko.

Skąd zatem wziął się Światowid? Więcej informacji w audycji "Naukowy zawrót głowy", którą przygotowała i prowadziła Katarzyna Kobylecka.

(ew)

Zobacz więcej na temat: archeologia NAUKA
Komentarze1
aby dodać komentarz
madman2014-03-06 17:36 Zgłoś
To nie tak, że Słowianie zostawili po sobie mało zabytków! Tak nie może mówić żaden poważny historyk, a nawet dziennikarz, chyba że z Watykanu...

Czytaj także

Odkrycie polskich naukowców w Peru w czołówce odkryć roku

Ostatnia aktualizacja: 24.12.2013 11:43
Polscy badacze odkryli w Peru nienaruszony preinkaski grobowiec, w którym pochowano 64 osoby i złożono ponad 1300 cennych przedmiotów ze srebra, złota, brązu, kamieni półszlachetnych i alabastru.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Indiana Jones w pułapce. "Mój krzyk słyszały tylko nietoperze"

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2014 22:00
Ta historia wydarzyła się naprawdę, choć może się wydawać, że to scenariusz dobrego filmu sensacyjnego. Praca archeologa bywa bardzo ryzykowna i pełna niespodzianek, o czym przekonał się zespół polskich naukowców.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polacy dokonują odkryć w słynnym mieście Çatalhöyük

Ostatnia aktualizacja: 10.01.2014 16:30
Wydawałoby się, że nie ma tam już nic do odkrycia. A jednak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tym żeglowano po Wiśle w XVIII wieku

Ostatnia aktualizacja: 04.03.2014 16:00
Z Martwej Wisły w rejonie Gdańska Stogi archeolodzy wydobyli wrak statku rzecznego z XVIII wieku.
rozwiń zwiń