Brytyjczycy chcieli odbić Polskę Stalinowi

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2014 20:00
Na życzenie Churchilla powstał plan operacji "Unthinkable". Miała to być wojna z ZSRR w celu wyzwolenia Polski.
Audio
  • Tajna brytyjska operacja, która mogła odwrócić losy Europy po 1945 roku (Naukowy zawrót głowy/Jedynka)
Winston Churchill
Winston Churchill Foto: PAP/LFI

Ta operacja mogła odmienić losy Europy. Przez wiele lat przywykliśmy sądzić, że mocarstwa Zachodu bez mrugnięcia okiem oddały kontrolę nad Europą Wschodnia Stalinowi. Tymczasem był jeszcze plan "Unthinkable". Na czym polegał?

Winston Churchill i jego sztab opracowywali plany ataku na ZSRR w lipcu 1945 roku. Atak miał na celu ograniczenie wpływów Rosji Radzieckiej.

- Wszystko zaczęło się w Jałcie w lutym 1945 roku podczas spotkania na Krymie Józefa Stalina, Winstona Churchilla i prezydenta USA Franklina D. Roosevelta - mówi gość radiowej Jedynki, historyk Marcin Zaremba. - Tematem rozmów była przede wszystkim Polska. Najwięcej czasu poświęcono temu, jak ma być po wojnie, i że ma być przyjazna ZSRR. Stalin zobowiązał się jednak, że w kraju zostaną przeprowadzone wolne wybory - mówi historyk.

Historia w portalu Polskiego Radia >>>

Polaków w Jałcie nie było, bo od 1943 roku rząd polski nie utrzymywał stosunków dyplomatycznych z ZSRR. - Sytuacja była zła. Żołnierze Armii Czerwonej byli witani przez Polaków jako ocalenie. Ale była też olbrzymia niepewność. Ludzie nie byli przekonani do rządu lubelskiego - mówi gość Jedynki.

Winston Churchill już na wiosnę 1945 roku zaczął konstruować plan "Unthinkable", aby wyzwolić Polskę. Pracowała nad nim jedna z komórek sztabu brytyjskiego. - Był to wielowariantowy plan wojny z ZSRR - mówi Marcin Zaremba. - Churchill był zaniepokojony poczynaniami Stalina, m.in. porwaniem i uwięzieniem tzw. "szesnastu". Premier Wielkiej Brytanii widział, że Stalin nie dotrzymuje umów np. w sprawie Jugosławii. Nie miał także złudzeń co do ZSRR, które miał Roosevelt.

W czasie wojny liczył się każdy sojusznik, ale wojna zbliżała się do końca. - To nie było nagłe olśnienie Churchilla. Skończył się pewien etap, także możliwości wpływu na Stalina. Stąd konieczność nowego planu - mówi historyk.

Istniały dwa scenariusze wojny z ZSRR. Pierwszym był szybki sukces: wojna pancerna koło Torunia/Bydgoszczy, walki Korpusu Andersa i Dywizji Maczka. Oprócz sił alianckich, w walkach mieli także brać udział żołnierze z jednostek niemieckich. Drugim scenariuszem była długa wojna na wyniszczenie.

Dlaczego operacja "Unthinkable" nie wystartowała? Czy jej realizacja miała szanse powodzenia? O tym w audycji, która przygotowała i prowadziła Katarzyna Jankowska.

(ew/ag)

Komentarze2
aby dodać komentarz
Sortuj: od najnowszegood najstarszego
szeleszczyciel2014-05-20 10:40 Zgłoś
Mam nadzieję, że nigdy w Polsce nie stanie pomnik Churchilla.
z dalekiego kraju2014-05-19 23:03 Zgłoś
chcieli wojny, ale nie chcieli polskich oddzialow podczas parady zwyciestwa (Oprocz lotnikow). Nie chcieli Polakow, by nie draznic Stalina. Jacy oni byli szlachetni, szkoda, ze im ta wojna nie wyszla az do czasow Raegana.

Czytaj także

Naziści chcieli wykorzystywać komary jako broń biologiczną

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2014 16:48
Niemieccy naukowcy podczas drugiej wojny światowej chcieli wykorzystać malarię jako broń - wynika z najnowszych badań. Zaprezentował je dr Klaus Reinhardt z Uniwersytetu w Tybindze.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Monte Cassino to najważniejsza polska bitwa II wojny światowej"

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2014 10:33
Taka jest opinia wielu historyków. Na Wojennym Cmentarzu na Monte Cassino w 70 rocznicę zdobycia wzgórza klasztornego, trwają uroczystości upamiętniające tamto wydarzenie.
rozwiń zwiń