X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Wielka polityka i romanse w pamiętnikach króla Stasia

Ostatnia aktualizacja: 16.03.2012 09:00
Ponad dwieście lat po śmierci ostatniego króla Polski wydano jego pamiętniki. Wielotomowe wydawnictwo odkrywa przed historykami wiele tajemnic.
Audio
  • W Naukowym Wieczorze z Jedynką Katarzyna Kobylecka rozmawiała z prof. Anną Grześkowiak-Krwawicz o pierwszym krytycznym wydaniu pamiętników Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Stanisław August Poniatowski. Fragm. obrazu Marcello Bacciarellego z 1768 r.
Stanisław August Poniatowski. Fragm. obrazu Marcello Bacciarellego z 1768 r.Foto: Wikipedia

Ukazała się pierwsza pełna i krytyczna edycja wspomnień ostatniego króla Polski. Ten imponujący swą objętością pamiętnik jest nie tylko historią życia Stanisława Augusta, ale także unikatowym źródłem do badań epoki, bowiem król włączał do rękopisu również dokumenty państwowe.

Niewiele było w historii Polski postaci, które budziłyby tyle kontrowersji i sporów. Już za życia budził skrajne emocje, od zachwytów po nienawiść. Po śmierci zaś, kolejne pokolenia historyków, publicystów i polityków na nowo stawiały te same pytania. Czy można było uniknąć rozbiorów, czy była szansa na wyjście z zapaści, w jakiej niewątpliwie znalazła się Rzeczypospolita w drugiej połowie XVIII wieku? Skoro się nie udało to, kto zawinił? Każde z tych pytań, w konsekwencji prowadziło do oceny polityki króla i jego działań na rzecz uratowania państwa. W królewskich pamiętnikach mamy szansę znaleść przynajmniej częściowe odpowiedzi na te pytania.

Opinie o królu

"Jest rzeczą nieodzowną – pisała dawna kochanka do swoich dyplomatów w Polsce – abyśmy wprowadzili na tron Polski Piasta dla nas dogodnego, użytecznego dla naszych rzeczywistych interesów, jednym słowem człowieka, który by wyłącznie nam zawdzięczał swoje wyniesienie. W osobie hrabiego Poniatowskiego, stolnika litewskiego, znajdujemy wszystkie warunki niezbędne dla dogodnego nam i skutkiem tego postanowiliśmy wynieść go na tron Polski" Z kolei Mikołaj Repnin, który w roku 1795, a więc u kresu rządów Poniatowskiego pisał do Imperatorowej "Liczne przykłady nas utwierdziły, że ten władca stał zawsze w poprzek naszym interesom, żadne zorganizowane przeciw nam przedsięwzięcia nie obyły się bez króla i [dokonały się] pod jego głównym przewodem". I wreszcie Ignacy Krasicki – "Jesteś królem, a byłeś przedtem mości panem, To grzech niedopuszczony. Każdy, który stanem Przedtem się z tobą równał, a teraz czcić musi, Nim powie: najjaśniejszy, pierwej się zakrztusi”

Sto lat zapomnienia

Po śmierci monarchy jego pamiętniki z rozkazu carskiego zostały zapieczętowane w archiwach rosyjskich i przez ponad 100 lat nikt nie miał do nich dostępu. Obecna edycja „Pamiętników Stanisława Augusta” jest efektem wieloletniej współpracy  francusko-polskiej, badaczy literatury i historyków dwóch instytucji, które podjęły się trudu ich wydania : Instytutu Studiów Słowiańskich Uniwersytetu Sorbony i Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. To dzieło ukazało się pod redakcją naukową dwojga wybitnych badaczy: prof. Anny Grześkowiak- Krwawicz i prof. Dominiqe’a Triaire’a.

Jak powstawał pamiętnik króla ? Czy Stanisław August pisał go osobiście ? Dlaczego władze carskiej Rosji utajniły wspomnienia naszego monarchy ? W jakim stopniu kreślony tam obraz dziejów Rzeczpospolitej XVIII w  jest zgodny z najnowszymi ustaleniami historyków ?

Zapraszamy do wysluchania audycji Naukowy Wieczór Z Jedynką. Gościem Katarzyny Kobyłeckiej była prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz z Instytutu Badań Interdyscyplinarnych Artes Liberales UW oraz Instytutu Badań Literackich PAN.

Prawdziwy obraz epoki

Jak podkreśliła prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz niewiele jest w historii pamiętników pisanych przez monarchów, co powoduje że wspomnienia ostatniego króla Polski stanowią niezwykle cenny obraz epoki. Poniatowski najprawdopodobniej zaczął je sppisywać w roku 1771, po nieudanej próbie porwania go przez konfederatów barskich. Właśnie ze wspomnień królewskich możemy po raz pierwszy dowiedzieć się o  kulisach tego zamachu, którego inicjatorem był późniejszy bohater wojny o niepodległość Ameryki Północnej Kazimierz Pułaski.

Wspomnienia obejmują lata 1732 -1778 i nie były spisywane systematycznie. Król zdając sobie sprawę, że nie jest popularny zaczął pisać, żeby się obronić nie tyle przed polską szlachtą ile przed Europą - podkreśla prof. Grześkowiak-Krwawicz. Potwierdza to fakt, że król pisał po francusku, choć władał piękną polszczyzną - dodaje pani profesor. Broniąc swojego dobrego imienia król dołączał do wspomnień bardzo wiele dokumentów, które miały go wybielać w oczach krytyków. Z drugiej strony w pamiętnikach widać też bezradność Poniatowskiego , który po koronacji zdał sobie sprawę, że w obliczu sojuszu rosyjsko – pruskiego jest praktycznie bezradny - dodaje gość Wieczoru Naukowego.

W królewskich pamiętnikach obok wielkiej polityki znajdziemy też wiele pikantnych szczegółów z życia osobistego monarchy. Poniatowski opisując swój romans z carycą Katarzyną Wielką podkreślał na każdym kroku, że tylko ją kochał, a o innych swoich romansach pisał jako o "czułej przyjaźni".

Pamiętniki Stanisława Augusta Poniatowskiego to prawdziwy biały kruk. Wydane zostały po francusku w  250 egzemplarzach.





Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Król Staś jakiego nie znacie

Ostatnia aktualizacja: 27.10.2010 08:52
Znawcy historii XVIII w. nie mają wątpliwości - król Stanisław August był wybitnym władcą.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Na garnuszku rosyjskich protektorów

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2011 05:00
25 listopada 1795 roku w Grodnie abdykował ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski. Ostatnie lata życia spędził w Petersburgu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ostatni król Polski

Ostatnia aktualizacja: 26.11.2011 15:35
Wystawy poświęcone Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, premiera w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej oraz imrezy w Domu Norymberskim w Krakowie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Skarby Stanisława Augusta przybyły do Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2011 15:38
Wystawa kolekcji numizmatycznej ostatniego króla Rzeczypospolitej, Stanisława Augusta, została otwarta w Łazienkach Królewskich.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Różne oblicza Króla Stasia

Ostatnia aktualizacja: 22.12.2011 20:30
Stanisław August Poniatowski bywa niedoceniany jako polityk i reformator - mówią historycy przy okazji otwarcia wystawy poświęconej ostatniemu polskiemu monarsze.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Hugo Kołłątaj - kontrowersyjny twórca konstytucji 3 maja

Ostatnia aktualizacja: 01.04.2019 08:00
Duchowny i uczony, uczestnik prac Komisji Edukacji Narodowej i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych Hugo Kołłątaj urodził się 1 kwietnia 1750.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tajemnice królewskiej alkowy

Ostatnia aktualizacja: 11.03.2012 12:00
Jak wyglądało życie uczuciowe władców Polski? Na rynku ukazują się właśnie książki, które opowiadają o naszej historii z tego niecodziennego, ważnego jednak punktu widzenia.
rozwiń zwiń