"Sposobem na Moskala była tylko partyzantka"

Ostatnia aktualizacja: 23.01.2013 09:05
Jedyną nadzieją Polaków walczących w powstaniu styczniowym była wojna partyzancka. - Niestety w warszawskim garnizonie skupione były bardzo silne oddziały rosyjskie - mówił w audycji "Kronika Powstania Styczniowego” historyk Janusz Osica.
Audio
Weterani powstania styczniowego na budowie kopca imienia marszałka Józefa Piłsudskiego na Sowińcu w Krakowie, 1936.
Weterani powstania styczniowego na budowie kopca imienia marszałka Józefa Piłsudskiego na Sowińcu w Krakowie, 1936. Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe, zobacz online więcej zdjęć: audiovis.nac.gov.pl

Noc wybuchu powstania, czyli z czwartku na piątek (22/23 stycznia 1863 roku) była – jak wspominają kronikarze – ciepła i wilgotna, ale też bardzo pochmurna, a przez to ciemna. Warszawa przeżyła ją bardzo spokojnie. Trwał karnawał. - Co bogatsi spędzili noc w restauracjach i barach, a biedniejsi w domach. W mieście raczej nikt nie słyszał o powstaniu - opowiadał Janusz Osica.

I nic dziwnego, bo zryw niepodległościowy wcale nie miał się zacząć w tym mieście. Ponieważ przewaga wojska rosyjskiego była ogromna i to nie tylko w liczbach, ale i uzbrojeniu oraz wyszkoleniu, jedyną szansą Polaków była wojna podjazdowa. - Tymczasem w warszawskiej Cytadeli nie tylko stacjonowały silne oddziały rosyjskie, ale były też ustawione działa, które miały ewentualnie zniszczyć zbuntowane miasto. Dlatego nikt o zdrowych zmysłach nie zdecydowałby o tym, by powstanie wybuchło właśnie w Warszawie - mówił Janusz Osica.

W Cytadeli stały działa, które miały zniszczyć zbuntowane miasto

Główny zamysł taktyczny Polaków polegał na tym, żeby zaatakować rozproszone na prowincji mniejsze jednostki rosyjskie, odebrać im broń i toczyć dalej wojnę partyzancką.

- Aby zryw miał szanse powodzenia, bardzo ważna była kwestia uwłaszczenia chłopów. Niestety, zarówno w dniu wybuchu powstania, jak i później, nie było ich zbyt wielu w szeregach walczących - mówił historyk Andrzej Sowa.

Jakie nowinki techniczne przeszkadzały powstańcom? Kto spośród polskich dowódców był tchórzliwy i nieudolny i jak powstał słynny tekst Manifestu 22 stycznia?

Zapraszamy do wysłuchania audycji.  

>> Powstanie styczniowe - serwis specjalny Polskiego Radia

"Kronika Powstania Styczniowego” – w Jedynce, we wtorki po godz. 23.10 i w niedziele po godz.15.00 , od stycznia do końca grudnia 2013 roku . Autorzy: Dorota Truszczak i Andrzej Sowa.

(ei)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Przed branką poszli do kościołów, potem zniknęli

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2013 08:32
Warszawska młodzież spodziewała się przymusowego wcielenia do armii rosyjskiej, w przeddzień wybuchu powstania styczniowego. - 14 stycznia 1863 r. gremialnie odwiedzali kościoły, po czym nastąpił exodus – opowiada Andrzej Sowa.
rozwiń zwiń