Jan Karski - profesor, który płakał

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2014 07:50
Fizycznie był zaprzeczeniem bohatera, szczupła powłoka nosiła jednak wielką wiedzę i tajemnicę, za które gotów był oddać życie.
Audio
  • Reportaż "Ten Karski" Magdy Skawińskiej i Hanny Bogoryja-Zakrzewska (Jedynka)
Jan Karski
Jan Karski Foto: PAP/Tomasz Gzell

W 1940 roku 25-letni Jan Karski został pojmany przez gestapo po przekroczeniu granicy ze Słowacją w trakcie swej drugiej misji kurierskiej do do rządu polskiego we Francji . Torturowany, bojąc się, że nie wytrzyma następnej udręki, podciął sobie żyły. - Popełniał próbę samobójczą, żeby nie wydać. To najwyższa forma lojalności, jaką można sobie wyobrazić, szczególnie dla wierzącego katolika - podkreśla Eugeniusz Smolar, dyrektor programowy obchodów stulecia Jana Karskiego. Dopiero pod koniec życia emisariusz dowiedział się, że tę akcję przypłaciły życiem 32 osoby, stracone w odwecie przez szefa lokalnego gestapo Heinricha Hamanna.

Przy wsparciu lekarzy i lokalnej komórki Związku Walki Zbrojnej uciekł z nowosądeckiego szpitala, ukrywał się kilka miesięcy, by później wznowić swą działalność kurierską i podjąć sprawę żydowską. W audycji dokumentalnej Hanny Bogoryja-Zakrzewskiej i Magdy Skawińskiej, wraz ze świadkami tamtych wydarzeń, ich rodzinami oraz uczniami Jana Karskiego, trafiamy po jego śladach do warszawskiego getta i obozu przejściowego w Izbicy, dowiadujemy się o niewierze, z jaką spotkało się świadectwo emisariusza oraz powodach jego powojennym milczenia. - Wspomnienia z czasu wojny wyciągał z niego, po trzydziestu paru latach, reżyser Claude Lanzmann. Z filmu " Shoah" (1985) wszyscy pamiętają tę scenę, w której starszy pan, profesor Jan Karski, płacze - opowiada Ewa Juńczyk-Ziomecka, konsul generalny RP w Nowym Jorku.

Wspomnienia najcięższych chwil brzmią w audycji głosem samego emisariusza. Z pytaniem, które towarzyszyło mu do końca, zostajemy i my: gdyby nie zaistniał polski ruch podziemny, albo choć na mniejszą skalę, czy wojna potoczyłaby się inaczej? Czy warto było ponosić tyle strat?

***

Tytuł audycji: Ten Karski

Autorzy audycji: Magda Skawińska i Hanny Bogoryja-Zakrzewska

W audycji wykorzystano: materiały archiwalne Haliny Szopskiej, Marka Wałkuskiego i Macieja Wierzyńskiego.

W audycji występują: Beata Budzik, Ewa Juńczyk Ziomecka, Maria Kędzierowska , Wiesława Kozielewska -Trzaska, Jadwiga Lenoch Bukowska, Michał Fajbusiewicz , prof. Stanisław Maria Jankowski, Eugeniusz Smolar, Maciej Wierzyński i Zbigniew Brzeziński.

Autorki dziękują Michałowi Fajbusiewiczowi za udostępnienie fragmentu filmu "Moja misja" oraz Oskarowi Śliwińskiemu z Klubu Kuriera w Łodzi za udostępnienie piosenki na licencji CC-BY-NC-ND3.0 . Audycja powstała przy współpracy Fundacji Edukacyjnej Jana Karskiego

(asz/mc)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Człowiek, który chciał zatrzymać Holokaust. Czego nas uczy Jan Karski?

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2014 14:06
- Świat, który znałem rozbił się na moich oczach. Czułem się jak bezsilny rozbitek miotany przez fale - pisał Karski. Jak misję pozostawił nam legendarny kurier?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historyk: Jan Karski uważał, że poniósł porażkę, bo nikt mu nie wierzył

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2014 09:20
Prof. Andrzej Żbikowski, autor książki "Karski" powiedział, że Jan Karski uważał, że w czasie II wojny światowej nie dokonał wiele, bo nie udało mu się nikogo uratować.
rozwiń zwiń