Reportaż: Jak przez lata zmieniał się Konkurs Chopinowski? [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2021 16:30
Jak wyglądał Konkurs Chopinowski przed wojną? Jak zmieniał się przez dziesięciolecia? Z czym mierzą się dzisiejsi uczestnicy i czy wygrana gwarantuje sukces w świecie pianistyki? 
Audio
  • "Konkurs kiedyś i dziś" - reportaż Jakuba Tarki
Przygotowania do rozpoczęcia ostatniego dnia przesłuchań III etapu Konkursu Chopinowskiego w sali koncertowej Filharmonii Narodowej w Warszawie
Przygotowania do rozpoczęcia ostatniego dnia przesłuchań III etapu Konkursu Chopinowskiego w sali koncertowej Filharmonii Narodowej w WarszawieFoto: PAP/Wojciech Olkuśnik

PR_Konkurs Chopinowski_1200x660_1.jpg
XVIII Konkurs Chopinowski - zobacz serwis specjalny

Konkurs Chopinowski to największe wydarzenie muzyczne w Polsce. W 2015 roku prawie co trzeci Polak śledził muzyczne zmagania uczestników. Swój początek konkurs miał przed II wojną światową, w 1927 roku. W radiowych archiwach zachowały się wspomnienia jego pomysłodawcy, inicjatora i wybitnego kompozytora Jerzego Żurawlewa. - Dlaczego pomyślałem o konkursie? Założyłem szkołę w Białymstoku i zaraz słyszę, że Chopin to jest zło, sentymentalizm, że trzeba jego muzykę wycofać z konserwatorium. Zastanawiałem się, jak temu zaradzić - słyszymy w archiwalnym nagraniu. 


Posłuchaj
29:39 "Koncert kiedyś i dziś" - reportaż Jakuba Tarki .mp3 "Koncert kiedyś i dziś" - reportaż Jakuba Tarki

 

W 1925 rozpoczął starania o pozyskanie środków na zorganizowanie konkursu pianistycznego. Na wypadek braku finansowania publicznego koszty konkursu zobowiązał się pokryć Henryk Rewkiewicz. - Pieniędzy nie miałem, więc mój plan był taki, że pójdę do Ministerstwa Kultury i Sztuki. Odmówili z miejsca, twierdząc, że nie ma na to środków - wspominał Jerzy Żurawlew. 


chopin konkurs nifc-2 1200x660.jpg
II etap XVIII Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina

Przedwojenne konkursy 

Niestety nie zachowały się żadne nagranie przedwojennych Konkursów Chopinowskich. Pozostały jedynie wspomnienia z tamtych wydarzeń. Wśród tych, którzy mogli w 1927 roku podziwiać wirtuozerię laureata drugiej nagrody - Stanisława Szpinalskiego - był krytyk muzyczny Jerzy Waldorff.  

- Jestem jednym z nielicznych słuchaczy muzyki, którzy przysłuchiwali się konkursowi z roku 1927. Dotychczas, jeżeli były jakieś zapasy muzyczne, wyścigi do nagród, to najwyżej było to nazywane turniejem wielkich mistrzów. Nasz wielki skrzypek Lipiński zetknął się z Paganinim w Warszawie, żeby pokazać, kto lepiej z nich gra. Sędziami była publiczność i wytrwali krytycy. Wszyscy doszli do wniosku, że zarówno Lipiński, jak i Paganini grają znakomicie, nie ma co porównywać - opowiadał. 

- Uważano, że Fryderyk Chopin to pianista salonowy i że należy grać jego walce, nokturny, mazurki i koniec. Wielkie formaty w ogóle nie były grane i to się udało przy okazji pierwszego Konkursu Chopinowskiego, który odbył się w 1927 roku - słyszymy w reportażu. 

.

Losy uczestników 

Na przestrzeni lat różnie toczyły się losy uczestników Konkursu Chopinowskiego. Dla części był to jeden z emocjonujących etapów w karierze muzycznej, dla innych źródło rozczarowań lub niesprawiedliwego osądu. Byli też tacy, dla których konkurs stanowił początek pianistycznych sukcesów. Tak było w przypadku Marty Argerich, argentyńskiej pianistki, która w 1965 roku otrzymała I Nagrodę. Jak mówiła w jednej z rozmów, warszawska publiczność była bardzo sympatyczna. - Mówię oczywiście o słuchaczach konkursowych, bo publiczności koncertowej nie znam - opowiadała w archiwalnym nagraniu. 

***

W reportażu usłyszeliśmy również wybitną pianistkę Lidię Grychtołównę, wypowiedzi finalistów, laureatów Konkursu nagranych przed laty oraz uczestników współczesnych edycji. 

Czytaj również: 

18. edycja Konkursu Chopinowskiego 

W środę (20.10) późnym wieczorem poznamy zwycięzcę XVIII Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego. Szansę na ten tytuł ma 12 pianistów z 10 krajów, w tym dwóch Polaków. Przed nami ostatnie przesłuchania finałowe. W Filharmonii Narodowej w Warszawie przed publicznością i jury zaprezentuje się czworo pianistów.

Polskie Radio ufundowało nagrodę specjalną za najlepsze wykonanie mazurków. Wyróżnienie to przyznawane jest przez publicznego nadawcę od pierwszego konkursu - w 1927 roku.
Całość transmituje Program 2 Polskiego Radia - współorganizator wydarzenia. Specjalne pasma poświęcone konkursowi przygotowały wszystkie programy Polskiego Radia, a audycje można znaleźć w specjalnym serwisie multimedialnym.
Polskie Radio jest patronem medialnym wydarzenia.

***

Tytuł reportażu: "Koncert kiedyś i dziś" 

Autor: Jakub Tarka 

Data emisji: 19.10.2021 r. 

Godzina emisji: 23.10

ans  

Czytaj także

Dramatyczne losy polskich policjantów na Wschodzie. Reportaż [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 16.09.2021 18:38
Słysząc "pomordowani na Wschodzie", myślimy przede wszystkim o oficerach Wojska Polskiego, zawodowych żołnierzach. Niewielu z nas jednak zdaje sobie sprawę ze skali morderstw popełnionych przez NKWD na polskich policjantach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Lema Lwów" - reportaż Jakuba Tarki

Ostatnia aktualizacja: 03.10.2021 17:55
Stanisław Lem wielokrotnie powtarzał, że Lwów jest częścią jego, a on jest częścią Lwowa. I tak pozostanie na zawsze. Wywiady dla niemieckiej telewizji czy prasy zaczynał słowami "jestem wypędzony". Swoje dziecięce i młodzieńcze wspomnienia związane z tym miastem spisał w książce "Wysoki Zamek".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Festiwal NNW w Gdyni. Jakub Tarka autorem najlepszego reportażu

Ostatnia aktualizacja: 03.10.2021 11:50
"Prawda za podwójnym murem" Jakuba Tarki ze Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia najlepszym reportażem radiowym na XIII Festiwalu Filmowym "Niepokorni Niezłomni Wyklęci" w Gdyni. Dokument to świadectwa byłych więźniów niemieckiego obozu dla dzieci, działającego w czasie II wojny światowej przy ulicy Przemysłowej w Łodzi. Nagrodę wręczono podczas gali zamknięcia Festiwalu NNW w Teatrze Muzycznym w Gdyni. Reportaż radiowy był jedną z pięciu głównych kategorii konkursowych imprezy.
rozwiń zwiń