"Sercem Polak, a talentem świata obywatel"

Ostatnia aktualizacja: 10.05.2021 07:00
Album "Sercem Polak, a talentem świata obywatel" to jedyna w swoim rodzaju lekcja historii Polski, a w szczególności polskiej emigracji między pierwszym rozbiorem i wstąpieniem do Unii Europejskiej w 2004 roku. Przygotowany on został dla uhonorowania polskich twórców i artystów, którzy zmuszeni byli do emigracji i życia poza Ojczyzną, ale swoim talentem dawali dowód patriotyzmu, nigdy nie zapominając o Polsce i rozsławiając ją na całym świecie. Zawiera bezcenne pod względem artystycznym nagrania wybitnych polskich muzyków emigracyjnych znajdujące się w zbiorach Archiwum Polskiego Radia. Wśród nich są często zapomniane lub prezentowane po raz pierwszy od bardzo dawna utwory klasyczne, popularne, a także kompozycje filmowe.
Sercem Polak, a talentem świata obywatel
"Sercem Polak, a talentem świata obywatel"Foto: mat. promocyjne

Podwójny album Agencji Muzycznej Polskiego Radia poświęcony jest prawie 60 polskim artystom, których los zmusił do opuszczenia kraju i tworzenia poza ojczyzną. Dzięki staraniom zespołu redakcyjnego Archiwum Polskiego Radia na rynek trafia wybór ukazujący - prawdopodobnie po raz pierwszy w takim wymiarze i przekroju - bogaty dorobek Polaków mieszkających i tworzących na emigracji oraz ich wkład w światowe dziedzictwo kulturowe.

Album "Sercem Polak, a talentem świata obywatel" to zestaw 2 płyt CD (42 utwory) oraz 126-stronicowej książki, łączących w mistrzowski sposób muzykę, słowo i obraz.

Część fonograficzna zawiera autorski wybór archiwalnych nagrań. Pokazuje ona wielki talent wybitnych polskich osobistości świata muzyki, literatury, teatru, czy filmu, którzy tworząc na emigracji nigdy nie zapominali o ojczyźnie i zawsze podkreślali swój rodowód. Niektórzy, jak Fryderyk Chopin czy Cyprian Kamil Norwid, którego 200. rocznica urodzin obchodzona jest w tym roku, nigdy do Polski nie wrócili. Inni mieli szczęście powracać do kraju ojczystego i występować dla witających ich entuzjastycznie rodaków. Od Artura Rubinsteina interpretującego Chopina, poprzez Jana Kiepurę czy Polę Negri, po Krzysztofa Klenczona i Karin Stanek - album "Sercem Polak, a talentem świata obywatel" zawiera różnorodny stylistycznie repertuar o ogromnym znaczeniu dla polskiej kultury. Są tu kompozycje klasyczne, pieśni operowe, muzyka ilustracyjna do filmów oraz wiele piosenek wodewilowych, kabaretowych i radiowych.

Część ikonograficzna przedstawia w atrakcyjnej formie graficznej i tekstowej sylwetki największych polskich twórców działających na emigracji. Pośród nich są kompozytorzy, dyrygenci, śpiewacy operowi, poeci, aktorzy, czy wirtuozi instrumentów. Wśród zdjęć, partytur, czy biogramów jest kilka "białych kruków" odnalezionych w Archiwum Polskiego Radia - fotografii z dedykacjami artystów. Są też piękne ilustracje historii polskiej emigracji oraz wydarzeń historycznych, które do niej doprowadziły. W tej części także są materiały, jak grafiki i zdjęcia, które nie były wcześniej publikowane. Album zawiera także fragmenty przemówienia Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, wygłoszonego na III Światowym Zjeździe Polonii 22 września 2007 roku.

Album objęła patronatem Rada Mediów Narodowych. Mecenasem wydania albumu jest Polska Fundacja Narodowa.

Wydawnictwo "Sercem Polak, a talentem świata obywatel" jest do nabycia w sklepie Polskiego Radia.

***

Tracklista CD 1:

1. 

Przemówienie inauguracyjne Pana Profesora Lecha Kaczyńskiego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wygłoszone w Sejmie RP na III Światowym Zjeździe Polonii w 22 września 2007 roku /fragment/ 3:22

Licencja: TVP S.A.

2. 

Polonez A-dur op. 40 nr 1 4:06

muz. Fryderyk Chopin 

Artur Rubinstein - fortepian

Carnegie Hall, New York, USA, 04.03.1964

RCA Victor (nr kat. LSC-7037)

All rights reserved by BMG Music

Licencja: Sony Music Entertainment Poland

3.

Ninon, ach uśmiechnij się! 3:29

muz. Bronisław Kaper, sł. Walter Jurmann, sł. pol. Marcella Halicz

Jan Kiepura - tenor z towarzyszeniem Orkiestry Odeon

Odeon, 1932 (nr matrycy: 137012 – w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa) 

4.

Oberek na orkiestrę 1:50  

muz. Roman Maciejewski

Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie, Stefan Rachoń - dyrygent

Polskie Radio, 1961

5.

Życzenie op. 74 nr 1 - pieśń na głos i fortepian 2:25

muz. Fryderyk Chopin, sł. Stefan Witwicki

Marcelina Sembrich-Kochańska – sopran z towarzyszeniem fortepianu

Victor Talking Machine Company, Nowy Jork, 19.11.1904 (nr matrycy: B1952-2, nr kat. 81050 – ze zbiorów Warda Marstona) 

6.

Les toréadors - fragment I Suity z opery Carmen 2:02

muz. Georges Bizet, oprac. muz. Ernest Guiraud

Royal Philharmonic Orchestra, Artur Rodziński – dyrygent

DGG, 1954, P 1997 Deutsche Grammophon GmbH, Berlin

Licencja: Universal Music Polska

7.

Menuet  G-dur z cyklu Humoreski koncertowe op. 14 nr 1 3:49

muz. Ignacy Jan Paderewski

Ignacy Jan Paderewski - fortepian

Victor, 1924 (nr matrycy: C 19783-10, Victor 74533 - ze zbiorów APR Recordings) 

8.

Around the World in 80 Days (W 80 dni dokoła świata) - temat z filmu 4:15

muz. Victor Young

Orkiestra Polskiego Radia w Krakowie, Jerzy Gert - dyrygent

Polskie Radio, 1962

9.

Tango Notturno - piosenka tytułowa z filmu 2:53

muz. Hans Otto Borgmann, sł. Hans Fritz Beckman

Pola Negri - śpiew, Parlophon-Kunstler-Orchester, Hans Otto Borgmann - dyrygent

Odeon, 1937 (nr matrycy: Be 11891 - w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)

10.

Etiuda c-moll op. 10 nr 12 Rewolucyjna 2:20

muz. Fryderyk Chopin

Ignacy Friedman - fortepian

American Columbia, Nowy Jork, 08.02.1926 (nr matrycy: W98203-8, nr kat.7119-M – ze zbiorów Warda Marstona)

11.

Warszawskie dzieci - pieśń z okresu powstania warszawskiego 1:50

muz. Andrzej Panufnik, sł. Stanisław Ryszard Dobrowolski

Reprezentacyjny Chór ZHP im. Władysława Skoraczewskiego, Katarzyna Zachwatowicz – dyrygent i fortepian

Polskie Radio, 1994

12.

Gdy się przyjdzie rozstać - fragment z wiązanki piosenek lwowskich 0:58

Melodia i słowa tradycyjne, oprac. muz. Wiktor Budzyński

Włada Majewska z Zespołem Teatru Polowego WLF (Wesołej Lwowskiej Fali) na emigracji

Radio Polskie, Paryż, 1940

13.

Walc As-dur op. 42 3:30

muz. Fryderyk Chopin

Józef Hofmann - fortepian

RCA Victor USA, Nowy Jork, 02.05.1935 - nagranie testowe (nr matrycy: CS 88937-2 – ze zbiorów International Piano Archives / Gregor Benko)

14.

Czerwone maki 3:21

muz. Alfred Schütz, sł. Feliks Konarski (Ref-Ren)

Adam Aston - śpiew, Orkiestra Teatru Rewiowego Armii Polskiej na Wschodzie, Henryk Wars – dyrygent

Płyta polska 2 Korpusu Polski - Wydział Dobrobytu Żołnierza,  La Voce del Padrone, Mediolan, 1946 (nr matrycy: OBA. 5829 – w zasobach Polskiego Radia)

15.

Gawot z I Symfonii D-dur op. 25 Klasycznej 1:22

muz. Sergiusz Prokofiew

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej w Warszawie, Stanisław Skrowaczewski - dyrygent

Koncert w Filharmonii Narodowej w Warszawie, Polskie Radio, 20.02.1959

16.

Que sera sera sera 1:59

muz. Jay Livingston, sł. pol. Marian Hemar

Renata Bogdańska [Irena Anders] - śpiew, Jerzy Kropiwnicki - fortepian

Nagr. Londyn, 1956

Licencja: Radio Wolna Europa / Radio Free Europe / Radio Liberty - w zasobach Polskiego Radia

17.

Scherzo Caprice - na skrzypce solo 1:56

muz. Fritz Kreisler

Henryk Szeryng - skrzypce

Koncert w Filharmonii Narodowej w Warszawie, Polskie Radio, 17.09.1977

18.

Na pierwszy znak 3:26

muz. Henryk Wars, sł. Oldlen (Julian Tuwim)

Hanka Ordonówna, Orkiestra Syrena-Rekord, Henryk Wars - dyrygent

Syrena-Electro, 1934 (nr matrycy: 23810 - w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)

19.

Walc cis-moll op. 64 nr 2 3:30

muz. Fryderyk Chopin

Witold Małcużyński – fortepian

Recital na Wawelu z okazji powrotu skarbów narodowych do Polski, Kraków, Polskie Radio 16.02.1959

20.

Baby, ach te baby 2:48

muz. Roman Palester, sł. Jerzy Nel (Jerzy Zyms)

Eugeniusz Bodo - śpiew, Orkiestra Syrena-Rekord

Syrena-Electro, 1933 (nr matrycy: 24178 - w zasobach Polskiego Radia)

21.

Mazurek a-moll op. 68 nr 2 2:45

muz. Fryderyk Chopin

Ryszard Bakst - fortepian

Polskie Radio, 1973

22.

Piosenka o mojej Warszawie 3:04

muz. i sł. Albert Harris

Albert Harris - śpiew z towarzyszeniem orkiestry, Adolf Rosner - dyrygent

Fabryka Aprelewska, Komitet do Spraw Sztuki przy RKL ZSRR, 1944 (nr matrycy: GRK 570/12045 – w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)

Tracklista CD 2:

1.

Polonez a-moll Pożegnanie ojczyzny /fragment/ 1:52

muz. Michał Kleofas Ogiński

Wanda Landowska - klawesyn

RCA, 1951 Landowska Plays for Paderewski

2.

Co nam zostało z tych lat - piosenka z rewii Czysta Wyborowa 3:14

muz. Władysław Dan Daniłowski, sł. Julian Tuwim

Chór Dana z towarzyszeniem zespołu instrumentalnego

Odeon, 1930 r. (nr matrycy: Wo 846 - w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)

3.

Träumerei (Marzenie) - z cyklu Kinderszenen (Sceny dziecięce) op. 15 2:19

muz. Robert Schumann

Mieczysław Horszowski – fortepian

Recital w Filharmonii Narodowej w Warszawie, Polskie Radio, 06.05.1984

4.

Spójrz jaka jestem ładna - piosenka z programu TV Listy śpiewające – Byle nie o miłości 2:21

muz. Adam Sławiński, sł. Agnieszka Osiecka

Elżbieta Czyżewska - śpiew z towarzyszeniem zespołu instrumentalnego

Polskie Radio, 1964

5.

Walc h-moll op. 69 nr 2 2:58

muz. Fryderyk Chopin

Andrzej Wąsowski - fortepian

Polskie Radio, 1959

6.

Divertimento - na orkiestrę smyczkową /fragment/ 4:41

muz. Feliks Janiewicz, oprac. muz. Andrzej Panufnik

Zespół Kameralistów Filharmonii Narodowej, Karol Teutsch - dyrygent

Koncert w Filharmonii Narodowej w Warszawie, Polskie Radio, 30.12.1971

7.

Piosenka o zagubionym sercu 3:40

muz. Henryk Wars, sł. Artur Maria Swinarski

Wiera Gran - śpiew, Zespół instrumentalny, Jerzy Abratowski - dyrygent

Polskie Nagrania, 1965

Licencja: Warner Music Poland

8.

Mazurek op. 50 nr 15 2:43

muz. Karol Szymanowski

Andrzej Czajkowski - fortepian

Polskie Radio, 1955

9.

Sygnał Orkiestry Tanecznej Polskiego Radia 0:56

muz. Edward Czerny

Orkiestra Taneczna Polskiego Radia, Edward Czerny - dyrygent

Polskie Radio, 1959

10.

Oberek nr 1 - na skrzypce i fortepian 3:33

muz. Grażyna Bacewicz

Piotr Janowski - skrzypce, Maciej Paderewski - fortepian

Polskie Radio, 1970

11.

Kiedy będziesz zakochany 2:23

muz. i sł. Bronisław Horowicz

Zofia Terne - śpiew, Zespół instrumentalny, Marian Radzik - dyrygent

Polskie Radio, 1967

12.

Mazurek C-dur nr 1 0:42

muz. Maria Szymanowska

Lidia Grychtołówna - fortepian

Polskie Radio, 1961

13.

Piosenka marynarska - z filmu Wiatr od morza 2:29

muz. Iwo Wesby, sł. Marian Hemar

Chór Dana, Władysław Dan Daniłowski - akordeon

Odeon, 1930? r. (nr matrycy: Wo 836 - w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)

14.

Walc cis-moll op. 64 nr 2 3:02

muz. Fryderyk Chopin, oprac. na skrzypce i fortepian: Bronisław Huberman

Bronisław Huberman - skrzypce, Siegfried Schultze - fortepian

English Columbia, Londyn, 27.01.1931 (nr matrycy: WA11131, nr kat. LB8 - ze zbiorów Warda Marstona) 

15.

Będziesz tylko w tej piosence 2:02

muz. Janusz Kondratowicz, sł. Klaudiusz Maga

Karin Stanek - śpiew, Czerwono-Czarni - zespół wokalno-instrumentalny

Polskie Radio, 1967

16.

Etiuda Ges-dur op. 10 nr 5 1:36

muz. Fryderyk Chopin

Maurycy Rosenthal - fortepian

Parlophone, Berlin, 03.1931 (nr matrycy: 21783, nr kat. P9570 - ze zbiorów Warda Marstona) 

17.

Co mam, to mam - piosenka z filmu Sto metrów miłości 3:19

muz. Władysław Dan Daniłowski, sł. Konrad Tom

Adam Wysocki (członek chóru Dana) - śpiew, Orkiestra Taneczna Odeon, Władysław Eiger - dyrygent

Odeon, 1933? (nr matrycy: Wo 1125 - w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)

18.

Polonez koncertowy D-dur op. 4 - w opracowaniu na skrzypce i orkiestrę 5:31

muz. Henryk Wieniawski

Ida Haendel - skrzypce, Capella Cracoviensis, Stanisław Gałoński - dyrygent

Koncert w Chełmie Lubelskim Ida Haendel w rodzinnym mieście, Polskie Radio, 20.05.2006

19.

Port 3:51

muz. Krzysztof Klenczon, sł. Halina Stefanowska

Trzy Korony - zespół wokalno-instrumentalny

Polskie Radio, 1970

20.

Oberek - z cyklu Cztery tańce polskie 2:04

muz. Aleksander Tansman

Orkiestra Polskiego Radia, Henryk Czyż - dyrygent

Polskie Radio, 1955

21.

Cała Warszawa zobaczyć musi to - piosenka z rewii Cała Warszawa 2:27

muz. Zygmunt Karasiński, sł. Andrzej Włast

Tadeusz Faliszewski - śpiew , Orkiestra Syrena-Elektro

Syrena-Electro, 1930 (nr matrycy: 20666 - w zasobach Polskiego Radia, ze zbiorów Pawła Małsa)