Wspomnienie Ryszarda Kotysa. "On był zupełnie niepaździochowaty"

Ostatnia aktualizacja: 29.01.2021 08:30
W wieku 88 lat, w nocy ze środy na czwartek, zmarł aktor Ryszard Kotys, znany m.in. z ról w filmach "Pokolenie" Andrzeja Wajdy, "Erratum" Marka Lechkiego i "Vabank" Juliusza Machulskiego, a także z serialu "Świat według Kiepskich". Był związany m.in. z teatrami Stefana Żeromskiego w Kielcach i Stefana Jaracza w Łodzi.
Ryszard Kotys
Ryszard KotysFoto: Bartlomiej Kudowicz/Agencja Forum

Posłuchaj
39:32 2021_01_28 21_10_25_PR1_Kulturalna_Jedynka.mp3 Zmarł aktor Ryszard Kotys. "On był zupełnie niepaździochowaty" (Magazyn bardzo filmowy/Jedynka)

 

Aktorka Joanna Kurowska, koleżanka Ryszarda Kotysa z planu serialu "Świat według Kiepskich", podkreśliła w rozmowie z Joanną Sławińską, że zwykle widzowie myślą, że aktor jest taki, jak postać, którą gra na ekranie, a tymczasem Kotys w prawdziwym życiu był "zupełnie niepaździochowaty". - Uwielbiałam z nim rozmawiać. Był mądrym człowiekiem. Dużo czytał, znał się na literaturze, miał ciekawe przemyślenia. Znał się także bardzo dobrze na sztuce, na malarstwie - wskazała.

Ta inteligencja przejawiała się także w środkach artystycznego wyrazu, którymi posługiwał się aktor. Grając Paździocha, miał kamienną twarz. - Była nieadekwatność w minach do tego, co przekazywał. Buster Keaton trochę był. Z kamienną twarzą wygłaszał niesamowite, nierzeczywiste monologi, które aktora średniej klasy sprowadzają do pokazywactwa, do min. On grał zawsze z kamienną twarzą - zwróciła uwagę gość radiowej Jedynki.

Kotys grał role i dramatyczne, i komediowe. - U nas jest tak, że jak aktor zagra taką rolę jak Paździoch, to potem reżyserzy się już nie wysilają. Bo to trzeba sobie troszeczkę zadać trudu. Mieć wiarę w aktora, że potrafi także coś innego zagrać. Trzeba wielkiego formatu reżysera, który nie bałby się utrwalonego wizerunku aktora zburzyć. Przy Rysiu to było łatwe, bo to był po prostu dobry, wszechstronny aktor - oceniła Kurowska.

To rzadkie w naszym zawodzie

- Dobrze mi się z nim rozmawiało, ale też pięknie mi się z nim milczało. I to nie było takie milczenie ciężkie, że siedzimy obok drugiej osoby i czujemy się w obowiązku, by coś powiedzieć. W tym milczeniu się rozumieliśmy. Nie wiem, z kim sobie teraz tak pomilczę. Nastała pustka - stwierdziła gość Programu 1. Kurowska zauważyła, że gdy ludzie już długo ze sobą grają, pojawiają się jakieś niesnaski na planie, a Kotys zawsze potrafił w trudnej sytuacji powiedzieć coś dobrego, znaleźć usprawiedliwienie.

- To rzadkie w naszym zawodzie, by nie śpiewać w chórze, tylko mieć swój odrębny głos. On ten głos posiadał - oceniła aktorka. - On był bardzo złośliwy, makiawelicznie złośliwy. To była taka inteligentna złośliwość. Jeżeli mówił coś, to było to jednocześnie złośliwe i dowcipne. Miało puentę. Nigdy nie mówił czegoś, by odjąć komuś wartość, ale by pokazać go w krzywym zwierciadle dowcipu, ironii. Był niezwykle błyskotliwy - zaznaczyła.

Aktorka podkreśliła, że Kotys miał w sobie dużo empatii. - Mogłam mu powiedzieć rzeczy, których nie mówiłam nikomu. Wiedziałam, że był człowiekiem prawym, że nigdy tego nie wykorzysta przeciwko mnie. Bardzo mało jest takich osób, którym można powierzyć tajemnice i ta osoba nie będzie się cieszyła z naszych nieszczęść - wskazała. 

Ryszard Kotys urodził się 20 marca 1932 roku w Mniowie. Ukończył Akademię Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie (dawnej PWST).

Debiutował w 1953 roku w Teatrze im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, później grał m.in. w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu i w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi, w którym zajmował się także reżyserią spektakli.

krzesło reżyserskie, film 1200.jpg
Magazyn bardzo filmowy

Na wielkim ekranie zadebiutował w 1954 roku w "Pokoleniu" Andrzeja Wajdy. W ciągu przeszło 65 lat zagrał ponad 40 ról serialowych i 150 filmowych. Wystąpił m.in. w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" i "Lalce" Wojciecha Hasa, "Skoku" Kazimierza Kutza, "Samych swoich" Sylwestra Chęcińskiego, "Wodzireju" Feliksa Falka, "Pokoju z widokiem na morze" Janusza Zaorskiego, "Vabank", "Vabank II, czyli riposta" i "Kingsajzie" Juliusza Machulskiego.

Można go było oglądać również m.in. w roli sekretarza PZPR w "Konsulu" Mirosława Borka, ojca w "Erratum" Marka Lechkiego i członka komisji etyki lekarskiej w "Bogach" Łukasza Palkowskiego.

Szeroka publiczność kojarzy go także z rolą Mariana Paździocha w serialu "Świat według Kiepskich". Zagrał też m.in. w serialach "Bao-Bab, czyli zielono mi", "O czym szumią kierpce", a także w warstwie dźwiękowej filmu animowanego "Dziadek do orzechów" (2004).

W 1998 roku za osiągnięcia twórcze Ryszard Kotys otrzymał Nagrodę Artystyczną Wojewody Łódzkiego, a rok później - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.


 

Czytaj także:

Ponadto w audycji:

- 96 lat temu - 26 stycznia 1925 roku - urodził się Paul Newman amerykański aktor, reżyser i producent filmowy, a także kierowca wyścigowy, przedsiębiorca, filantrop oraz działacz społeczny (zmarł w 2008 roku). 

Zaliczany jest do największych gwiazdorów kina, obok Marlona Brando czy Jamesa Deana. Laureat Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w filmie "Kolor pieniędzy" (1987) w reżyserii Martina Scorsese. Rok wcześniej (1986) otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości. Ponadto był osiem razy nominowany do tej nagrody - za pierwszoplanowe role w filmach: "Kotka na gorącym blaszanym dachu" (1958), "Bilardzista" (1961), "Hud, syn farmera" (1963), "Nieugięty Luke" (1967), "Bez złych intencji" (1981), "Werdykt" (1982), "Naiwniak" (1994) i raz za drugoplanową rolę w filmie "Droga do zatracenia" (2002).

- Paul Newman to fenomen. Legenda lat 50. Każdy z jego filmów był inny. Zagrał bardzo różne role. Grał w specyficzny sposób - nie miał dystansu wobec ról, identyfikował się z postacią, którą grał. Trzeba było iść za nim, poddać się urokowi. Stworzył na ekranie pewną postać, która nie miała następców ani poprzedników. On był absolutnie oryginalny - powiedział w Programie 1 historyk filmu dr Andrzej Kołodyński.


#MagazynBardzoFilmowy czwartek 21:00-21:30 ☎️ Dzwońcie 🔸 22 645 22 05 🔸 i nagrywajcie swoje wypowiedzi na naszą...

Opublikowany przez Jedynka - Program 1 Polskiego Radia Poniedziałek, 25 stycznia 2021

- najlepsze polskie filmy, które były w programie 60. Krakowskiego Festiwalu Filmowego, można obecnie oglądać online. Są to filmy nagrodzone i te, które cieszyły się największym zainteresowaniem publiczności. Te wirtualne pokazy to projekt "KFF VOD". Każdego miesiąca najciekawsze filmy dokumentalne, animowane i krótkometrażowe fabuły krakowskiego festiwalu, w zestawach tematycznych, udostępnione są widzom online. W audycji przedstawiliśmy program aktualnej edycji.


Styczniowa edycja KFF VOD wystartowała! Tylko do niedzieli udostępniamy najciekawsze polskie filmy dokumentalne 60....

Opublikowany przez Krakow Film Festival Poniedziałek, 25 stycznia 2021

***

Tytuł audycji: Magazyn bardzo filmowy 

Prowadziła: Joanna Sławińska 

Data emisji: 28.01.2021 r. 

Godzina emisji: 21.10

Jedynka/IAR/PAP/kk

Zobacz więcej na temat: kino Joanna Sławińska FILM

Czytaj także

Janusz Wróblewski: Marek Kondrat stworzył pomnikowe role

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2020 08:30
Jeden z najlepszych polskich aktorów 18 października skończył 70 lat. To dobry powód, by przyjrzeć się jego karierze.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Louis de Funes bawi kolejne pokolenia widzów

Ostatnia aktualizacja: 30.10.2020 10:20
Zagrał w ponad 130 filmach. Do najsłynniejszych należą: "Wielka włóczęga", seria o Fantomasie i żandarmie z Saint-Tropez, "Oscar", "Mania wielkości", "Skrzydełko czy nóżka" oraz "Kapuśniaczek". Co ciekawe, jego droga do aktorstwa była dosyć kręta. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zbigniew Cybulski był prawdziwym gwiazdorem polskiego kina

Ostatnia aktualizacja: 06.11.2020 09:45
Urodził się 3 listopada 1927 roku. Gdyby żył (zmarł w 1967 roku), w tym roku skończyłyby 93 lata. "On niósł ze sobą coś wspaniałego, mianowicie niósł samego siebie" - powiedział o Zbigniewie Cybulskim reżyser Andrzej Wajda.
rozwiń zwiń

Czytaj także

45 lat od premiery "Lotu nad kukułczym gniazdem". Za co widzowie kochają ten film?

Ostatnia aktualizacja: 20.11.2020 07:29
19 listopada minęło 45 lat od premiery "Lotu nad kukułczym gniazdem". To arcydzieło czesko-amerykańskiego reżysera Milosa Formana nagrodzono pięcioma Oscarami (najlepszy film, reżyseria, scenariusz adaptowany, najlepszy aktor pierwszoplanowy - Jack Nicholson jako McMurphy i najlepsza aktorka pierwszoplanowa - Louis Fletcher jako pamiętna siostra Ratched.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Faraon" Jerzego Kawalerowicza klasyką polskiego kina

Ostatnia aktualizacja: 22.01.2021 11:50
Niebawem minie 55 lat od premiery ekranizacji powieści Bolesława Prusa pt. "Faraon", nominowanej do Oscara i wielokrotnie nagradzanej, należącej dziś do klasyki polskiego kina. Reżyser filmu Jerzy Kawalerowicz, gdyby żył, 19 stycznia skończyłby 99 lat.
rozwiń zwiń