Trylogia, "Krzyżacy", "W pustyni i w puszczy". Najlepsze ekranizacje dzieł Henryka Sienkiewicza

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2021 11:05
175 lat temu, 5 maja 1846 roku, urodził się Henryk Sienkiewicz. Jego twórczość była wyjątkowo inspirująca dla filmowców. Na ekran przeniesiono m.in. "Quo Vadis", Trylogię, "Krzyżaków", "W pustyni i w puszczy", powstały seriale "Przygody Pana Michała" i "Rodzina Połanieckich". W audycji opowiedzieliśmy o najciekawszych adaptacjach filmowych dzieł pisarza.
Henryk Sienkiewicz
Henryk Sienkiewicz Foto: NAC

Przedwojenne kino 

Pierwsza adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza powstała jeszcze za życia pisarza. Był to obraz "Quo vadis" zrealizowany w 1912 roku przez włoskiego reżysera Enrico Guazzoni. Film, kosztujący kilka tysięcy lirów, przyniósł milionowe zyski. W Paryżu wyświetlony został w największej na świecie sali kinowej Gaumont-Palace przy akompaniamencie 150-osobowej orkiestry. W Londynie - w sali koncertowej Albert Hall zamienionej na wiele tygodni w kino, w seansach uczestniczyło każdego dnia dwadzieścia tysięcy widzów. W Stanach Zjednoczonych film wyświetlano z ogromnym powodzeniem w specjalnie wynajętych salach widowiskowych.

Posłuchaj
45:11 Jedynka/MBF POPRAWIONY 6.5.2021.mp3 Najlepsze ekranizacje dzieł Henryka Sienkiewicza (Magazyn bardzo filmowy/Jedynka)

  

W Polsce premiera "Quo Vadis" odbyła się 8 kwietnia 1913 roku w krakowskim kinie Uciecha. Sienkiewicz, który widział ekranizację swojej powieści, napisał: "W Wiedniu urządzono wspaniałe przedstawienie, na którym był cesarz i cały dwór. W Krakowie pozwolono na 60 przedstawień, za które miejscowy przedsiębiorca zapłacił 12 tysięcy koron. Pójdzie to na Amerykę, Anglię, Rosję, Australię etc.".

Historia miłości Winicjusza i Ligii doczekała się kolejnych ekranizacji. Między innymi w 2001 roku przeniesienia dzieła Sienkiewicza na ekran podjął się Jerzy Kawalerowicz. W rolę Petroniusza wcielił się Bogusław Linda, a Nerona zagrał Michał Bajor. W obsadzie znaleźli się Paweł Deląg, odtwórca roli Marka Winicjusza, oraz Magdalena Mielcarz, która wcieliła się w postać Ligii.

 

Magdalena Mielcarz i Paweł Deląg w ekranizacji "Quo vadis" Jerzego Kawalerowicza Magdalena Mielcarz i Paweł Deląg w ekranizacji "Quo vadis" Jerzego Kawalerowicza

Mimo 18 milionowego budżetu, rekordowego w ówczesnej w polskiej kinematofografii, oraz wybitnej gwiazdorskiej obsady po premierze pojawiło się dużo krytycznych głosów.

Sienkiewiczowska Trylogia 

Do najbardziej udanych adaptacji filmowych twórczości Sienkiewicza należy Trylogia. Za jej ekranizację zabrał się mistrz polskiego kina - Jerzy Hoffman. Premiera "Pana Wołodyjowskiego" miała miejsce w marcu 1969 roku, a niespełna pięć lat później na ekranach kin pojawił się "Potop". "Ogniem i mieczem" weszło na ekrany w 1999 roku. 

Ekranizacja Trylogii to dzieło życia Jerzego Hoffmana, który kilka lat temu opowiadał na antenie radiowej Jedynki, jak zetknął się z powieściami Sienkiewicza.


- Po raz pierwszy na Syberii, kiedy w 1940 roku zostałem z rodzicami wywieziony na Syberię. Gdy pierwsza dywizja przekroczyła dawną granicę Polski, pierwsze książki, jakie ojciec mi wysłał, to była właśnie Trylogia - słyszymy w archiwalnym wywiadzie. - Na mnie powieści "Pan Wołodyjowski" czy "Potop" zrobiły ogromne wrażenie - dodał wówczas. 

źródło: Tom Trailer/Youtube

W "Magazynie bardzo filmowym" wysłuchaliśmy także archiwalnego wywiadu z Tadeuszem Łomnickim, o tym jak stworzył wybitną rolę Michała Wołodyjowskiego w filmach "Pan Wołodyjowski" i "Potop" Jerzego Hoffmana oraz w serialu Pawła Komorowskiego "Przygody Pana Michała". Aktor opowiedział, że bronił się przez zagraniem tej postaci w obawie, że nie sprosta jej fizycznie. Ostatecznie dał się namówić, i przygotowywał się miesiącami bardzo solidnie, nauczył się jazdy konnej i fechtunku, schudł 16 kilogramów, w pewnym momencie miał wrażenie, ze naprawdę czuje postać "małego rycerza".

W audycji można też wysłuchać opowieści Daniela Olbrychskiego o tworzeniu roli Azji Tuhajbejowicza i Andrzeja Kmicica.

***

Słuchaczy Programu 1 Polskiego Radia pytaliśmy o to, które ekranizacje dzieł Henryka Sienkiewicza oraz które kreacje aktorskie w tych adaptacjach zapadły im w pamięć.  

Ponadto w audycji: 

- Opowieść o twórczości reżysera Jerzego Skolimowskiego, który 5 maja skończył 83 lata i rozmowa z twórcą "Rąk do góry" i wielu innych wybitnych filmów.

- Aktualności filmowe.

Zobacz także: 

***

Tytuł audycji: Magazyn bardzo filmowy

Prowadzi: Joanna Sławińska

Data emisji: 6.05.2021 r. 

Godzina emisji: 23.09

ans