Lew Lechistanu, obrońca wiary. Jan III Sobieski - król legenda

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2017 16:00
Dla jednych historyków Jan III Sobieski jest wybitnym politykiem i mężem stanu, inni uważają, że w polityce brakowało mu jednak talentu...
Audio
  • Jan III Sobieski - król legenda (Historia żywa/Jedynka)
Fragment obrazu Jana Matejki pt. Jan III Sobieski wysyła wiadomość o zwycięstwie papieżowi Innocentemu XI
Fragment obrazu Jana Matejki pt. "Jan III Sobieski wysyła wiadomość o zwycięstwie papieżowi Innocentemu XI"Foto: Wikipedia Domena Publiczna
Jan Kazimierz 663.jpg
Jan II Kazimierz - król wojenny

Zwycięzca spod Wiednia w 1683 roku, wielki wódz. Nakreślił plan zasadniczej reformy państwa wzmacniającej władzę królewską, ale bez wprowadzania absolutyzmu. Jednocześnie doprowadził pierwszy raz w historii Rzeczypospolitej do zerwania sejmu koronacyjnego, złożył przysięgę królowi szwedzkiemu, spiskował w celu obalenia króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, otrzymał z dworu Ludwika XIV pieniądze za chęć poparcia kandydata  francuskiego do tronu polskiego. Publicyści późniejszych czasów: Kazimierz Waliszewski i Tadeusz Boy-Żeleński uważali, że jego żona Maria Kazimiera, Marysieńka miała duży wpływ na decyzje polityczne króla. Ich przeciwnicy mówią, że jedynie ułatwiała mu zbliżenie z Francją.

Jan III Sobieski i królowa Marysieńka - para, ze ślubu której relację zamieściła największa wówczas europejska gazeta "Gazette de France" – to bohaterowie  audycji.  Jak zmienili Polskę i czasy, w których żyli? 

prof. Andrzej Nowak Nie jest tak, że Sobieski nie był wodzem niepokonanym. Zaraz po Wiktorii Wiedeńskiej, Turcy pobili na głowę Jana Sobieskiego w bitwie pod Parkanami.  I dopiero w drugiej bitwie pod Parkanami udało się Sobieskiemu częściowo odzyskać ten nadszarpnięty prestiż wojskowy

- Sobieski był wyjątkowo starannie wykształcony i wykazywał się wielkimi talentami. Jego poprzednik na tronie, Michał Korybut-Wiśniowiecki - jak złośliwie zauważył wielki polski historyk Władysław Konopczyński - "mówił biegle ośmioma językami, ale w żadnym nie miał nic do powiedzenia". A Sobieski mówił biegle po łacinie, po francusku, po niemiecku, po włosku, po turecku. Znał też grekę. Był bardzo zainteresowany studiowaniem dzieł filozoficznych i klasyków literatury. Woził ze sobą na wyprawy biblioteczkę obozową. Tak wykształconego, tak oczytanego, tak pasjonującego się literaturą władcy trudny byłoby znaleźć w kulturze XVII-wiecznej Europy - charakteryzował Jana III Sobieskiego prof. Andrzej Nowak.

Historyk barwnie opisał karierę wojskową Jana Sobieskiego, jego ślub ze świeżo owdowiałą Marysieńką, zerwanie w 1669 roku sejmu koronacyjnego, islamską nawałę i wygraną bitwę pod Chocimem w 1673,  elekcję Sobieskiego w 1674 r., Wiktorię Wiedeńską 12 września 1683 r., bolesny dla króla Pokój Grzymułtowski w 1686 roku, wyniku którego Rzeczpospolita utraciła wschodnią Ukrainę na rzecz Rosji i walkę król Jana z magnaterią pod koniec życia i panowania.

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak(historyk, publicysta, sowietolog, członek Narodowej Rady Rozwoju)

Data emisji: 14.01.2017

Godzina emisji: 14.12

gs/pg/ab

 

Czytaj także

Król kontra wicekról. Stefan Batory i Jan Zamoyski

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2016 16:00
- Obaj Batory i Zamoyski wynieśli część swoich przekonań ze studiów, które przebiegały w jednym miejscu w pewnym momencie, w Padwie - przypomina prof. Andrzej Nowak
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zygmunt III Waza i hetman Żółkiewski - pogromcy Moskwy

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2016 10:00
Urodził się w  szwedzkiej niewoli, został królem Polski dzięki wojnie domowej, choć Jan Zamoyski nazwał go "niemą zmorą ze Szwecji" udzielił mu poparcia i Zygmunt III Waza (1566-1632), jako 21-latek objął tron Polski w 1587 roku, po śmierci Stefana Batorego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czy świat pogrążył się w globalnej wojnie domowej?

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2016 16:00
"Światowa wojna domowa" - pod takim tytułem odbyło się spotkanie z prof. Andrzejem Nowakiem w warszawskim dyskusyjnym Klubie Ronina.
rozwiń zwiń