Życie barwniejsze niż filmy - Michał Waszyński

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2021 17:11
W audycji "Kultura przy kawie", w związku z 56. rocznicą jego śmierci, mówiliśmy o reżyserze, producencie i scenarzyście filmowym Michale Waszyńskim, nazywanym najbardziej płodnym twórcą polskiego kina lat 30. 
Michał Waszyński
Michał WaszyńskiFoto: NAC

Michał Waszyński, a właściwie Mosze Waks, urodził się 29 września 1904 roku w Kowlu na Wołyniu. Jego artystyczne skłonności ujawniły się już we wczesnym dzieciństwie. Był uczniem niezdyscyplinowanym. Został wyrzucony z jesziwy - wedle jego własnych relacji - z powodu pytania o istnienie diabłów, za które został spoliczkowany przez nauczyciela.

kultura książka kawa 1200 free
Kultura przy kawie

- Michał Waszyński to była osoba, która kiedy już zdobyła jakąś sławę i popularność, zaczęła wymyślać swój życiorys i kreować własny wizerunek - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Michał Pieńkowski, historyk przedwojennego kina. - Tyle różnych wersji historii Michała Waszyńskiego jest do dzisiaj znana na świecie, że ciężko jest powiedzieć co jest prawdą a co jest zmyślone w tych jego opowieściach i jego historii. Był to mistrz autokreacji - dodaje. 


Posłuchaj
45:01 2021_02_20 05_09_28_PR1_Kultura_przy_kawie.mp3 Życie barwniejsze niż filmy - Michał Waszyński (Kultura przy kawie/Jedynka)

 

Nazwisko na Waszyński zmienił za radą reżysera Wiktora Biegańskiego, którego był gońcem i osobistym asystentem. Zagrał nawet nauczyciela w filmie Biegańskiego "Zazdrość" (1922). Następnie pracował dla Ryszarda Ordyńskiego, Józefa Lejtesa i Henryka Szaro. Jako reżyser zadebiutował w 1929 roku. Aż do czasu "Dybuka" (1937) uważany był jednak za miernego twórcę. 

Stefania Zahorska pisała o nim: "Czemu służy sztuka filmowa, jeśli znajdzie się w rękach takiego nieudacznika? Waszyński przynosi wstyd polskiej kinematografii". Reżyser był jednak w stanie kręcić filmy szybko i oszczędnie, a jego realizacje cieszyły się popularnością. W latach 30. stworzył 37 produkcji, wśród nich znalazły się m.in. "Prokurator Alicja Horn" (1933), "Czarna perła" (1934), "Antek policmajster" (1935) czy "Znachor" (1937).


Czytaj także:


Po 1 września 1939 roku Waszyński został zesłany przez władze radzieckie na Syberię. 10 grudnia 1941 roku zaciągnął się do Armii Andersa i wraz z nią przeszedł do Iranu, Iraku (1942) i mandatowej Palestyny (1943). Wszystko to utrwalił w dokumentalnym filmie "Dzieci" (1943). Jako żołnierz II Korpusu Waszyński był w Egipcie i Włoszech. Robił zdjęcia w czasie bitwy o Monte Cassino (1944).

W 1947 roku asystował Orsonowi Wellesowi przy tworzeniu "Otella" (1952). Był odkrywcą talentu aktorskiego Audrey Hepburn i Sophii Loren oraz współpracownikiem producenta Samuela Bronstona, stając się szarą eminencją jego imperium filmowego. Brał udział w produkcji kilku amerykańskich superprodukcji, m.in. "Bosonoga Contessa" (1954), "Spokojny Amerykanin" (1958), "Cyd" (1961) oraz "Upadek Cesarstwa Rzymskiego" (1964).

Chorował na cukrzycę. Zmarł na atak serca w Madrycie 20 lutego 1965 roku. Został pochowany na cmentarzu w Rzymie.

***

Tytuł audycji: Kultura przy kawie

Prowadzi: Małgorzata Raducha

Gość: Michał Pieńkowski ( historyk przedwojennego kina)

Data emisji: 20.02.2021 r. 

Godzina emisji: 5.09

kk/ans 

Czytaj także

"Czarny anioł" polskiej sceny muzycznej – Ewa Demarczyk

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2021 06:00
Uznawana za jedną z najbardziej utalentowanych i charyzmatycznych postaci polskiej sceny muzycznej. Ceniona za ekspresję, niebywałą osobowość estradową oraz wybitne zdolności interpretacyjne. Ewa Demarczyk. Gdyby żyła, 16 stycznia skończyłaby 80 lat. Dlaczego Władysław Szpilman nie chciał, by wystąpiła w Sopocie? Czym zachwyciła szefa paryskiej Olimpii? Czy zaistniałaby na estradzie, gdyby nie Piotr Skrzynecki? O tym mówiliśmy w audycji "Kultura przy kawie".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kalina Jędrusik. Czy byłaby gwiazdą, gdyby nie rozwój telewizji?

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2021 11:50
91 lat temu, 5 lutego 1930 roku, w Gnaszynie (dziś dzielnica Częstochowy) urodziła się Kalina Jędrusik, wybitna aktorka znana z ról w m.in. filmach "Upał", "Lekarstwo na miłość", "Ziemia obiecana", a także ceniona piosenkarka, która wylansowała przeboje: "Bo we mnie jest sex", "Do ciebie szłam", "Mój pierwszy bal".
rozwiń zwiń