Wigilia na dworze i w chłopskiej chacie. Tak jadali nasi przodkowie

Ostatnia aktualizacja: 21.12.2013 15:24
- Najprostsza zasada chłopska i szlachecka mówi, że potrawy wigilijne to to, co na polu, w lesie, w sadzie, w stawie. Czyli produkty, którymi dysponuje gospodarstwo - mówił w radiowej Jedynce Jan Łoziński, współautor książki "Historia polskiego smaku – kuchnia, stół, obyczaje".
Audio
  • Jan Łoziński o świątecznej kuchni w historii Polski (Sobota z radiową Jedynką)
Kazimierz Wielki na uczcie u Mikołaja Wierzynka rajcy krakowskiego. Litografia Józefa Simmlera (1823-1868)
Kazimierz Wielki na uczcie u Mikołaja Wierzynka rajcy krakowskiego. Litografia Józefa Simmlera (1823-1868)Foto: polona.pl/domena puliczna

W okresie średniowiecza dworska Wigilia niczym się nie wyróżniała, była to postna wieczerza, a obficie jedzono od pierwszego dnia Świąt. - Od momentu zafascynowania kulturą ludową, czyli przełomu XVIII i XIX wieku, Wigilia stała się ważna i nawiązywała do kuchni chłopskiej - powiedział Jan Łoziński w radiowej Jedynce.

Gość Małgorzaty Raduchy podkreślił, że informacje o tym, jak wyglądały wigilie Nożego Narodzenia w Polsce pochodzą dopiero z końca XVIII wieku. Wcześniejszych tradycji możemy się domyślać na podstawie krótkich zapisków.

Jednym ze źródeł, które stanowią podstawę naszej wiedzy o świątecznych tradycjach końca XVIII wieku są pamiętniki Juliana Ursyna Niemcewicza. Autor wymienia w nich trzy zupy wigilijne: migdałową, barszcz z uszkami, grzybową, a także zaznacza obecność śledzi i chrzanu. - Trzeba pamiętać, że kuchnia staropolska, sprzed końca XVIII wieku, bardzo lubiła przyprawy, były one oznaką zamożności domu. Mnogość przypraw w kuchni szlacheckiej zaczęła się później powoli redukować, ale nie dotyczy to oczywiście bakalii, bo te były bardzo lubiane - opowiadał gość "Soboty z radiową Jedynką" .

Jan
Jan Łoziński fot. A.Szałowska/PR

O ile użycie przypraw i bakalii zależało od statusu majątkowego, to mak obecny był we wszystkich domach. - Obecny jest w kuchni od średniowiecza, był przede wszystkim dodatkiem do najróżniejszego rodzaju ciast i pieczywa. Nadzienie charakterystyczne dla makowców jest późniejsze - dodał

Wigilii towarzyszyły także potrawy, które bardziej wiązały się z tradycją niż przyjemnością jedzenia. - Większość dzieci kisielu owsianego nie chciała brać do ust - mówił gość z uśmiechem.

- - -

Maja i Jan Łozińscy od lat badają obyczajowość Polaków w minionych wiekach. Ostatnie swoje publikacje poświęcili tematom związanym przede wszystkim z dwudziestoleciem międzywojennym. Są autorami takich pozycji jak: "W ziemiańskim dworze", "W przedwojennej Polsce", "Smaki dwudziestolecia". "Historia polskiego smaku. Kuchnia, stół, obyczaje" to praca przekrojowa, obejmująca czasy od średniowiecza aż po wiek XX.

''

Czy kuchnia staropolska smakowałaby nam i dziś? W jakim dniu odbywało się w domach ziemiańskich wręczanie prezentów? I czy na wigilijnym stole pojawiał się alkohol? Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!

"Sobota z Radiową Jedynką" - zapraszamy do słuchania między 9.00 a 20.00.

(asz)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Pomóż dzieciom przetrwać zimę. Zostań Świętym Mikołajem

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2013 10:00
Ruszyła "Wielka Uliczna Zbiórka Darów" w ramach akcji "Pomóż Dzieciom Przetrwać Zimę". Program Pierwszy Polskiego jest jej patronem medialny. Zapraszamy do naszej siedziby.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polska Wigilia to jedno z najzdrowszych menu w Europie

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2013 17:53
Polska wieczerza wigilijna jest w czołówce najzdrowszych gwiazdkowych posiłków w Europie. Za najbardziej szkodliwe dla zdrowia uznano menu Brytyjczyków.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Większość tych dzieci może tylko marzyć o świętach z rodziną

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2013 20:47
Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia, a to dla podopiecznych Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce czas smutku i tęsknoty. Nie zawsze o tym mówią, ale tęsknią za domem i biologicznymi rodzicami, których często już nawet nie pamiętają.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Banki Żywności: przed Świętami zaplanuj zakupy, nie marnuj!

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2013 15:57
Dobrze zaplanowane zakupy i zdrowy rozsądek. To, według Banków Żywności, najlepszy sposób na uniknięcie marnowania świątecznych potraw.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ewa Wachowicz zdradza przepis na idealne świąteczne pierniki

Ostatnia aktualizacja: 19.12.2013 18:30
Ciasta i ciasteczka to, dla wielu smakoszy, najważniejszy element świątecznego menu. Jak im dogodzić? Mistrzyni wypieków Ewa Wachowicz radziła w radiowej Jedynce, jak przygotować święta na słodko.
rozwiń zwiń