Sztuka myślenia, sztuka życia. Dlaczego filozofia sprawia przyjemność?

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2022 09:10
Poszukiwania filozoficzne kształtują postawy moralne, wykuwają uniwersalne wartości, są również przydatne w wychowaniu i nauce samodzielnego myślenia. - W filozofii największą nagrodą i pożytkiem jest samo uprawianie filozofii. Zauważyli to już starożytni. Arystoteles mówił, że myślenie jest po prostu największą z przyjemności - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Robert Piłat, filozof z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, popularyzator nauki.
Prof. Robert Piłat
Prof. Robert PiłatFoto: prof. Robert Piłat
  • Profesor Robert Piłat urodził się 5 maja 1959 roku w Warszawie. Filozof, wykładowca akademicki, profesor nauk humanistycznych, autor książek, tłumaczeń, podręczników. Specjalizuje się w filozofii umysłu, epistemologii, etyce, jest popularyzatorem filozofii.
  • W 1984 roku ukończył studia na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Od 1983 pracował w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. W 1991 obronił pracę doktorską "Zagadnienia świadomości. Dyskusja problematyki na tle teorii Arona Gurwitscha", napisaną pod kierunkiem Andrzeja Półtawskiego.
  • Od 2011 roku pracuje w Instytucie Filozofii na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, w latach 2000–2011 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Fenomenologicznego. W roku 2020, za książkę "O rozsądku i jego szaleństwach", otrzymał nagrodę im. księdza Józefa Tischnera.
  • Filozofia to systematyczne i krytyczne rozważania na temat podstawowych problemów i idei, dążące do poznania ich istoty, a także do całościowego zrozumienia świata.

Co sprawiło, że prof. Robert Piłat został filozofem? - Głód intelektualny młodego człowieka. Ten głód jest trudno zaspokoić nawet wtedy, jeżeli ktoś jest rozbudzony i interesuje się nauką. Bardzo chciałem studiować biologię, na którą już się dostałem, a później w ostatniej chwili zrezygnowałem i przeniosłem się na filozofię. Zrobiłem to pod wpływem bliżej nieokreślonego głodu poznawczego, który nakazywał szukać nie tylko interesującego teoretycznie podejścia do rzeczywistości, ale czegoś, co miałoby głęboko satysfakcjonujący charakter - przyznaje gość Jedynki.

Zdaniem prof. Roberta Piłata w ten sposób poznajemy świat oraz jednocześnie samych siebie. - Wydawało mi się wówczas, że filozofia właśnie to daje. Czy rozczarowałem się? Nie, nie do końca. Myślę, że filozofia wciąż ma tę aspirację i zawsze jest w stanie sprostać temu zadaniu, ale na pewno nie rezygnuje z tego ideału - wyjaśnia.

Zastanawianie się nad filozofią

Prof. Robert Piłat zauważa, że "częścią wysiłku filozoficznego jest również zastanawianie się nad filozofią".

- To jest bardzo charakterystyczne. Dla jednych filozofia będzie jakąś ekspresją życia, tzn. musi sprzyjać tej jakości życia. Natomiast dla innych jest czymś w gruncie rzeczy przeciwnym życiu, traktowanemu raczej jako dziedzina empirii rządzącej się brutalnymi prawami i która nie dąży do ideałów, i nie realizuje wyższych wartości, a filozofia ma przez swoją pracę krytyczną, pedagogiczną naprawić te mankamenty życia - mówi prof. Robert Piłat.

Co daje filozofia?

Jak twierdzi gość Jedynki, zachęcanie do filozofii jest dość skomplikowanym problemem. Dlaczego? - Kiedy już pokocha się tę dyscyplinę i uprawia się ją, to chciałoby się, żeby inni też to doceniali. Niekoniecznie muszą zaraz profesjonalnie to robić, ale jeżeli są studentami, czy to filozofii czy innych kierunków, które mają ją w swoim obrębie, to chciałoby się, żeby lubili tę dyscyplinę i czuli z niej jakieś pożytki - twierdzi prof. Robert Piłat.

- W filozofii największą nagrodą i pożytkiem jest samo uprawianie filozofii. Zauważyli to już starożytni. Arystoteles mówił, że myślenie jest po prostu największą z przyjemności. Po tej intelektualnej satysfakcji rozpoznajemy, czy jesteśmy na dobrym czy na złym tropie - dodaje.

Posłuchaj
42:36 2022_05_03 00_13_35_PR1_Po_drugiej_stronie_lustra.mp3 Sztuka myślenia, sztuka życia. Dlaczego filozofia sprawia przyjemność? (Jedynka/Po drugiej stronie lustra)

Zobacz też:

***

Tytuł audycji: "Po drugiej stronie lustra"

Prowadziła: Katarzyna Jankowska

Gość: prof. Robert Piłat (filozof z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, popularyzator nauki)

Data emisji: 3.05.2022

Godzina emisji: 0.13

DS

Czytaj także

Złoty środek do szczęścia. Filozoficzne spojrzenie na człowieka

Ostatnia aktualizacja: 07.01.2022 21:00
Filozoficzne spojrzenie na człowieka i świat nakazuje zastanowić się nad każdym zdarzeniem, które okazuje się początkiem. Nowy rok jest okazją do refleksji nad życiem, decyzjami i ich konsekwencjami. Czym w rozumieniu filozofów jest miłość, a czym przyjaźń?
rozwiń zwiń