Mija 250 lat od zawiązania konfederacji barskiej

Ostatnia aktualizacja: 28.02.2018 20:39
Sejm RP ustanowił rok 2018 Rokiem Jubileuszu Konfederacji Barskiej. Kulisy zbrojnego związku szlachty polskiej przybliżył w "Eurece" dr Przemysław Gawron z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Audio
  • Dr Przemysław Gawron o kulisach konfederacji barskiej (Eureka/Jedynka)
Kazimierz Pułaski pod Częstochową, obraz Józefa Chełmońskiego z 1875 roku
Kazimierz Pułaski pod Częstochową, obraz Józefa Chełmońskiego z 1875 rokuFoto: Domena publiczna

Konfederacja barska była zbrojnym związkiem szlachty polskiej utworzonym w lutym 1768 roku w Barze na Podolu w obronie wiary i niepodległości Rzeczpospolitej. Celem konfederacji był sprzeciw wobec wpływów Rosji na politykę polską. Wielu historyków uważa to wydarzenie za pierwsze polskie powstanie narodowe.

- Rosjanie myśleli, że Stanisław August będzie marionetką w ich rękach, wszakże im zawdzięcza swój wybór, ale król, jego otoczenie i wujowie z familii Czartoryskich chcieli reformować państwo. A na to Rosja zgodzić się nie chciała. Próby reform zbudziły niechęć sporej części społeczeństwa, zwłaszcza tradycjonalistów czy ludzi związanych z Wettynami. Ich właśnie Rosja wykorzystała przeciwko królowi. W 1767 roku zwołano konfederację radomską, a w jej wyniku Sejm, który doprowadził do uchwalenia gwarancji rosyjskich dla ustroju państwa. Tyle tylko, że równocześnie Rosjanie chcieli, z nie do końca dla nas jasnych powodów, wymusić na Rzeczpospolitej równouprawnienie dysydentów, a na to zgody wsród tradycjonalistów nie było - przypominał dr Przemysłw Gawron. 

Czy konfederacji barskiej dało się uniknąć?

- Z całą pewnością konfederacja była jednym z tych ruchów, których nie sposób było uniknąć. Rosyjska ingerencja w sprawy polskie była tak jawna i tak brutalna, że szlachta nie mogła na nią zareagować inaczej. Z drugiej jednak strony konfederacja uświadomiła Rosjanom, że próby utrzymania wyłącznego patronatu nad Rzeczpospolitą się nie powiodą - powiedział historyk. 

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Jankowska

Goście: dr Przemysław Gawron (historyk, UKSW) 

Data emisji: 28.02.2018

Godzina emisji: 19.10

abi

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jeszcze Polska nie umarła, czyli Legiony Polskie i początki pracy organicznej pod zaborami

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2018 18:18
"Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy. Co nam obca moc wydarła, szablą odbierzemy. Marsz, marsz Dąbrowski, z ziemi włoskiej do Polski, za twoim przewodem złączym się z narodem" - śpiewali żołnierze Legionów Polskich.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Kościuszko - wciąż popularny bohater

Ostatnia aktualizacja: 26.02.2018 16:43
Rok 2017 był rokiem Tadeusza Kościuszki. Ale koniec obchodów nie oznacza końca zbierania pamiątek po naczelniku. Te pamiątki ma zaprezentować na specjalnej ekspozycji powstające w Krakowie Muzeum Tadeusza Kościuszki.
rozwiń zwiń