Wymiana myśli naukowej w XVII wieku

Korespondencja polskiego uczonego, jezuity Adama Adamandego Kochańskiego z niemieckim filozofem Gottfriedem Wilhelmem Leibnizem z lat 1670-1698 jest świadectwem rozwoju nauk zwłaszcza matematycznych i przyrodniczych w XVII wieku. Pokazuje także wymianę myśli między europejskimi uczonymi i początki zespołowej pracy badawczej. 
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: geralt/pixabay
O Audycji

Wymiana myśli naukowej i doświadczeń była zawsze potrzebą i koniecznością dla badaczy. Dziś komunikacja jest sprawa prostą, jednak w czasach odległych nawiązywanie kontaktów, na przykład międzynarodowych było wyzwaniem. Wielcy naukowcy i myśliciele XVII wieku pisali do siebie listy dzieląc się efektami swojej pracy. W naszych czasach owa korespondencja jest dokumentacja sposobów pozyskiwania wiedzy oraz nawiązywania sympatii między uczonymi. Taką dokumentacją jest właśnie korespondencja Adama Adamandego Kochańskiego z Gottfriedem Wilhelmem Leibnizem z lat 1670-1698.

Dorota Sieńko z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie podkreśla, że cały XVII wiek jest okresem szczególnym. - To jest nieustanne wojowanie, które wywołuje głód, a z drugiej strony ta epoka, tak okrutnie naznaczona jest świadkiem narodzin nauki w zupełnie nowych ramach - opisuje gość Jedynki. Następuje rozkwit nauk matematycznych i fizycznych na niespotykana dotąd skalę. Wskazuje, że naukowcy wówczas nie rywalizowali ze sobą, a współpracowali w celu dojścia do prawdy.

Ks. prof. Bogdan Lisiak z Akademii Ignatianum w Krakowie zwraca uwagę, że XVII wiek to czas, kiedy nastąpił zwrot w europejskiej kulturze, nauce, filozofii, który dziś procentuje, chociaż nie zawsze jest dostrzegany. Profesor podkreśla, że postać Adama Adamandego Kochańskiego jest mało zanana, a był to niezwykły człowiek. Matematyk, fizyk, konstruktor maszyn i zegarów, pedagog i bibliotekarz króla Jana III Sobieskiego, który zapisał się w pamięci polskiej historii nauki. Znakomicie orientował się w odkrytej w późniejszych latach teorii rachunku różniczkowego i całkowego. Jako mechanik był znanym konstruktorem zegarów - w 1659 zaproponował zastąpienie wahadła zegarowego sprężyną regulującą i zestandaryzowanie liczby wahnięć wahadła na godzinę (wyprzedzając tym wynalazek balansu ze spiralą Huygensa z 1675), ponadto zbudował zegarek z wahadłem magnetycznym.

- Został odkryty przez Jana III Sobieskiego, który poprosił generała jezuitów, żeby Kochański został nauczycielem jego synów, zwłaszcza królewicza Jakuba, który było przygotowywany na ewentualnego następcę na tronie polskim - mówi prof. Bogdan Lisiak.

Posłuchaj całej audycji, z której można dowiedzieć się, jakie misje realizowała Adam Kochański i co publikował Leibniz pod wpływem polskiego naukowca.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Jankowska

Gość: ks. prof. Bogdan Lisiak (Akademia Ignatianum w Krakowie), Dorota Sieńko (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)

Data emisji: 25.09.2019

Godzina emisji: 19.07

ag


Playlista
  • CZESLAW NIEMEN Wspomnienie - Wspomnienie
  • Gardot Melody, - If The Stars were Mine