X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Pirx i Solaris to nazwy planety i gwiazdy odkrytych przez Polaków

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2019 20:41
Odkryta przez polskich astronomów egzoplaneta (czyli planeta poza Układem Słonecznym) będzie nosiła nazwę Pirx, a gwiazda, wokół której krąży Solaris. Taką decyzję oficjalnie ogłosiła Międzynarodowa Unia Astronomiczna, która zorganizowała konkurs na nazwy. Najwięcej głosów internautów zdobyły nazwy Geralt i Ciri, ale były też bigos i pierogi.
Audio
  • Solaris i Pirx to nazwy polskie nazwy gwiazdy i planety w Kosmosie (Eureka/Jedynka)
BD+14 4559
BD+14 4559Foto: Polskie Towarzystwo Astronomiczne

Pirxa i Solarisa trzeba szukać miedzy nosem Pegaza a Delfinem, ale będzie je trudno znaleźć. Świecą dość słabo. Solaris jest  aktualnie dostrzegalna z Polski wieczorami przy pomocy lornetki lub amatorskiego teleskopu. Z kolei planeta ma masę i rozmiary zbliżone do Jowisza i na tle gwiazdy jest niewidoczna.

Każde państwo miało jedną planetę do nazwania
Konkurs, z okazji swojego stulecia zorganizowała Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU), zrzeszająca zawodowych astronomów z całego świata. Każdemu krajowi na świecie przypisano jeden układ planetarny, dla którego dane państwo prowadziło własny konkurs.

Polsce przypadł układ BD+14 4559, w którym znajduje się planeta odkryta w ramach toruńsko-pensylwańskiego programu poszukiwania planet pozasłonecznych. Zespół polskich astronomów pracował w składzie: prof. Andrzej Niedzielski, dr Grzegorz Nowak, dr Monika Adamów, prof. Aleksander Wolszczan.

Stanisław Lem triumfuje
Wybrana w konkursie nazwa Solaris nawiązuje do tytułu powieści Stanisława Lema (1921-2006), najsłynniejszego polskiego pisarza science-fiction. W powieści wydanej w 1961 roku Solaris to planeta pokryta przez olbrzymi ocean. Jednak w konkursie IAU100 NameExoWorlds nazwę tę nadano gwieździe. Z kolei Pirx jest postacią z twórczości Lema, znaną np. ze zbioru opowiadań "Opowieści o pilocie Pirxie". Autorem propozycji Solaris/Pirx jest Eryk Nowik z miejscowości Siemiatycze. W odwrotnej kolejności propozycję nadesłał także Piotr Kancerek z miejscowości Włoszczowa. Nazwy wyłonione w konkursie mają status oficjalnych i będą używane równolegle z oznaczeniami naukowymi obiektów.

Eryk Nowik, który  jest informatykiem jest też miłośnikiem prozy Stanisława Lema. - Początkowo po głowie chodziły mi inne nazwy, ale w końcu zdecydowałam się na te - mówi w radiowej Jedynce. Wierzy, że kiedyś będzie możliwa podróż na Pirxa, choć obecnie uważa się, że jest to niemożliwe. - Ale kiedyś uważano, że nie może latać przedmiot cięższy od powietrza. Aż pojawili się bracia Wright, którzy o tym nie wiedzieli i skonstruowali samolot - mówi Eryk Nowik.

Ostatecznie nazwę wybrała IAU
Według procedury konkursu, ostateczna decyzja w sprawie nazwy należała do Międzynarodowej Unii Astronomicznej. Ta nie zdecydowała się zaakceptować nazw Geralt/Ciri (to postaci z cyklu wiedźmińskiego Andrzeja Sapkowskiego), na które zagłosowało najwięcej internautów (ponad 53 proc., ponad 47 tys. głosów). Wybrała duet Solaris/Pirx, na który oddało głosy niespełna 16 proc. internautów (blisko 14 tys. głosów).  

Przewodniczący krajowego komitetu konkursowego dr Krzysztof Czart mówi, że unia zakwestionowała wybór internautów z tego względu, że Geralt i Ciri to znaki towarowe. - Punkt regulaminu mówił, że nie mogą to być nazwy, które są przede wszystkim znane jako znaki towarowe. Natomiast nasz komitet krajowy uważa, że nazwy Geralt i Ciri są przede wszystkim w Polsce znane jako postacie z książek, a nie jako znaki towarowe" - wyjaśnia.

Naukowcy chwalą wybór nazw
Prof. Andrzej Niedzielski z UMK w Toruniu nie uważa się za łowce planet. Chwali wybór. - Dokładnie na taką propozycję głosowałem. Lem jest jednym z moich ulubionych autorów science-fiction, więc bardzo się cieszę. Choć jestem też fanem prozy Sapkowskiego - zastrzega.

Prof. Jarosław Włodarczyk chwali wybór. Podkreśla, że Solaris i Pirx mają swoją markę ugruntowaną w Polsce, dobrze również wymawiają się za granicą. - Choć były też kulinarne nazwy, typu bigos i pierogi - śmieje się. Było uzasadnienie, że to było najważniejsze, co wnieśliśmy do kultury światowej.

Posłuchaj całej audycji.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Dorota Truszczak

Goście: Eryk Nowik, prof. Andrzej Niedzielski (UMK w Toruniu), dr Krzysztof Czart (polski koordynator konkursu), prof. Jarosław Włodarczyk (członek jury, historyk astronomii)

Data emisji: 17.12.2019 r. 

Godzina emisji: 19.06

ag


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Misja Mars 2020. Czy dron może przysłużyć się nauce?

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2019 13:37
Misja ma na celu wysłanie planetarnego łazika na Marsa w 2020 roku. Łazik pomoże w poszerzeniu wiedzy o tym, jak przyszli naukowcy będą wykorzystywać zasoby naturalne dostępne na powierzchni planety. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Z Jedynką w Wielkim Zderzaczu Hadronów. Tam badany jest początek Wszechświata

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2019 19:10
W Europejskim Ośrodku Badań Jądrowych CERN pod Genewą, powstałym w 1954 roku, trwają przygotowania do zwiększenia tzw. świetlności w największej na świecie maszynie do badań fizycznych, czyli w akceleratorze LHC. Naukowcy chcą uzyskać jeszcze większą energię zderzeń cząstek, aby odkryć nieznane dotąd składniki materii i jeszcze pełniej odpowiedzieć na pytanie, z czego składa się wszechświat.
rozwiń zwiń

Czytaj także

70 razy większa od Słońca. Polak pomógł wykryć gigantyczną czarną dziurę

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2019 20:40
W naszej galaktyce wykryto czarną dziurę o tak niestandardowej masie, że astronomowie wręcz zakładali się o to, czy taki obiekt może istnieć. Wciąż jest zagadką, jak taka czarna dziura powstała. Badania ukazały się w "Nature". Ich współautorem jest prof. Krzysztof Belczyński, który żartuje, że jakiś czas temu założył się z kolegami o kilka butelek dobrego wina, że takiej czarnej dziury nie uda się znaleźć.
rozwiń zwiń