Co się dzieje w naszym mózgu kiedy czytamy?

Ostatnia aktualizacja: 30.12.2019 19:10
Opowiada o tym w radiowej Jedynce kognitywista, prof. Marcin Szwed z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, który - wraz z neurologiem Laurentem Cohenem z Instytutu Badań nad Mózgiem i Rdzeniem Kręgowym (Institut du Cerveau et de la Moelle epinière, ICM) - został wyróżniony pierwszą Polsko-Francuską Nagrodą Naukową im. Marii Skłodowskiej i Pierre'a Curie.
Audio
  • Co dzieje się z mózgiem w czasie czytania (Eureka/jedynka)
zdj. ilustracyjne
zdj. ilustracyjneFoto: shutterstock.com

Naukowcy zostali docenieni za nowatorskie badania dotyczące procesów zachodzących w mózgu podczas czytania.

Dr hab. Marcin Szwed i prof. Laurent Cohen w ramach trwającej od 2007 roku współpracy naukowej wykazali, że grupy neuronów w korze wzrokowej wydają się specjalizować w czytaniu tekstu, i że jest to zjawisko niezależne od kultury i systemu pisma.

- Czytanie to jest takie dziwne zwierze w mózgu - mówi obrazowo Marcin Szwed. Wyjaśnia, że o ile człowiek rodzi się z instynktem do mówienia, czego przykładem są dzieci, które gaworzą już w wieku niemowlęcym, to czytanie nie jest odruchowe. Wcześniej musiało się pojawić pismo, a pismo historycznie jest stosunkowo młode. I jest to coś, co nie powstało w wyniku ewolucji. Więc czytania należy się nauczyć. Dziecko pozostawione same sobie nauczy się mówić, ale nie nauczy się czytać.

Eksperymenty pary naukowców wykazały, że u osób niewidomych czytanie za pomocą alfabetu Braille'a pobudza te same obszary wzrokowe, co zwykłe czytanie u osób widzących. Był to przełom, gdyż okazało się, że specjalizacja korowa mózgu wynika ze specyfiki zadania - część wzrokowa kory mózgowej nauczyła się czytać brajlem, choć, przynajmniej w założeniu, powinna to była wziąć na siebie jej część dotykowa.

Eksperyment pokazał, że mózg jest bardziej plastyczny, niż naukowcy wcześniej zakładali, a obszary kory mózgowej, odpowiedzialne za wzrok czy słuch, potrafią się przestawić na odbiór informacji z innych zmysłów.

---

Polsko-Francuska Nagroda Naukowa została ustanowiona w 2019 roku przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej, Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego, Nauki i Innowacji (MESRI) we Francji oraz Francuską Akademię Nauk z okazji Polsko-Francuskiego Roku Nauki. Jej celem jest wspieranie i promowanie polsko-francuskiej współpracy naukowej.

Do pierwszego konkursu zgłoszono 51 nominacji. Wyboru laureatów dokonała Kapituła złożona z wybitnych uczonych z Francji i Polski, powołana przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej i Francuską Akademię Nauk. Wysokość nagrody wynosi 15 tys. euro dla każdego z laureatów.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji, z której można dowiedzieć się, jak mózg uczy się czytania i dlaczego, niezależnie od kultury, języka i alfabetu, za czytanie odpowiada zawsze ten sam obszar mógu.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Krzysztof Michalski

Gość: prof. Marcin Szwed (kognitywista, Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego)

Data emisji: 30.12.2019 r. 

Godzina emisji: 19.07

ag


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Polski Nobel dla prof. Marcina Drąga. Za co?

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2019 22:32
4 grudnia na Zamku Królewskim w Warszawie odbędzie się uroczystość wręczenia Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, które cieszą się opinią najpoważniejszego wyróżnienia naukowego w naszym kraju i dlatego nazywane są Polskimi Noblami. Jednym z tegorocznych laureatów jest prof. Marcin Drąg.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polskie technologie na Marsie

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2019 21:40
Jeden z najbogatszych ludzi na świecie - przedsiębiorca i wizjoner Elon Musk - dyrektor kosmicznej firmy SpaceX, która zajmuje się konstruowaniem rakiet nośnych dla pojazdów kosmicznych, zapowiedział, że już za 20 lat na Marsie będą stałe bazy zasiedlone przez ludzi. Udział w tym mają mieć również polscy naukowcy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Już niedługo co piąty Polak umrze na raka

Ostatnia aktualizacja: 20.12.2019 08:14
Według szacunków Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce żyje ok. miliona chorych no nowotwory. Już wkrótce co czwarty Polak zachoruje, a co piąty umrze z powodu choroby nowotworowej!
rozwiń zwiń