Ojcostwo i rodzicielstwo w świecie ptaków

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2020 21:30
 - Ojcostwo zaczyna się od uwiedzenia samicy - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Piotr Trojanowski, jeden z najwybitniejszych badaczy ptaków na świecie. A jakimi ojcami są później ptaki? 
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: Shutterstock/Svetlana Orusova

Ptasim samicom często podoba się ekstrawagancki i niebezpieczny styl życia samców, które m.in. mają duże epolety jak zięba, śpiewają jak skowronek czy są tak urokliwe jak dzierzba gąsiorek. - Czy taki kolorowy, głośno śpiewający ptak nie naraża się na częstsze ataki drapieżników? Oczywiście tak jest. Gdzie więc jest w tym sens i logika? Jeśli naraża się na ataki drapieżników, a ciągle żyje, to znaczy, że przynajmniej jest sprytny i dobrze tych ataków unika - opowiada prof. Piotr Tryjanowski, ornitolog, dyrektor Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Z kolei w przypadku cudowronków ważną rolę odgrywają… tańce. Samica bowiem ocenia potencjalnego partnera na podstawie ruchu i zdolności motorycznych.

Posłuchaj
19:17 _PR1_AAC 2020_07_06-19-07-49.mp3 Rodzicielstwo wśród ptaków (Jedynka/ Eureka)

Samice mają wielu partnerów

Uwiedzenie samicy nie oznacza jednak, że samiec zostanie ojcem. Powód? Samice potrafią stawiać na kilku partnerów.

- Jedna z hipotez mówi, że nie zawsze dobry kochanek jest dobrym ojcem, tzn. nie zawsze ten, co daje świetne geny, bardzo dobrze wychowuje dzieci (…). Po drugie pojawia się brak zdecydowania samicy. Jest jeszcze hipoteza tzw. polisy ubezpieczeniowej, czyli nigdy nie wiadomo które geny w następnym pokoleniu się sprawdzą. Raz sprawdzają się wysocy, niscy, raz tacy, co muszą dużo jeść, a raz mało, więc być może najlepiej mieć zróżnicowane potomstwo. Nie wiadomo jaka zaraza pojawi się (…). Samica kalkuluje, że najlepiej mieć wszystkie warianty w gniazdku - tłumaczy prof. Piotr Tryjanowski.

Lasy Miejskie Warszawa/Szpaki w pokazowej budce lęgowej

Zamiana ról

Ojcostwo to przede wszystkim opieka nad potomstwem, jak i przygotowywanie go do życia. W świecie ptaków możliwe są wszystkie warianty, w tym m.in. to, że samiec przejmuje obowiązki samicy.

- Ludzie i ptaki pod tym względem są do siebie dużo bardziej podobni niż człowiek do innych ssaków. U myszy, szczurów czy świń rola ojca w dużej części polega na tym, żeby zapłodnić samicę i uciekać. Natomiast opieka rodzicielska u ptaków, u gatunków takich prymitywnych jak nukale czy strusie, to samce opiekują się więcej młodymi niż samice (…). Ptaki rozmnażają się przy pomocy jaj, które składa wyłącznie samica. Żeby wyprodukować jajo, potrzeba mnóstwo energii i minerałów, a po złożeniu pakietu jaj samica jest mocno wycieńczona - słyszymy.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadził: Krzysztof Michalski

Gość: prof. Piotr Tryjanowski (ornitolog, dyrektor Instytutu Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu)

Data emisji: 6.07.2020 r. 

Godzina emisji: 19.07

DS

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Ptasie podróże, czyli "jedna jaskółka wiosny nie czyni"

Ostatnia aktualizacja: 04.03.2019 21:59
Z niecierpliwością wypatrujemy ptaków, które spędziły zimę w ciepłych krajach. To prawdziwy sygnał, że nastała wiosna w naszym kraju. 
rozwiń zwiń