Rok 1920 - Rząd Obrony Narodowej. Zgoda narodowa przeciwko bolszewikom

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2020 19:07
100 lat temu - 24 lipca 1920 roku utworzony został Rząd Obrony Narodowej, jeden z najważniejszych gabinetów II Rzeczypospolitej, pierwszy rząd, którego premierem został Wincenty Witos. Warunki, w jakich powstawał były krytyczne. Armia bolszewicka wkroczyła na etniczne ziemie polskie, zbliżała się w kierunku Grodna, Wilna, szła w kierunku Warszawy i Lwowa.
Wincenty Witos (w środku)
Wincenty Witos (w środku)Foto: NAC

Profesor Marian Marek Drozdowski zwraca też uwagę, że w narodzie upadł duch pod wrażenie szybkości, z jaką posuwali się bolszewicy, którzy przesuwali front o 30 kilometrów na dobę. Było dużo dezerterów zwłaszcza wśród młodzieży chłopskie, która chciała wrócić do domu na żniwa, co było ważne w w kraju cierpiącym na niedobory żywności.


Posłuchaj
19:28 2020_07_27 19_06_52_PR1_EUREKA.mp3 Rząd Obrony Narodowej - pierwszy rząd Wincentego Witosa (Eureka/Jedynka)

1920-serwis.jpg
Bitwa 1920. Narracyjny serwis internetowy Polskiego Radia i "Niepodległej"

 

Wincenty Witos, prosty chłop, który ukończył zaledwie cztery klasy, ma w rządzie Ignacego Daszyńskiego, wybitnego przywódce Polskiej Partii Socjalistycznej, ma księcia Eustachego Sapiehę, ministra spraw zagranicznych, ma Władysława Grabskiego, który jest ministrem skarbu, ma Ignacego Jana Paderewskiego, który jest przedstawicielem Polski na Konferencji Ambasadorów i wielu wybitnych działaczy politycznych. To był rząd koalicyjny zgody narodowej, popierany przez Józefa Piłsudskiego, wojsko i Kościół.

- Ten rząd nie zgodził się na warunki zakończenia wojny stawiane przez Rosję, które prowadziłyby do bolszewizacji kraju w świetle prawa, czyli traktatu pokojowego - mówi profesor. Były uwłaczające Polsce. Gość Programu 1 Polskiego Radia zwraca uwagę, że zadania postawione przed gabinetem zostały zrealizowane. Udało się powołać milionową armię i pokonać bolszewików, którzy byli przekonani, że 15 sierpnia zdobędą Warszawę. Prof. Drozdowski podkreśla wielkie umiejętności negocjacyjne Witosa, któremu udało się przekonać do udziału w rządzie przeciwników politycznych, a dodatkowa nakłonić ich do rezygnacji z programów społecznych, np. reformy rolnej.

Rząd Wincentego Witosa zakończył wojnę i doprowadził do podpisania 18 marca 1921 roku w Rydze Traktatu Pokojowego z Rosją i radziecką Ukrainą. Dzień wcześniej uchwalono Konstytucję Marcową. Po osiągnięciu zakładanego celu politycy powrócili do dawnych sporów i rząd zaczął się rozpadać. - Zgoda narodowa trwała, kiedy u bram Warszawy stały wojska sowieckie, a potem zaczęli się kłócić - mówi historyk. W tym czasie Józef Piłsudski zgodnie współpracował z Wincentym Witosem, którego za 10 lat wyśle do Berezy Kartuskiej.

Marian Marek Drozdowski zwraca uwagę, że umiano w ówczesnej sytuacji w interesie państwa wznieść się ponad uprzedzenia i takie przesłanie powinno płynąć do współczesnych.

Posłuchaj całej audycji.

***

Tytuł audycji:  Eureka

Prowadzi: Krzysztof Michalski

Gość: prof. Marian Marek Drozdowski (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, autor m.in. dzieł: "Kronika narodzin II Rzeczpospolitej 1914-1923" i "Budowniczowie II Rzeczpospolitej")

Data emisji: 27.07.2020 

Godzina emisji: 19.07

ag


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Ojcowie II RP. "Zabrakło przedstawicieli niepodległościowej lewicy"

Ostatnia aktualizacja: 20.03.2017 23:00
Sejm przyjął ustawę o obchodach 100-lecia niepodległości Polski. Za "ojców II RP", uznaje ona, oprócz marszałka Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Wincentego Witosa, Ignacego Jana Paderewskiego i Wojciecha Korfantego. – Bardzo dobrze, że politycy zdali sobie sprawę z wagi takiego wydarzenia. Jednak ten konsensus trochę się załamuje, jeśli chodzi o selekcję bohaterów – mówił w audycji Historia Na Dziś dr Patryk Pleskot z Instytutu Pamięci Narodowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rok 1936. II Rzeczypospolita w pierwszym roku po śmierci Marszałka

Ostatnia aktualizacja: 13.04.2019 14:50
12 maja 1936 roku, w pierwszą rocznicę śmierci Józefa Piłsudskiego, urnę z jego sercem i trumnę jego matki (sprowadzoną z Litwy kowieńskiej) przeniesiono, zgodnie z życzeniem Marszałka, na cmentarz wileński na Rossie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rozkaz Kamieniewa - Armia Czerwona idzie w stronę Warszawy i Lwowa

Ostatnia aktualizacja: 23.07.2020 06:00
W lipcu 1920 roku losy dużej części Europy zawisły na włosku. Rewolucja bolszewicka wiodła "przez trupa białej Polski", a jej pierwszymi przystankami miały być Lwów i Warszawa.
rozwiń zwiń