Prof. Władysław Grabski. Mąż stanu, premier i uczony

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2020 19:10
Przypomnimy jedną z najważniejszych postaci II Rzeczypospolitej, męża stanu, który odegrał także wielką rolę 100 lat temu w pamiętnym 1920 roku. Przed Świętem Niepodległości bohaterem "Eureki" jest prof. Władysław Grabski, czyli dwukrotny premier i minister przedwojennych rządów, autor reformy walutowej, uczony i rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
Premier Władysław Grabski
Premier Władysław GrabskiFoto: Polona

Osobę Władysława Grabskiego kojarzy się przede wszystkim z reformą walutową. Pierwszym jej etapem było ustabilizowanie kursu marki polskiej i zdławienie hiperinflacji. Efektem tego była stabilizacja kursu marki na poziomie 9 mln za 1 dolara oraz wzrost zaufania obywateli do państwa - zaczęli oni odsprzedawać Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej (PKKP) swe zasoby w obcych walutach, co pozwoliło na powiększenie zasobów dewizowych.

Posłuchaj

17:46 Eureka 9-11-2020.mp3 Władysław Grabski - mąż stanu, naukowiec i działacz społeczny (Eureka/Jedynka)

Rozpoczęto także prace nad wprowadzeniem nowej waluty - w styczniu 1924 powołano komitet organizacyjny spółki akcyjnej Bank Polski (instytucji, która zgodnie z ustawą z 1919 miała być polskim bankiem centralnym i emitentem pieniądza), a 31 marca 1924 rozpoczęła się subskrypcja akcji tego podmiotu. Instytucja rozpoczęła działalność 28 kwietnia 1924. Kolejnym krokiem była emisja nowej waluty - złotego, która została podjęta przez Bank Polski 28 kwietnia 1924.

Jan Strelau PAP 1200.jpg
Prof. Jan Strelau. "Integrował myśl zachodnią i wschodnią"

Prof. Marian Marek Drozdowski, historyk, zauważa, ze Władysław Grabski był doskonale wykształcony i przygotowany do ról, które potem pełnił. - Choć dobrze przygotowany jest zawsze w cieniu tych głównych postaci i jest niedoceniany do dzisiaj jako współtwórca naszej niepodległości - mówi gość Programu 1 Polskiego Radia.

Prof. Tomasz Borecki, były rektor SGGW, przyznaje, że Władysław Grabski fascynuje go jako ten, który rewolucjonizował polskie rolnictwo. - Już jako młody 25-letni człowiek znakomicie rozumiał, że melioracje, nawożenie, inna uprawa, to jest najlepsza droga ku temu, żeby w rolnictwie działo się dobrze - mówi. Był przekonany, że poprzez przemiany i wzbogacenie rolnictwa wolność Polski będzie utrwalana.

Obaj profesorowie zgodnie podkreślają, że Władysław Grabski doskonale zdawał sobie sprawę z konieczności dokonania przemian społecznych na wsi i docenienie roli chłopów. Choć pochodził z ziemiaństwa, to był uważany za czerwonego. Przypominają też jego zasługi na polu naukowym i dokonania w powoływaniu instyt7ucji państwowych istniejacych do dziś, m.in. lasów Państwowych.

***

Tytuł audycji: Eureka 

Prowadził: Krzysztof Michalski

Goście: prof. Tomasz Borecki (były rektor SGGW), prof. Marian Marek Drozdowski (Instytut Historii PAN, autor dzieła o życiu, działalności gospodarczej i politycznej Władysława Grabskiego)

Data emisji: 9.11.2020 

Godzina emisji: 19.09

ag

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Władysław Grabski - polityk, uczony, ekonomista, działacz społeczny

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2018 19:30
1 marca minęła 80. rocznica śmierci tego jednego z najwybitniejszych Polaków XX wieku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rok 1920 - Rząd Obrony Narodowej. Zgoda narodowa przeciwko bolszewikom

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2020 19:07
100 lat temu - 24 lipca 1920 roku utworzony został Rząd Obrony Narodowej, jeden z najważniejszych gabinetów II Rzeczypospolitej, pierwszy rząd, którego premierem został Wincenty Witos. Warunki, w jakich powstawał były krytyczne. Armia bolszewicka wkroczyła na etniczne ziemie polskie, zbliżała się w kierunku Grodna, Wilna, szła w kierunku Warszawy i Lwowa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wojna polsko-bolszewicka. "Rola Warszawy jest wybitna"

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2020 21:40
- Warszawa organizowała jako siedziba Rady Obrony Państwa przede wszystkim wielką akcję mobilizacji do armii ochotniczej kierowanej przez gen. Józefa Hallera - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Marian Marek Drozdowski z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Jak wyglądała wojna polsko-bolszewicka z warszawskiej perspektywy?
rozwiń zwiń