100-lecie utworzenia Wolnego Miasta Gdańska

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2020 19:07
Wolne Miasto Gdańsk powstało w 1920 roku na mocy postanowień traktatu wersalskiego zawartego rok wcześniej, jako kompromisowe rozwiązanie między niemieckim charakterem miasta, a koniecznością udostępnienia odrodzonej Polsce portu morskiego. W okresie międzywojennym było źródłem nieustających napięć w stosunkach między Warszawą a Berlinem.
Posterunek Straży Granicznej w Kolibkach (granica Polski i Wolnego Miasta Gdańska)
Posterunek Straży Granicznej w Kolibkach (granica Polski i Wolnego Miasta Gdańska)Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe / nac.gov.pl

gdańsk król 1200x660.jpg
Polscy królowie w Gdańsku

Dr Jan Daniluk, historyk, podkreśla, że po I wojnie światowej Gdańsk był jedynym miastem w regionie z odpowiednią infrastrukturą, która mogła zapewnić Polsce dostęp do morza. Choć Wolne Miasto Gdańsk posiadało własny hymn, flagę, herb, od 1924 roku także walutę - gulden gdański, to nigdy nie miało państwowości, a kontrolę nad nim miała sprawować Liga Narodów.


Posłuchaj
20:47 2020_12_09 19_07_15_PR1_EUREKA.mp3 Eureka 9 grudnia godz. 19:07

 

Gdansk 1200.jpg
Wolne Miasto Gdańsk. Od II RP do III Rzeszy

- W praktyce z egzekwowaniem prawa Polski dostępu do portu, jak też praw polskiej ludności było bardzo różnie - mówi. Duże znaczenie miało utworzenie Polskiej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte i możliwość utrzymywania tam oddziału wojskowego.

Gość Programu 1 Polskiego Radia przyznaje, że jeśli chodzi o strukturę ludności, obszar kulturowy, w którym się znajdował, to Gdańsk był miastem niemieckim. Także językiem urzędowym był język niemiecki, dlatego wszystkie dokumenty z tego okresu są po niemiecku.

Ludności polskiej było ok.10 procent. Centrów życia polskiego było kilka. Zaliczano do nich Dyrekcję Kolei w Gdańsku, bo kolejami zarządzała Polska, gimnazjum polskie, związki śpiewacze, dom studencko i kościoły. - Aktywność Polonii była zadziwiająca - przyznaje historyk.

Posłuchaj całej audycji, w której dr Jan Daniluk opowiada, jak funkcjonowało miasto i jak wyglądało życie codzienne obywateli.

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadziła: Katarzyna Jankowska

Gość: dr Jan Daniluk z gdańskiego Hewelianum

Data emisji: 9.12.2020 

Godzina emisji: 19.07

ag


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

50 lat Uniwersytetu Gdańskiego. Kiedy narodziła się idea powstania uczelni?

Ostatnia aktualizacja: 01.07.2020 21:13
Największa pomorska uczelnia wyższa rozpoczęła swoją działalność 1 lipca 1970 roku. Historia powstania Uniwersytetu Gdańskiego sięga dalej niż 50 lat, bowiem pomysły i koncepcje powstały już w XIX wieku. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Komiks o bohaterskich pocztowcach z Gdańska. Walczyli z niemieckim agresorem

Ostatnia aktualizacja: 02.09.2020 10:54
"Pierwsi w boju. Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku" - pod takim tytułem Muzeum II Wojny Światowej wydało kolejny komiks przedstawiający bohaterskie losy Polaków przeciwstawiających się niemieckiej agresji na terenie Gdańska. - Ta historia jest przede wszystkim mroczna z powodu jej bardzo tragicznego zakończenia - zdradza autor komiksu Mariusz Wójtowicz-Podhorski.
rozwiń zwiń