Sondy fluorescencyjne do poszukiwania leków na COVID-19

Ostatnia aktualizacja: 28.12.2020 19:07
Jednym z najważniejszych celów, jaki stawiają sobie naukowcy i lekarze, by zwalczyć koronawirusa SARS-CoV-2 jest zahamowanie jego wnikania do wnętrza komórek ludzkich. Badacze na całym świecie pracują nad substancjami, które nie pozwalają na infekowanie ich przez RNA wirusa. Wśród nich są Polacy.
zdjęcie ilustracyjne
zdjęcie ilustracyjneFoto: biDaala_studio/ Shutterstock

laboratorium covid 1200.jpg
Genetyczne testy - polskie osiągnięcia w walce z koronawirusem

Dr Jacek Łukasz Kolanowski z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu pracuje nad stworzeniem narzędzia pozwalającego na szybkie przeszukiwanie baz zawierających tysiące różnych związków, w kierunku znalezienia takiej właśnie substancji - skutecznie blokującej wnikanie koronawirusa do komórek człowieka.


Posłuchaj
22:25 2020_12_28 19_07_12_PR1_eureka.mp3 Sondy fluorescencyjne (Eureka/Jedynka)

 


1200_lekarz_shutterstock.jpg
TITAN nowatorski system do rozpoznawania złośliwości guzów nerek

Naukowiec zwraca uwagę, że w wielu chorobach, w tym w chorobach nowotworowych, jednym z największych problemów w poszukiwaniu skutecznej terapii jest to, że te choroby są bardzo zróżnicowane. - Nawet w obrębie jednego guza możemy mieć do czynienia z komórkami, które różnią się między sobą przebiegiem procesów biologicznych - wyjaśnia. To zróżnicowanie utrudnia znalezienie skutecznej terapii, która pozwoli chorobę wyleczyć.

W komórkach równolegle zachodzą różne procesy

Gość Programu 1 Polskiego Radia daje przykład raka prostaty, w którym są komórki, które łatwo poddają się chemioterapii, a także komórki, które świetnie sobie radzą z klasycznymi chemioterapeutykami. Część komórek pozostaje, a następnie namnaża się na nowo i tworzy ponownie guza. Żeby sobie z tym poradzić, część lekarzy i naukowców stara się pogrupować komórki typami i działać pod konkretny guz.

- Część naukowców, w tym i ja, zainteresowała się chemią zachodzącą w tych komórkach podczas ich życia, podczas wzrostu guza i jego przemieszczania się w inne miejsca - mówi. Dzięki obserwowaniu reakcji biochemicznych lekarze mogą przewidzieć, jak skuteczne będą ich terapie, a także jak wysoki potencjał do bycia śmiertelną ma taka komórka. Sondy fluorescencyjne za pomocą zróżnicowania barw potrafią opisać procesy biochemiczne zachodzące w komórkach.

Sondy mogące śledzić dwa procesy

Projektowane przez dr. Jacka Łukasza Kolanowskiego sondy są w stanie obserwować dwa różne procesy w tym samym czasie. Te własności sond naukowiec zamierza wykorzystać do obserwacji procesów biochemicznych zaatakowanych przez wirus SARS-CoV-2. Te wirusy, żeby się namnażać, muszą przedostać się do wnętrza zaatakowanej komórki. Mogą to zrobić, wchodząc w interakcję z pewnymi białkami na powierzchni komórki. - Z wielu wcześniejszych badań wiem, że takim białkiem przywiązującym wirusa jest białko ACE2 - wyjaśnia. Ale to jedno białko nie wystarcza. Musi się uaktywnić jeszcze białko TMPRSS2, żeby wirus wdarł się do wnętrza komórki. W obecności tylko jednego z tych białek jest to albo niemożliwe, albo mało efektywne.

- Sondy fluorescencyjne mogą posłużyć do oszacowania poziomu tych białek i ich aktywności - tłumaczy ideę pracy naukowiec. Do tego celu idealnym rozwiązaniem są właśnie sondy dwuanalitowe, pokazujące jednocześnie przebieg dwóch procesów. A to z kolei umożliwia oszacowanie, czy jakiś lek działa przeciwzakaźnie, czy też nie. Badacze zamierzają rozpocząć testy sond w ciągu 6 miesięcy. Dr Jacek Łukasz Kolanowski podkreśla, że takie sondy mogą być wykorzystane do walki z innymi wirusami, choćby grypy.

Czytaj także:

Badania dr. Jacka Łukasza Kolanowskiego są prowadzone w ramach projektu naukowego finansowanego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej w programie HOMING.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadził: Krzysztof Michalski

Gość: dr Jacek Łukasz Kolanowski (kierownik Zakładu Sond Molekularnych i Pro-leków oraz Centrum Wysokoprzepustowych Badań Przesiewowych w Instytucie Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauko w Poznaniu, laureat Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w programie HOMING sprzed 3 lat)

Data emisji: 28.12.2020 

Godzina emisji: 19.07

ag


Czytaj także

Genetyka historyczna i... SARS-CoV-2

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2020 19:40
We wrześniu głośno było o kolejnym osiągnięciu naukowców z Zakładu Genetyki Sądowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy zidentyfikowali szczątki polskich żołnierzy z Westerplatte i postanowili zrekonstruować ich twarze.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Prof. Tomasz Borecki: przyroda jest swoistą osłodą życia

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2020 09:37
- Przyroda nie tylko niesie z sobą użyteczności dla społeczeństwa, ale wielką urokliwość. Jest taką swoistą osłodą życia. Piękno przyrody, w każdym okresie, jest dla człowieka istotne i ważne - mówi w Programie 1 Polskiego Radia wybitny uczony profesor Tomasz Borecki – leśnik, przez dwie kadencje rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, specjalista od biologii i urządzania lasu. 
rozwiń zwiń