Bez prof. Eugeniusza Romera nie byłoby Polski w granicach przedwojennych

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2021 19:30
150 lat temu - 3 lutego 1871 roku - urodził się we Lwowie Eugeniusz Romer, wybitny polski uczony, geograf, kartograf, klimatolog, statystyk, demograf, geopolityk. Był twórcą nowoczesnej kartografii, ale to właśnie on swoją wiedzą i autorytetem naukowym przyczynił się do określenia granic II Rzeczpospolitej.
Eugeniusz Romer na tle mapy swojego autorstwa
Eugeniusz Romer na tle mapy swojego autorstwaFoto: NAC; polona.pl

Gdynia_Dworzec_Morski1200.jpg
Budowniczowie II Rzeczpospolitej

Eugeniusz Romer do historii Polski przeszedł jako wybitny ekspert, dzięki któremu na konferencji w Wersalu, po zakończeniu I wojny światowej, nasi politycy mieli argumenty, by odradzająca się Polska mogła mieć należne jej miejsce na mapie Europy.

Posłuchaj
25:20 2021_02_22 19_30_00_PR1_eureka.mp3 Prof. Eugeniusz Romer przyczynił się do określenia granic II Rzeczpospolitej (Eureka/Jedynka)

 

Eugeniusz Romer.jpg
Eugeniusz Romer - to on "wyrysował" odrodzoną Polskę

Prof. Józefina Hrynkiewicz zauważa, że jego życie było bardzo bogate, a on sam miał osiągnięcia w wielu dziedzinach. Jej zdaniem nazwisko Romera powinno być znane nie tylko w środowisku kartografów czy geografów, ale także ogólnie w Polsce. - Jako przykład uczonego, który w chwili, kiedy wymagała tego ojczyzna, zaangażował swoją pracę, talent, wyobraźnię, czas, wszystko, co miał na rzecz ojczyzny - mówi.

Po 1905 roku Eugeniusz Romer zaangażował się w prace na rzecz przyszłej, niepodległej ojczyzny, choć do odzyskania niepodległości zostało jeszcze kilkanaście lat. - Pojawia się Biuro Pracy Społecznej, które bardzo zgodnie, bez względu na poglądy polityczne opracowało Atlas Geograficzno-Statystyczny, projekt konstytucji, projekty wyborów do samorządów, do Sejmu, ordynacji wyborczej - przypomina. To potem podpisywał je Naczelnik Państwa.

Prof. Przemysław Śleszyński zwraca uwagę na taką cechę Eugeniusza Romera, jaką była ciekawość świata wynikająca z wszechstronnego wykształcenia. Podkreśla, że Romer kochał góry, nie tylko polskie. Chodził po wszystkich kontynentach poza Antarktydą. - On wydawał atlasy, a na mapach prezentowano skład narodowościowy społeczeństwa, przepływy finansowe i inne statystyki, które pozwalały później uzasadnić, że Polska jest odtąd dotąd - mówi profesor.

Eugeniusz Romer wydał Atlas Kongresowy w czterech językach - polskim, francuskim, niemieckim i angielskim, którym posługiwała się delegacja amerykańska podczas Konferencji w Wersalu. Zaangażował się nie tylko w sprawy Polaków na wschodzie, ale również na Pomorzu, Mazurach, Warmii, Powiślu, Górnym Śląsku.

Po zajęciu 30 czerwca 1941 Lwowa przez Niemców ukrył się w klasztorze ojców zmartwychwstańców we Lwowie. Uniknął w ten sposób losu dwudziestu czterech profesorów lwowskich zamordowanych przez Niemców w nocy z 3/4 lipca 1941 lub w następnych dniach. Organizacja podziemna przeniosła go konspiracyjnie do Warszawy, gdzie pod nazwiskiem Edmunda Piotrowskiego przeżył Powstanie Warszawskie, po którym trafił do obozu pruszkowskiego, skąd wydostał się przy pomocy swojej bratanicy. Po wojnie osiadł w Krakowie, gdzie objął katedrę geografii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz kierownictwo krakowskiego Instytutu Geograficznego.

W kancelarii Prezydenta RP na rozpatrzenie oczekuje wniosek o nadanie Eugeniuszowi Romerowi Orderu Orła Białego.

Czytaj także:

Dzięki nim II wojna światowa trwała krócej. Sukcesy polskich naukowców

Stulecie gabinetu Ignacego Jana Paderewskiego

***

Tytuł audycji: "Eureka" 

Prowadzi: Krzysztof Michalski

Goście: prof. Józefina Hrynkiewicz (socjolog z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, przewodnicząca Rządowej Rady Ludnościowej) i prof. Przemysław Śleszyński (Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk)

Data emisji: 22.02.2021 r. 

Godzina emisji: 19.07

ag


Czytaj także

Prof. Anna Malewska-Szałygin: "etnopolitologia" to dobry materiał dla polityków

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2021 23:07
Czym jest "etnopolitologia"? Taki termin sformułowała prof. Anna Malewska-Szałygin, która badała, co myślą ludzie o sprawach publicznych i dlaczego tak myślą. - To bardzo cenny materiał dla polityków - przyznaje.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jaki jest mechanizm zegara biologicznego?

Ostatnia aktualizacja: 08.02.2021 20:50
Za parę tygodni kolejna zmiana czasu i znowu zaczną się dyskusje nad sensem tej zmiany i jej konsekwencjami społecznymi, ekonomicznymi, a także skutkami, jakie ma ona dla naszego zdrowia. Gościem "Wieczoru Odkrywców" była prof. Elżbieta Pyza, która od wielu lat prowadzi bardzo ciekawe badania nad zegarem biologicznym i nad wpływem tego zegara na funkcjonowanie mózgu i całego organizmu. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zrozumieć mechanizm powstawania alergii

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2021 19:07
Na różnego rodzaju alergie cierpi do 40 proc. mieszkańców Ziemi. Prof. Danuta Gutowska-Owsiak zwraca uwagę, że wpływ na to mają z pewnością czynniki genetyczne, ale również ludzie, którzy przez zmianę stylu życia przyczyniają się do tego, że notuje się coraz więcej epizodów alergicznych.
rozwiń zwiń