Jak w przeszłości traktowano osoby z niepełnosprawnościami?

Ostatnia aktualizacja: 11.03.2021 20:35
W czasach prehistorycznych i historycznych ludzie z niepełnosprawnościami musieli stanowić spory odsetek społeczeństwa, choćby ze względu na niedostateczny rozwój medycyny. Archeologia daje sporo przykładów na ten temat, a bada to zagadnienie międzynarodowy, interdyscyplinarny zespół pod kierunkiem dr Magdaleny Matczak z University of Liverpool i Arizona State University.
Starszy mężczyzna chory na trąd
Starszy mężczyzna chory na trądFoto: Travel Stock/shutterstock

atopowe zapalenie skóry FREE 1200.jpg
Atopowe zapalenie skóry. Choroba, która potrafi stygmatyzować

Nikt jednak nie spodziewał się, że już neandertalczycy troszczyli się o swoich chorych. Dowód na to archeolodzy znaleźli w jaskini Shanidar w Iraku. - Te badania rozpoczęły się właściwie w latach 70. - 80. XX wieku znaleziskiem dokonanym przez archeologa o polsko brzmiącym nazwisku Solecki, który pracował na Uniwersytecie w Nowym Jorku i przez kilka lat podróżował z Ameryki do Iraku i prowadził tam badania - opowiada na antenie radiowej Jedynki dr Magdalena Matczak. 

Posłuchaj
23:51 Jedynka/Eureka niepełnosprawność w przeszłości 11.03.mp3 Jak w przeszłości traktowano osoby z niepełnosprawnościami? (Eureka/Jedynka)

 

W jaskini Shanidar zidentyfikowano szczątki neandertalczyka z urazem czaszki, który mimo schorzenia dożył sędziwych lat. Nie byłoby to możliwe bez opieki innych członków grupy. - Odnaleziono tam kilka szkieletów neandertalczyków i uważa się, że dwaj neandertalczycy byli prawdopodobnie niepełnosprawni. Taki najciekawszy przykład dotyczył osobnika płci męskiej, który zmarł ok. 40-50 roku swojego życia i był prawdopodobnie niewidomy na lewe oko, miał dosyć rozległy uraz twarzy, wadę słuchu, upośledzenie kończyny górnej i choroby zwyrodnieniowe stawów kończyn dolnych. Te urazy powodowały, że nie mógł się swobodnie poruszać - mówi gość audycji. - Różne urazy, które zostały wygojone, świadczą o tym, że ktoś musiał się nim opiekować i dostarczać pokarm w tamtym czasie - dodaje. 

Podobny przykład znajdujemy w starożytnym Egipcie, gdzie dostojnik cierpiący na achondroplazję (karłowatość) z powodzeniem pełnił funkcje państwowe. Również w Polsce, na cmentarzu w Kałdusie, odkryto pochówek z XIII w. kobiety cierpiącej na trąd, która zadziwiająco długo żyła ze zmianami chorobowymi.

Jak traktowano ludzi niepełnosprawnych w przeszłości? 

Jak podkreśla gość audycji, nie wiemy, ile osób w przeszłości było osobami niepełnosprawnymi. - To jest bardzo trudne do wyliczenia. Możemy domniemywać, że ze względu na słabo rozwiniętą medycynę, na choroby wrodzone, duży procent agresji interpersonalnej, różnych walk pomiędzy grupami, mogło być ich całkiem sporo - wyjaśnia. - To jest pytanie, jak te osoby były traktowane na przestrzeni bardzo długiego czasu - tłumaczy. 

***

Projekt badawczy "DIS-ABLED" ma na celu zrekonstruowanie życia osób niepełnosprawnych w XIV-XVIII-wiecznej Europie Środkowej. Z dr Magdaleną Matczak, kierowniczką projektu, mówiliśmy m.in. o tym, od czego zatem zależał stosunek do ludzi chorych i jak zmieniało się to podejście, i o postrzeganiu niepełnosprawności w historii. 

Czytaj również: 

W audycji także:

Jak zapewnić osobom z niepełnosprawnościami dostęp do instytucji publicznych? Ustawa z kwietnia 2019 roku nakłada na placówki publiczne obowiązek stworzenia takich warunków. Z końcem marca upływa okres konsultacji na ten temat. Na przykładzie Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy opowiemy, jak uczynić ekspozycje muzealne miejscem dostępnym dla jak najszerszego grona odbiorców, szczególnie dla osób z niepełnosprawnością ruchu, wzroku i słuchu. 

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Kobylecka

Goście: dr Magdalena Matczak (University of Liverpool i Arizona State University), Mariola Olejniczak (koordynatorka dostępności z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy)

Data emisji: 11.03.2021 r.

Godzina emisji: 19.31

ans

Czytaj także

Nowe podejście w terapii stwardnienia guzowatego

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2021 19:30
Stwardnienie guzowate należy do chorób rzadkich, pojawia się raz na 6 tys. urodzonych dzieci, ale objawy, które towarzyszą tej chorobie, są już nie takie rzadkie. Jest to choroba genetyczna, wynika z mutacji w genach, a objawia się wczesnymi wadami rozwojowymi mózgu, padaczką dziecięcą i zaburzeniami psychiatrycznymi. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

O serce trzeba dbać. Szczególnie teraz

Ostatnia aktualizacja: 04.03.2021 19:30
Układ krwionośny to sieć "dróg" o długości około 30 tys. kilometrów. Jedyną częścią ciała gdzie krew nie dociera, jest rogówka oka. Serce jako jeden z najważniejszych narządów przepompowuje dziennie kilka tysięcy litrów krwi, dlatego lekarze zwracają uwagę, abyśmy o nie dbali i chronili je przed niebezpiecznymi chorobami.
rozwiń zwiń