Władysław Jagiełło i cztery królowe

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2021 20:50
Na polskim tronie podczas rządów króla Władysława Jagiełły zasiadały cztery królowe. Mariaże króla wpływały na historię Polski, a kolejne żony kształtowały charakter wawelskiego dworu i uczestniczyły w podejmowaniu decyzji politycznych. Monarcha ożenił się z Jadwigą Andegaweńską, późniejszą świętą Kościoła katolickiego, trzykrotnie owdowiał, by ostatecznie poślubić księżniczkę Zofię Holszańską. Zgodnie z przekazem kronikarza Jana Długosza Władysław nie miał łatwego charakteru, ale jednocześnie był człowiekiem szczodrym i pobożnym.
Władysław Jagiełło i jego żona Jadwiga sprowadzili na Litwę wiarę chrześcijańską
Władysław Jagiełło i jego żona Jadwiga sprowadzili na Litwę wiarę chrześcijańskąFoto: Polona.pl

Stefan Batory pod Pskowem Jan Matejko1200.jpg
Król Stefan Batory i kanclerz Jan Zamoyski - zgrany polityczny duet
Posłuchaj
23:21 2021_03_15 19_29_56_PR1_Eureka.mp3 Małżeństwo z Elżbietą z Pilczy było całkiem inne niż z Jadwigą Andegaweńską i Anna Cylejską (Jedynka/Eureka)

Żonami Władysława Jagiełły były kolejno: Jadwiga Andegaweńska, Anna Cylejska, Elżbieta Granowska i Zofia Holszańska.

- Jagiełłę pamiętamy jako zwycięzcę i szczwanego polityka, ale prywatnie był człowiekiem bardzo trudnym i nie dogadywał się z żadną z żon, poza Elżbietą z Pilczy. Był podejrzliwy, stale robił żonom awantury, powątpiewał w ich wierność i oskarżał o bardzo zawiłe romanse nawet z kilkoma rycerzami naraz. Każde z tych małżeństw było usiane skandalami, problemami osobistymi i bardzo dotkliwą obcością, bo Jagiełło spędzał z żonami niewiele czasu - mówi Kamil Janicki, popularyzator historii oraz autor książki "Damy Władysława Jagiełły".

Podróże i romanse

Jedną z żon monarchy była Jadwiga Andegaweńska, późniejsza święta Kościoła katolickiego. Mimo że mieszkała w Krakowie, to w czasie roku widziała się z królem może nawet nie kilkanaście razy. Jednym z powodów były ciągłe podróże króla.

- Jagiełło był nieustannie w ruchu i zatrzymywał się tylko na kilka dni, a w skrajnych przypadkach na 2-3 tygodnie, w danym miejscu, po czym zaraz ruszał dalej. Każdego roku odwiedzał Litwę, następnie wracał przez Ruś Czerwoną, Podkarpacie i przez jakiś przebywał w Małopolsce, ale prawie nigdy nie odwiedzał Krakowa i Wawelu. To było więc życie w ciągłej podróży, co dla małżonek było utrapieniem. Było to też jednym ze źródeł bardzo fikcyjnego charakteru tych związków, które były politycznymi. Z racji, że Jagiełło przebywał zwykle setki kilometrów od ośrodka władzy, to całe zarządzanie Wawelem i centrum prestiżu polskiej dynastii było w rękach jego żon - wyjaśnia Kamil Janicki.

Gość Jedynki wskazuje także na romanse króla. - O tym kompletnie nie mówi się, ale mamy dwa niezależne źródła opowiadające o tym, że Jagiełło był skłonny do zakazanych miłostek. Zaprzestał tego zwyczaju dopiero w trzecim małżeństwie, kiedy chyba jedyny raz prawdziwie zakochał się - słyszymy.

Dlaczego mógł pokochać Elżbietę?

Małżeństwo z Elżbietą z Pilczy było całkiem inne niż z Jadwigą Andegaweńską i Anna Cylejską. - Różniło się zupełnie od tego, jak wówczas rozumiano małżeństwo polityczne. Jagiełło postanowił ożenić się z kobietą, która nie była dla niego wygodna ze względów prestiżowych czy ważna z powodu sojuszy, ale po prostu była bliską sobie osobą (…). Była osobą, której Jagiełło wierzył, co zdarzało mu się bardzo rzadko, ponieważ był człowiekiem skrajnie podejrzliwym i stale wypatrującym spisków oraz skrytobójstw - dodaje Kamil Janicki.

Po śmierci Elżbiety Granowskiej Władysław Jagiełło ożenił się z Zofia Holszańską. - Zawarł ślub z myślą o tym, żeby zawalczyć o potomstwo. Podobno lekarze przekonali go, że największą szansę będzie mieć, jeżeli jego żona będzie bardzo młoda. Dlatego wybrał Zofię Holszańską, która była jego bardzo bliską krewniaczką i członkinią tej samej dynastii Giedyminowiczów, do której należał Jagiełło. Widać było, że król chyba wierzył, że szczęśliwy może być tylko w związku z osobą dosłownie sobie bliską - opowiada Kamil Janicki.

Ponadto w audycji:

Trudno sobie wyobrazić, jak prezentowałby się wnętrza Zamku Królewskiego w Warszawie pozbawione swoich największych dzieł sztuki, narodowych pamiątek, bez widoków Warszawy Canaletta, obrazów pędzla Bacciarellego czy rzeźb dłuta Le Bruna? W okresie zaborów do Rosji zostały wywiezione najcenniejsze dzieła sztuki z zamkowej kolekcji, a w ich miejsce umieszczono symbole władzy carskiej.

18 marca przypada 100. rocznica podpisania traktatu pokojowego w Rydze, kończącego wojnę polsko-bolszewicką. Artykuł XI traktatu ryskiego zawierał postanowienia o zwrocie Polsce mienia kulturalnego, grabionego przez Rosję od 1772 roku. Był to punkt wyjścia do trwającej 15 lat rewindykacji polskich dóbr kultury. Z tej okazji Zamek Królewski w Warszawie zaprasza na cykl wydarzeń upamiętniających to bezprecedensowe wydarzenie, dzięki któremu do Polski powróciło wiele bezcennych dzieł sztuki oraz pamiątek narodowych. Naszym gościem była dr Magdalena Białonowska, kustosz Zamku Królewskiego w Warszawie.

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Eureka 

Prowadziła: Katarzyna Jankowska

Goście: Kamil Janicki (popularyzator historii oraz autor książki "Damy Władysława Jagiełły"), dr Magdalena Białonowska (kustosz Zamku Królewskiego w Warszawie)

Data emisji: 15.03.2021 

Godzina emisji: 19.29

DS

Czytaj także

Czy Słowianie mieli pismo, którym zapisywali swój język?

Ostatnia aktualizacja: 26.02.2021 19:29
Powszechnie uważa się, że to Cyryl opracował w IX w. głagolicę, którą zapisywano języki słowiańskie. A czy wcześniej Słowianie byli niepiśmienni? Od lat toczy się naukowy spór na ten temat. Kronikarz Thietmar pisał, że w słowiańskiej świątyni w Radogoszczy znajdowały się posągi bóstw z wyrytymi imionami. Niestety do tej pory nie odnaleziono żadnego napisu, który mógłby być przypisany wczesnym Słowianom.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bohaterowie drugiego planu w walce o niepodległość

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2021 19:30
W książce "Biografie godne pamięci" prof. Jolanta Załęczny przedstawia życiorysy Polaków urodzonych w dobie zaborów, którzy swoją działalność społeczną poświęcili sprawie odzyskania niepodległości. Na wielu polach szukali oni możliwości służby narodowi, reprezentowali różne środowiska i grupy społeczne. Kim byli?
rozwiń zwiń