Matematyka - dlaczego niektórzy mają z nią problemy?

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2021 20:55
Mózg człowieka ciągle jest najbardziej tajemniczym i najmniej poznanym tworem natury. W "Eurece" porozmawialiśmy o matematycznym mózgu, a dokładniej o mózgowym podłożu umiejętności matematycznych i o dyskalkulii, czyli o zaburzeniach związanych z trudnością w uczeniu się matematyki.
zdjęcie ilustracyjne
zdjęcie ilustracyjneFoto: shutterstock/ granata68

shutterstock_1197542791 bociany 1200.jpg
Bociany wracają do Polski. Jak wygląda ich trasa z Afryki?
Posłuchaj
22:22 2021_03_18 19_30_05_PR1_Eureka.mp3 Osoby z dyskalkulią mają problemy m.in. z oszacowaniem liczby osób w sali, a także odległości czy wysokości (Jedynka/Eureka)

- O ile dość dobrze zostały określone neuronalne podstawy bardzo bazowych umiejętności matematycznych, które posiadamy od urodzenia, o tyle nieco mniej wiadomo na temat neuronalnych podstaw czy biologicznych uwarunkowań geniuszu matematycznego. Tutaj wyniki badań są dosyć niespójne i nie ma klarownego obrazu, który pokazywałby, jak funkcjonalnie zorganizowany jest mózg osoby szczególnie uzdolnionej matematycznie - mówi dr Małgorzata Gut, kierownik Pracowni Poznania Matematycznego w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Ważna nie tylko biologia

Dr Małgorzata Gut zauważa, że jeżeli nasze struktury ciemieniowe rozwijają się prawidłowo, to każdy z nas potrafi wykonywać na optymalnym poziomie operacje na liczbach, np. przeliczanie zbiorów czy szacowanie ich liczebności.

- Biologia jest podstawą, ale ona sama nie wystarczy, żebyśmy nabyli niezbędne umiejętności do operowania liczbami. Biologia dostarcza nam bazę do tego, żeby w bardzo podstawowy sposób posługiwać się liczbami i to są te umiejętności, które są zaburzone w dyskalkulii, która jest wynikiem nieprawidłowego rozwoju struktur neuronalnych. Na tę bazę natomiast nakładają się wszystkie wpływy środowiskowe, tj. edukacja, którą w pewnym wieku każdy z nas zaczyna, ale też oddziaływania środowiskowe w domu czy z rówieśnikami, w tym różnego rodzaju gry, ćwiczenia z ruchem, muzyką - twierdzi dr Małgorzata Gut.

Ekspert Jedynki zwraca uwagę na badania, według których trening z wykorzystaniem muzyki ćwiczy umiejętności związane z przetwarzaniem czasu i jednocześnie dokonuje się transfer na umiejętności m.in. matematyczne. - Czyli dzieci, które ćwiczą rytm czy wykonują pewien trening poznawczy z muzyką są później lepsze w zadaniach, które wymagają przetwarzania liczb. Jedno z drugim ma bardzo wiele wspólnego, w związku z tym warto w nauce matematyki wykorzystywać muzykę, ale także ruch, np. taniec - słyszymy.

Na czym polega dyskalkulia?

Dr Małgorzata Gut realizuje projekt "Neuronalne podłoże trudności w nauce matematyki oraz zmiany zarówno behawioralne, jak i neuroplastyczne wywołane treningiem zależności liczbowo przestrzennej".

- Często błędnie myśli się, że dyskalkulia jest deficytem polegającym na tym, że ktoś nie potrafi opanować zaawansowanej matematyki, z którą mamy do czynienia w ostatnich latach szkoły podstawowej czy w liceum. Osoby, które cierpią na dyskalkulię, nie są osobami, które nie potrafią zrozumieć funkcji trygonometrycznych, liczyć granic czy różniczek. To nie chodzi o zaawansowane umiejętności matematyczne, tylko o osoby, które mają problemy na poziomie bardzo podstawowych umiejętności matematycznych, np. nie potrafią szacować liczebności - wyjaśnia dr Małgorzata Gut.

Osoby z dyskalkulią mają problemy m.in. z oszacowaniem liczby osób w sali, a także odległości czy wysokości. W życiu codziennymi nie potrafią również ocenić, czy w sklepie wydano im poprawnie resztę lub odczytać godziny na zegarze.

Czytaj także:

Poza tym w audycji:

Szczepionkowe mity. Najbardziej skuteczną szczepionką przeciwko COVID-19 jest szczepionka z zastosowaniem cząsteczek mRNA, czyli informacyjnego kwasu rybonukleinowego, która zadziała jak program dostarczający komórce instrukcji. Specjalnie zaprojektowany mRNA ze szczepionki trafia do komórki z przepisem, jak wyprodukować białko S znajdujące się w osłonie koronawirusa SARS-CoV-2, aby w organizmie szczepionego powstały przeciwciała. A więc dostarczone do komórek mRNA jest wykorzystywane do produkcji białka S, po czym jest degradowane.

Technologia mRNA została uznana za ogromne osiągnięcie naukowe i trwają także próby nad zastosowaniem cząsteczek mRNA do wytworzenia różnych leków. Jednak w mediach społecznościowych pojawiły się informacje, że mRNA zawarte w szczepionce wbudowuje się w DNA w jądrze komórki i może dojść do mutacji ludzkiego genomu. Czy te obawy są słuszne?

Na to pytanie odpowiedział jeden z najbardziej uznanych na świecie badaczy mRNA - prof. Jacek Jemielity - biochemik z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. Jemielity jest pionierem badań nad terapeutycznym mRNA.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadził: Krzysztof Michalski

Goście: dr Małgorzata Gut (kierownik Pracowni Poznania Matematycznego w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu), prof. Jacek Jemielity (biochemik z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego)

Data emisji: 18.03.2021

Godzina emisji: 19.30

DS

Czytaj także

W Polsce średnio co 8 minut ktoś przechodzi udar mózgu

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2018 20:17
29 października przypada Światowy Dzień Udaru Mózgu. Polska zajmuje trzecie miejsce pod względem śmiertelności poudarowej. Zdaniem profesora Jerzego Waleckiego o skutecznej terapii chorego decyduje czas.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Większość przedszkolaków ma zdolności matematyczne. Później się zniechęcają

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2021 12:25
- Matematyka jest po to, żebyśmy byli zaradni życiowo, a nie po to, żebyśmy byli Einsteinami - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Zuzanna Jastrzębska-Krajewska, metodyk i nauczycielka królowej nauk. W jaki sposób zachęcić nasze pociechy do nauki tego przedmiotu?
rozwiń zwiń