Władysław Sikorski - rzecznik polskiej racji stanu

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2021 19:30
Tajemnica katastrofy z 4 lipca 1943 roku w Gibraltarze, w której zginął gen. Władysław Sikorski, do dziś nie została rozwiązana. Dokumenty brytyjskiej komisji śledczej pozostają utajnione, a cały czas pojawiają się nowe hipotezy. W "Eurece" przypominamy postać generała, jego wojskową karierę, militarne i polityczne zasługi w 140. rocznicę urodzin.
Wizyta gen. Władysława Sikorskiego w 1 Dywizji Pancernej
Wizyta gen. Władysława Sikorskiego w 1 Dywizji PancernejFoto: Ministerstwo Informacji i Dokumentacji rządu RP na emigracji/NAC

armia krajowa NAC 1200.jpg
Największe podziemne wojsko w okupowanej Europie. 79 lat temu utworzono Armię Krajową

Generał broni Władysław Sikorski był centralną postacią polskiego życia politycznego w latach 1939-1943. W okresie II wojny światowej pełnił funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie oraz Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych. Wcześniej, w okresie międzywojennym był premierem i ministrem spraw wojskowych, a po przewrocie majowym odsunięty od spraw wojskowych do 1939 pozostał w dyspozycji ministra spraw wojskowych.


Posłuchaj
23:07 2021_05_19 19_30_08_PR1_eureka.mp3 Władysław Sikorski, rzecznik polskiej racji stanu (Eureka/Jedynka)

 

Odrodzenie Polski

Prof. Janusz Odziemkowski, historyk, przypomina, że kiedy Sikorski wszedł w dorosłość, związał się z ruchem narodowym, patriotycznym. - Typowy obraz młodego człowieka, który chce coś dla ojczyzny zrobić, chce ojczyzny niepodległej - mówi. To zbliżyło go do Józefa Piłsudskiego i okazało się, że doskonale sprawdzał się w wojsku, choć nie miał wykształcenia wojskowego, a ukończył Politechnikę Lwowską. Szkołę wojskową ukończył dużo później w Paryżu. Był jednym z założycieli Legionów Polskich.


3899906746738.jpg
Polska i trzy Rosje - biała, czerwona i nieimperialna

W czasie Bitwy Warszawskiej jego 5 armia sprawowała się dobrze i działała na froncie północnym. Władysław Sikorski należał do tych dowódców, którzy z jednej strony stawiali na pracę formacyjną w wojsku, a z drugiej udzielali pomocy miejscowej ludności polskiej. - Sikorski błysnął talentem wojskowym i zdecydowaniem, dyscyplinował oficerów, którzy się chwiali, pokazał się z jak najlepszej strony jako dowódca - wspomina historyk.

II wojna światowa

Profesor do największych dokonań Władysława Sikorskiego zalicza już po wybuchu II wojny światowej doprowadzenie do podpisania układu Sikorski-Majski w lipcu 1941 roku. - On ocalił, tak naprawdę, setki tysięcy Polaków, wywiezionych w głąb Rosji i żyjących ostatkiem sił - tłumaczy. Zwraca uwagę, że ci, którzy docierali do armii Andersa, często w towarzystwie rodzin, żyli ostatkiem sił.

Władysław Sikorski był zagorzałym frankofilem. Dlatego po klęsce wrześniowej, kiedy szukano dowódcy dla odtwarzającej się we Francji polskiej armii, Francuzi sami zaproponowali go na tę funkcję. Potem Sikorski stał się symbolem Polski. - Był jedynym rozpoznawalnym na świecie zarówno politykiem, jak i wojskowym polskim, który działał na rzecz Polski - wyjaśnia prof. Janusz Odziemkowski. Dlatego jego strata była ogromnym ciosem dla sprawy polskiej.

Historyk uzasadnia, że nawet gdyby Władysław Sikorski nie zginął, nie mógłby doprowadzić do zachowania Polski w przedwojennym kształcie. Według jego słów Polska była wtedy trybikiem w polityce, a decydowali ci, którzy mieli milionowe armie. Ale jego działalność doprowadziła do tego, że Polski nie udało się wymazać z mapy Europy.

Czytaj także:

W audycji również:

W 77. rocznicę bitwy pod Monte Cassino przypomnieliśmy w "Eurece" sylwetki żołnierzy, komandosów Armii Andersa, którzy zapisali się w pamięci historycznej pamiętnych wydarzeń z maja 1944 roku. Naszym gościem był prof. Zbigniew Wawer, dyrektor Muzeum Łazienek Królewskich.

Brytyjski historyk Matthew Parker pisał, że "bitwa o Cassino - największa lądowa bitwa w Europie - była najcięższą i najkrwawszą z walk zachodnich aliantów z niemieckim Wehrmachtem na wszystkich frontach drugiej wojny światowej. Po stronie niemieckiej wielu porównywało ją niepochlebnie ze Stalingradem".

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadząca: Katarzyna Jankowska

Goście: prof. Janusz Odziemkowski (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), prof. Zbigniew Wawer (dyrektor Muzeum Łazienek Królewskich)

Data emisji: 19.05.2021

Godzina emisji: 19.30

ag


Czytaj także

450 lat temu powstał pierwszy polski regulamin służby okrętowej

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2021 21:16
W 1571 roku Komisja Morska wydała zbiór przepisów, który stał się pierwszym polskim regulaminem służby okrętowej. Dokumenty spisane zostały po łacinie, a badacze ostatni raz widzieli je w XX wieku. Gościem "Eureki" był dr Marcin Kłodziński z Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, który sprowadził z Brukseli kopię tego zbioru.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Templariusze. Jak trafili do Polski i czym się zajmowali?

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2021 21:48
Templariusze założyli na naszych ziemiach co najmniej kilkanaście komandorii. Do dziś zachowały się fragmenty dwóch kaplic w Chwarszczanach i w Rurce. Pierwsi Templariusze przybyli do Polski mniej więcej w tym samym czasie, co rycerze Zakonu Krzyżackiego, ale działali zaledwie 80 lat i nie stali się zagrożeniem dla naszej państwowości.
rozwiń zwiń