Mija 77. rocznica bitwy pod Monte Cassino. Poznaj sylwetki bohaterów

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2021 07:12
W tym roku mija 77. rocznica bitwy pod Monte Cassino, uznawanej za jedną z najbardziej zaciętych bitew podczas trwania II wojny światowej. W "Eurece" przybliżymy sylwetki polskich bohaterów, również tych zapomnianych.
5 Kresowa Dywizja Piechoty 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte Cassino
5 Kresowa Dywizja Piechoty 2 Korpusu Polskiego w bitwie o Monte CassinoFoto: Archiwum Fotograficzne Tadeusza Szumańskiego/NAC

Czytaj też:
monte cassino fre tt mon 1200 .jpg
77. rocznica bitwy o Monte Cassino. Anna Maria Anders: to była wielka duma dla mojego ojca

Polscy żołnierze walczyli na wszystkich frontach II wojny światowej. Pod koniec wojny, stoczyli również cztery bitwy w górach Półwyspu Apenińskiego, w pobliżu klasztoru na Monte Cassino. Dzięki bohaterstwu 2 Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa aliantom udało się przełamać linie wroga i zdobyć klasztor.

Bitwa o Monte Cassino była etapem bitwy o Rzym. Zdobycie "Wiecznego Miasta" miało w zamyśle przyspieszyć aliancką ofensywę w głąb Półwyspu Apenińskiego. W "Eurece" przyjrzeliśmy się sylwetkom żołnierzy, których bohaterstwo pozwoliło przechylić szalę zwycięstwa na stronę aliantów. Często to ludzie zapomniani.

Posłuchaj
23:07 [ PR1]PR1 (mp3) 2021_05_19 PR1_19_30_08_Eureka.mp3 Z okazji 77. rocznicy bitwy pod Monte Cassino w "Eurece" przybliżamy sylwetki polskich bohaterów (Eureka/Jedynka)

 

Generał Klemens Rudnicki

W okresie bitwy pod Monte Cassino był pułkownikiem, dyplomowanym zastępcą dowódcy 5 Kresowej Dywizji Piechoty. - To jest oficer, który wielokrotnie zmierzał na pierwszą linię działań, nie bacząc na ryzyko, jakie to niosło ze sobą. 17 maja, dzięki pułkownikowi Rudnickiemu działania 5 Kresowej Dywizji Piechoty zakończyły się sukcesem - mówi prof. Zbigniew Wawer, dyrektor Muzeum Łazienek Królewskich.

17 maja zdobyto nie tylko wzgórze Widmo, ale również San Angelo oraz wzgórze 575. - Na wzgórzu 575 stanął krzyż upamiętniający 5 Kresową Dywizję Piechoty i tam też zostały rozsypane prochy generała Klemensa Rudnickiego - mówi gość "Eureki". Obok krzyża, na miejscu pamięci umieszczono również tarcze z orłem i żubrem, symbol dywizji oraz napisy "Lwów" i "Wilno". Krzyż wybudowano już w czerwcu 1944 roku.

YouTube/Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Pułkownik Władysław Kamiński

Straty wśród polskich dowódców były ogromne. Wielu z nich, chcąc dawać przykład swoim żołnierzom, ruszało na pierwszą linię działań. Takim dowódcą był też pułkownik Kamiński. - Zginął w drugim natarciu pod Monte Cassino. Dzięki niemu zachowały się opisy natarcia w nocy z 11 na 12 maja 1944 roku. Pułkownik Kamiński towarzyszył swoim kompaniom, które nacierały na wzgórze Widmo - tłumaczy prof. Zbigniew Wawer.

Fb/Ministerstwo Obrony Narodowej

Porucznik Bernard Karge

Postać porucznika pojawia się we wspomnieniach pułkownika Kamińskiego. - To był młody oficer, jeden z dowódców grup, które rozpoczęły natarcie 12 maja o godzinie 0:40 - mówi gość audycji. Właśnie grupa porucznika Karge jako pierwsza wdarła się, na odcinku 13 Batalionu, na wzgórze Widmo. Sam dowódca zginął. - To jest postać oficera, dowódcy grupy bojowej, który trwa do końca. Mimo tego, że mógł się wcześniej wycofać, chce to zrobić dopiero, kiedy jego ostatni żołnierze zejdą ze wzgórza - mówi prof. Wawer.

Czytaj też:
monte cassino 1200 free.jpg
Monte Cassino – najbardziej zacięta bitwa II wojny światowej na Zachodzie

Generał Władysław Anders

Generał Władysław Anders był dowódcą polskich sił w bitwie o Monte Cassino. Jak podkreśla gość audycji, żołnierze 2 Korpusu wierzyli w swojego wodza. - Wiedzieli, że to jest dowódca, który ich nie pozostawi. Świadczy o tym to, że 17 maja, pod wieczór, generał Anders wysłał rozkaz do podległych mu oddziałów: "Oszczędzać krew żołnierską" - wyjaśnia profesor Wawer. Jednocześnie dodaje, że dzięki podejściu generała Andersa do żołnierzy mamy dziś bardzo wielu bohaterów.

Ludwik Radziszewski i major Leon Gnatowski

Rudolf Radziszewski należał do 15 Batalionu, był sanitariuszem. - W czasie walki o Widmo, mimo szalonego ognia nieprzyjaciela, biegał od jednego rannego do drugiego, udzielając każdemu z nich pomocy - wspomina gość audycji i przybliża kolejną sylwetkę: majora Leona Gnatowskiego, zastępcy dowódcy 15 Batalionu. - Dawał przykład bezpośredni żołnierzom, swoim męstwem i swoim zachowaniem w czasie bitwy o Monte Cassino - podkreślił.

Bohaterów było wielu

To oczywiście nie wszystkie nazwiska warte przypomnienia. Profesor Zbigniew Wawer wspomina o nich w audycji "Eureka". - Trzeba oddać cześć także tym, którzy działali nie tylko bezpośrednio z karabinem w ręku, ale lekarzom czy kapelanom - nie ma wątpliwości profesor Wawer i podaje przykład księdza kapelana Studzińskiego. - Wyciągał z palącego się czołgu żołnierzy, którzy zostali tam spaleni - przypomina.

Zobacz też:

W audycji ponadto:

Tajemnica katastrofy z 4 lipca 1943 roku w Gibraltarze, w której zginął gen. Władysław Sikorski, do dziś nie została rozwiązana. Dokumenty brytyjskiej komisji śledczej pozostają utajnione, a cały czas pojawiają się nowe hipotezy. W "Eurece" przypominamy postać generała, jego wojskową karierę, militarne i polityczne zasługi w 140. rocznicę urodzin.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadząca: Katarzyna Jankowska

Goście: prof. Janusz Odziemkowski (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), prof. Zbigniew Wawer (dyrektor Muzeum Łazienek Królewskich)

Data emisji: 19.05.2021

Godzina emisji: 19.30

mg

Czytaj także

Obchody 71. rocznicy bitwy o Monte Cassino. „To były dni lejącego się z góry żelaza, bomb i wybuchających min”

Ostatnia aktualizacja: 19.05.2015 15:05
Złożeniem wieńców i kwiatów pod pomnikiem Bitwy o Monte Cassino przez przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, organizacji kombatanckich i korpusu dyplomatycznego uczczono we wtorek w stolicy 71. rocznicę bitwy o Monte Cassino.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Anders – bohater spod Monte Cassino

Ostatnia aktualizacja: 12.05.2020 08:01
50 lat temu, 12 maja 1970 roku, zmarł generał Władysław Anders. Komuniści odebrali mu obywatelstwo i szlify generalskie, ale dla Polaków pozostał bohaterem.
rozwiń zwiń