Złoty wiek Holandii. Dlaczego przypadał na siedemnaste stulecie?

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2021 19:30
Słynne wiatraki, kanały i luksusowe domy to symbole czasów złotego wieku w Holandii, który przypadał na siedemnaste stulecie. Rozwijały się wtedy nauka i kultura, a kraj stał się potęgą gospodarczą dzięki rozwojowi handlu i żeglugi - Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. To również okres, który zaznaczył się w sztuce.
Wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy
Wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie "Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy"Foto: Katarzyna Jankowska/PR

cytadela warszawa forum.jpg
Levittoux - polska historia rodziny z francuskimi korzeniami

W tym przypadku mówi się o "wieku Rembrandta". Zamożni mieszczanie tworzyli też epokę mecenatu, rozwoju powszechnej edukacji, a dzięki odkryciom geograficznym i licznym koloniom Niderlandy wyprzedzały pozostałą część Europy w wielu dziedzinach. Wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie "Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy" pozwala nam lepiej zrozumieć fenomen życia społecznego i politycznego XVII-wiecznej Holandii.


Posłuchaj
24:32 2021_07_07 19_30_08_PR1_w_eureka.mp3 Złoty wiek w Holandii (Eureka/Jedynka)

 

Wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie "Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy" Wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie "Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy"

Alicja Jakubowska, kurator wystawy, zwraca uwagę, że sztuka to było coś, co wyróżniało Niderlandy w tamtym czasie. - Nie zdarzyło się w historii, żeby w jednym państwie powstało tak wiele dzieł sztuki w tak krótkim czasie - wyjaśnia. Charakterystyczne dla Holandii XVII wieku były trzy grupy mieszkańców, czyli tytułowi artyści, mieszczanie i odkrywcy. Zwłaszcza, że społeczeństwo było bardzo zurbanizowane i ponad połowa mieszkańców zamieszkiwała miasta. - A połowa ludności w Amsterdamie umiała czytać i pisać - podkreśla. Zupełnie inaczej niż w reszcie Europy.

Mieszczanie mecenasami sztuki

Mieszczanie byli mecenasami sztuki, stąd taki rozwój malarstwa. - Obrazy były uważane za podstawowy element wyposażenia domów - zwraca uwagę kurator. Kupowano je wręcz na straganach i były dostępne za niewielką cenę, zupełnie inaczej niż teraz. Obraz do domu mógł kupić nawet wykwalifikowany robotnik.

Artystą, który wyróżniał się na tle epoki był Rembrandt. - Już wtedy dostrzegano w nim wybitny talent - mówi. Podkreśla, że malarz tak starał się komponować swoje obrazy, aby różniły się od innych, nawet jeśli tematyka była podobna. Na Zamku Królewskim w Warszawie są dwa obrazy Rembrandta "Dziewczyna w ramie obrazu" i "Uczony przy pulpicie". Na wystawie zgromadzono ponad 200 obiektów, z czego połowa to obrazy. - Bardzo wiele z nich jest pokazywana po raz pierwszy - mówi Alicja Jakubowska. Większość pochodzi z Niderlandów północnych. Zwraca uwagę, że obrazy, nawet martwe natury, poza walorami artystycznymi przekazywały pewne poglądy filozoficzne dotyczące życia.

Na wystawie nie tylko obrazy

Wystawa gromadzi też obiekty użytkowe z tamtego czasu np, ceramikę, ale też meble, broń, mapy. Kurator zaznacza, że podział tematyczny wystawy jest bardzo ogólny, ale w dziale poświęconym portretom można wyróżnić kilka grup. - Klasyczne, które pokazują mieszczan bardzo poważnych, ujętych w popiersiu, w bardzo skromnych strojach, w kolorystyce czarno-białej - mówi. Ale są też portrety w strojach kolorowych, a nawet dwa portrety rodzinne.

Na wystawie przedstawiono również podróżnicze dokonania Holendrów, którzy trafiali w najdalsze zakątki świata oraz wyroby przemysłu włókienniczego. - Tradycje tkackie Niderlandów odziedziczyła Holandia - zauważa. Są też koronki z Niederlandów południowych.

Alicja Jakubowska i Katarzyna Jankowska Alicja Jakubowska i Katarzyna Jankowska

Poza tym w audycji:

W perspektywie zbliżającej się beatyfikacji Matki Elżbiety Róży Czackiej i kard. Stefana Wyszyńskiego przypominamy życie i spuściznę kandydatów na ołtarze. Wiele wydarzeń naukowych poświęconych jest obecnie działalności Prymasa Tysiąclecia i Matki Czackiej oraz znaczeniu Dzieła Lasek. Podczas edukacyjnej sesji pt. "Nauczyciele i świadkowie miłości Boga, bliźniego i Ojczyzny" podkreślano aktualność myśli nowych polskich błogosławionych, a także szukano klucza do tego, czym jest świętość w rozumieniu Kościoła katolickiego. Prymas Stefan Wyszyński to postać historyczna, w trudnych czasach komunizmu stał na czele Kościoła, po II wojnie światowej pełnił ważną rolę nie tylko religijną, ale i społeczną. Matka Czacka była założycielką Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi, organizowała pomoc i edukację dla osób niewidomych na początku XX wieku, kiedy takie przedsięwzięcia były pionierskie.

Naszymi gośćmi są: ks. prof. Ryszard Czekalski (rektor UKSW), s. Radosława Podgórska z Lasek, prof. Paweł Skibiński (Wydział Historii UW).

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Jankowska

Gość: Alicja Jakubowska (kurator wystawy "Świat Rembrandta. Artyści. Mieszczanie. Odkrywcy), ks. prof. Ryszard Czekalski (rektor UKSW), s. Radosława Podgórska z Lasek, prof. Paweł Skibiński (Wydział Historii UW)

Data emisji: 7.07.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30

ag


Czytaj także

"Rośliny i zwierzęta" - wystawa w pałacu w Wilanowie

Ostatnia aktualizacja: 01.06.2021 14:58
W Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie prezentowana jest korzystająca ze zbiorów między innymi Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN wystawa osiągnięć w dziedzinie badań fauny i flory pt. "Rośliny i zwierzęta". Nowe techniki graficzne pozwalają na ukazanie dorobku wielkich naukowców w postaci niezwykłej i wielowarstwowej opowieści.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Gdynia - okno na świat II Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2021 19:30
"Perła II Rzeczypospolitej". Tak nazywano nowoczesny Port w Gdyni, którego budowa rozpoczęła się 100 lat temu. "Port morski w Gdyni niechaj rozniesie sławę Polskiego Państwa po morzach całego świata" - brzmiał jeden z wpisów w księdze pamiątkowej z budowy portu i tak też postrzegana była przez Polaków ta niezwykła inwestycja.
rozwiń zwiń