Od pięciu wieków czuwa nad Krakowem i Polską. Dzwon Zygmunt kończy 500 lat

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2021 15:14
Waży 12 600 kilogramów, ma 460 cm wysokości, donośność jego głosu wynosi 30 km, a liczy sobie 500 lat. Dzwon Zygmunt to duma nie tylko Krakowa, ale całej Polski.
Twórca (wytwórnia):  Awit Szubert - fotograf, Fotografia obrazu: Jan Matejko, Zawieszenie dzwonu Zygmunta na wieży katedry w r. 1521 w Krakowie, 1874, Muzeum Narodowe w Krakowie  Dom Jana Matejki
Twórca (wytwórnia): Awit Szubert - fotograf, Fotografia obrazu: Jan Matejko, "Zawieszenie dzwonu Zygmunta na wieży katedry w r. 1521 w Krakowie", 1874, Muzeum Narodowe w Krakowie / Dom Jana MatejkiFoto: Domena publiczna/CC0

Czytaj też:
 jan matejko 1200 free.jpg
Jan Matejko - malarz dziejów narodu polskiego

Dzwon Zygmunta zawieszono na wieży katedry w Krakowie w roku 1521. Jego dźwięk rozbrzmiewał w najważniejszych dla Polski momentach. Sygnalizował wybór Karola Wojtyły na papieża, wcześniej bił m.in. Kościuszce i polskim królom. O tym, kiedy dzwoni, decyduje metropolita krakowski.


Posłuchaj
23:34 2021_07_08 19_29_44_PR1_Eureka.mp3 Dzwon Zygmunt ma już 500 lat ("Eureka"/Jedynka)

 

Dzwon Zygmunt - sztuka i metafizyka

O tym, jak ważnym symbolem dla Polaków jest dzwon Zygmunta, świadczy choćby fakt, że Jan Matejko poświęcił mu jeden ze swoich obrazów. - Jak każdy krakowianin, był bardzo przywiązany do dzwonu Zygmunta, do jego brzmienia, do tego, że bił on w najważniejszych historycznych momentach - mówi Agnieszka Janczyk, kurator zbiorów z Zamku Królewskiego na Wawelu.

Dzięki Marianowi Gorzkowskiemu, biografowi Matejki, wiemy, że "Zygmunt" bił zarówno w chwili, kiedy artysta rozpoczynał prace nad "Bitwą pod Grunwaldem", jak również, kiedy ją kończył. - Było to zupełnie niespodziewane i nieoczekiwane i Matejko, który miał metafizyczne podejście do swojej twórczości, przywiązywał do tego dużą wagę i uważał, że ma to jakieś symboliczne znaczenie - tłumaczy gość "Eureki".

Fb/Zamek Królewski na Wawelu

"Zawieszenie dzwonu Zygmunt"

Według biografa Matejki pierwsza myśl o uwiecznieniu symbolu Krakowa na obrazie pojawiła się w głowie Mistrza w roku 1861. - Pierwsze rysunki, które znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, pochodzą z około 1862 roku, a do pracy nad obrazem powrócił w roku 1874 i namalował dzieło, które obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie - mówi Agnieszka Janczyk. Obraz prezentowany jest pod tytułem "Zawieszenie dzwonu Zygmunta na wieży katedry w Krakowie w 1521 roku", ale w rzeczywistości Matejko przedstawił inne wydarzenie.

- Matejko ukazał po prawej stronie kompozycji scenę wyciągania dzwonu z formy przy pomocy lin, natomiast po lewej stronie mamy bardziej statyczną część kompozycji. To dwór królewski z Zygmuntem I Starym, czyli fundatorem dzwonu, jego żoną królową Boną oraz królewskimi dziećmi - opowiada gość audycji. Królewska rodzina na obrazie znajduje się w otoczeniu dostojników, a w tle dostrzec możemy mieszkańców Krakowa obserwujących to niecodzienne wydarzenie. - Pośrodku kompozycji artysta ukazał późniejszego biskupa krakowskiego, który dokonuje poświęcenie dzwonu - dodaje Janczyk.

Zobacz też:

Historia dzwonu Zygmunta z bliska

Każdy, kto chciałby zmierzyć się z majestatem "Zygmunta" i poznać jego historię, ma ku temu znakomitą okazję. Od 9 lipca do 31 sierpnia mieszkańcy i turyści będą mogli wziąć udział w pokazie "Matejko. Od wielkiego dzwonu". - Będzie można zobaczyć nie tylko sam obraz, ale i cztery szkice Jana Matejki do tego obrazu, wypożyczone specjalnie na tę okazję z krakowskiego Muzeum Narodowego - mówi gość "Eureki".

Ponadto w audycji:

Rdzeniowy zanik mięśni swoją istotę ma w podłożu genetycznym, zgodnie zaś z badaniami naukowymi nosicielem wadliwego genu SMN1 jest co 35 osoba w Polsce. O pracach nad nową terapią, która ma umożliwić wcześniejsze rozpoznanie pacjentów chorych na SMA mówi prof. dr hab. n. med. Katarzyna Kotulska-Jóźwiak z Instytutu "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka".  

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Artur Wolski

Gość: Agnieszka Janczyk (kurator zbiorów z Zamku królewskiego na Wawelu)

Data emisji: 8.07.2021

Godzina emisji: 19:29

mg

Czytaj także

Stanisław Wyspiański - czwarty wieszcz narodowy

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2020 05:58
Po premierze "Wesela" stał się symbolem. "Niewielu dusza i serce, myśl i ból były tak na wskroś polskie, nasze własne jak Wyspiańskiego" - pisała krakowska gazeta "Czas" nazajutrz po śmierci artysty.
rozwiń zwiń