78 lat od bestialskiej, antypolskiej akcji na Wołyniu

Ostatnia aktualizacja: 12.07.2021 20:50
Minęło właśnie 78 lat od jednej z największych tragedii narodu polskiego – w niedzielę 11 lipca 1943 roku oddziały UPA dokonały skoordynowanego ataku na kilkadziesiąt polskich wsi na Wołyniu. Po wymordowaniu ludności miejscowości były palone, by uniemożliwić ponowne ich zamieszkanie. Ataki przeprowadzano także na polskie kościoły. Zabójstwa dokonywane były z wielkim okrucieństwem.
Radymno k. Jaroslaw 20.07.2013 r. Rekonstrukcja historyczna Wołyń 1943 - 2013. Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary
Radymno k. Jaroslaw 20.07.2013 r. Rekonstrukcja historyczna "Wołyń 1943 - 2013. Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary"Foto: Lukasz Solski / Forum

pawiak 1200 shutt.jpg
Historia Mariana Karczewskiego. "Człowiek traktowany był gorzej od bydlęcia"

Ludobójstwo na Polakach 

Krwawa niedziela była początkiem głównej akcji nacjonalistów ukraińskich przeciwko ludności polskiej Wołynia, która trwała do 16 lipca 1943. Ocenia się, że w czasie całej tej antypolskiej akcji (od lutego 1943 do lutego 1944) zginęło na Wołyniu 50-60 tysięcy Polaków.

- Wołyń pokazał, że wojna ukazała swoje niewyobrażalne okrucieństwo i ludzkie barbarzyństwo ideologii nacjonalistycznej, która owładnęła umysły starego i młodego pokolenia - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Janusz Gmitruk, historyk, dyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, autor wielu publikacji nt. zbrodni wołyńskiej m.in. książki "Historia pisana chłopską krwią. Zamojszczyzna, Wołyń i Małopolska Wschodnia w latach II wojny światowej". 


Posłuchaj
24:33 2021_07_12 19_31_11_PR1_Eureka.mp3 78 lat od bestialskiej, antypolskiej akcji na Wołyniu (Eureka/Jedynka)

 

W lutym 1941 roku powstają dwa bataliony Wehrmachtu: "Batalion Nachtigall" oraz "Batalion Roland". - Te dwa bataliony tworzyły później tzw. jednostkę policyjną w 201 Batalionie Schutzmannschaft, czyli policji ukraińskiej, która działała na pograniczu Polesia i Wołynia i zapisała się strasznymi zbrodniami i pacyfikacjami na ludności polskiej, do tego stopnia, że Niemcy rozwiązali tę jednostkę - opowiada historyk. - Ok. 650 osób uciekło do lasu i zasiliło tworzące się oddziały ukraińskiej, powstańczej armii, czyli pod koniec 1942 roku Ukraińcy otrzymali ogromny zastrzyk kadry, która rozpoczęła szkolenie sił zbrojnych - dodaje.  

Oczyszczenie Małopolski i Wołynia z Polaków 

Ludzie, którzy wstępowali w szeregi ukraińskich nacjonalistów, często reprezentowali wykształcone grono osób, którzy kończyli dobre licea w Stanisławowie, a następnie studiowali na Uniwersytecie Lwowskim. - Niemcy byli zainteresowani tym, żeby wykorzystać Ukraińców, pchnąć ich przeciwko Polakom i żeby oni rzeczywiście hamowali ruch niepodległościowy Polski - mówi dr Janusz Gmitruk. - Ukraińcy w 1943 roku doszli do wniosku, że dla nich to jest wyjątkowa okazja, ponieważ była taka koncepcja wyzwolenia Europy od południa. Oni występowali wtedy jako narodowy ruch ukraiński (taki ruch niepodległościowy) i do tego czasu musieli oczyścić teren Wołynia i Małopolski z Polaków - podkreśla ekspert. 

Czytaj również: 

W audycji także:

80 lat temu - 29 czerwca 1941 roku umiera w Nowym Jorku jeden z najwybitniejszych Polaków, pianista, wirtuoz i kompozytor, ale także polityk, jeden z twórców odrodzonej Rzeczypospolitej, premier i minister spraw zagranicznych - Ignacy Jan Paderewski. Z okazji rocznicy jego śmierci na stronach Sejmu RP przypomniano życie i zasługi tego męża stanu dla odzyskania przez Polskę niepodległości.

Z gościem programu prof. Marianem Markiem Drozdowskim z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, autorem kilku dzieł poświęconych Ignacemu Paderewskiemu - między innymi dwutomowej publikacji "Ignacy Jan Paderewski - artysta, społecznik, polityk w opiniach jemu współczesnych", przypomnieliśmy szczególnie ostatni okres życia Ignacego Paderewskiego. W tym jego działalność w Radzie Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej, próby zjednoczenia Polonii i pozyskania kredytów na uzbrojenia Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

***

Tytuł audycji: "Wieczór Odkrywców" w ramach pasma "Eureka" 

Prowadził: Krzysztof Michalski

Goście: dr Janusz Gmitruk (historyk, dyrektor Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, autor wielu publikacji nt. Zbrodni Wołyńskiej m.in. książki "Historia pisana chłopską krwią. Zamojszczyzna, Wołyń i Małopolska Wschodnia w latach II wojny światowej"), prof. Marian Marek Drozdowski (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, autor kilku dzieł poświęconych Ignacemu Paderewskiemu) 

Data emisji: 12.07.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30

ans 

Czytaj także

Złoty wiek Holandii. Dlaczego przypadał na siedemnaste stulecie?

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2021 19:30
Słynne wiatraki, kanały i luksusowe domy to symbole czasów złotego wieku w Holandii, który przypadał na siedemnaste stulecie. Rozwijały się wtedy nauka i kultura, a kraj stał się potęgą gospodarczą dzięki rozwojowi handlu i żeglugi - Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. To również okres, który zaznaczył się w sztuce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miasto w Meksyku, miejsce narodzin bogów i początku świata

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2021 21:50
Na Wyżynie Meksykańskiej, kilkadziesiąt kilometrów na północny wschód od Mexico City, wznoszą się imponujące piramidy. Są to pozostałości monumentalnej zabudowy Teotihuacan - największej metropolii prekolumbijskiej Ameryki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Od pięciu wieków czuwa nad Krakowem i Polską. Dzwon Zygmunt kończy 500 lat

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2021 15:14
Waży 12 600 kilogramów, ma 460 cm wysokości, donośność jego głosu wynosi 30 km, a liczy sobie 500 lat. Dzwon Zygmunt to duma nie tylko Krakowa, ale całej Polski.
rozwiń zwiń