Matka Schopenhauera i jej "Gdańskie wspomnienia młodości"

Ostatnia aktualizacja: 21.09.2021 19:30
Johanna Schopenhauer uważana jest za jedną z najwybitniejszych kobiet swoich czasów. Była powieściopisarką, poetką, ozdobą literacko-artystycznych salonów, przyjaźniła się z Goethem. Była też matką słynnego filozofa Artura Schopenhauera.
Okładka książki Gdańskie wspomnienia młodości
Okładka książki "Gdańskie wspomnienia młodości"Foto: mat. promocyjne/Wyd. Słowo/obraz terytoria

biblioteka gdańska.jpg
425 lat Biblioteki Gdańskiej. Powstała dzięki nieszczęściu

Pod koniec życia spisała pamiętniki, w których rysuje obraz swojej epoki - Europy z czasów króla Ludwika XVI i Polski po kolejnych rozbiorach. Wychowana w zamożnej gdańskiej rodzinie, przywołuje obyczaje społeczne, wspomina podróże po świecie i słynne postacie ze świata literatury i filozofii.


Posłuchaj
20:39 Jedynka-21-09-2021-eureka-schopenhauer.mp3 Pamiętniki Johanny Schopenhauer o Gdańsku i synu Arturze (Eureka/Jedynka)

 


schopenhauer 510
Arthur Schopenhauer: Świat jest moim wyobrażeniem

Atmosfera intelektualna środowiska wpłynęła na syna, który stworzył własny system filozoficzny, choć początkowo był zafascynowany Immanuelem Kantem. Teoria Schopenhauera znalazła swój oddźwięk w filozofii Hegla, w muzyce, w nurcie Młodej Polski, w twórczości artystów epoki, współcześnie - u Michela Houellebecqa i wielu innych.  

Ilustracja z książki "Gdańskie wspomnienia młodości", fot. materiały promocyjne Ilustracja z książki "Gdańskie wspomnienia młodości", fot. materiały promocyjne

Dr Janusz Mosakowski z Uniwersytetu Gdańskiego naświetla czasy, w których żyła Johanna Schopenhauer, urodzona w 1766 roku w Gdańsku, w końcowym okresie przynależności miasta do Rzeczypospolitej. - Urok wspomnień Johanny Schopenhauer polega na tym, że była przedstawicielką klasy średniej, a jej ojciec był kupcem o przekonaniach republikańskich i demokratycznych - mówi.

Jako dziecko Johanna chciała być malarką, ale rodzina jej to wyperswadowała. Gość Programu 1 Polskiego Radia przyznaje, że książka Johanny Schopenhauer daje czytelnikowi pouczający wgląd w realia gdańskie ostatnich 30 lat XVIII wieku: "Autorka podkreślała wielokulturowy i kosmopolityczny charakter miasta". Zwraca uwagę, że opisywała też zabawne sytuacje z udziałem przedstawicieli różnych warstw społecznych i różnych narodowości.

Johanna wyszła za mąż za bankiera, starszego o 20 lat, i nigdy nie ukrywała, że było to małżeństwo z rozsądku. Pisze jednak, że z czasem łączące ich więzi były coraz ściślejsze. Po aneksji Gdańska przez Prusy rodzina wyjechała do Hamburga i tam jej mąż i ojciec Artura zmarł w obłędzie, spowodowanym ubóstwem.

Artura szykowano na kupca, ale po śmierci ojca okazało się, że interesuje się czymś innym. Podjął studia w Weimarze, potem w Getyndze, studiował trochę medycynę, trochę nauki przyrodnicze i filozoficzne, a ostatecznie zamieszkał w Weimarze. Stosunki Johanny z dorosłym synem nie były wcale kolorowe.

Dr Janusz Mosakowski przyznaje, że dla niego ta książka to dokument epoki. - Dla mnie czar, urok tych wspomnień polega na tym, że one gdzieś tam się lokalizują pomiędzy filozofią życia a takimi wypowiedziami ekscentrycznie poetyzującego dziecka - wyjaśnia.

Czytaj także:

W audycji również relacja z Gali Mistrza Mowy Polskiej 2021 i spotkanie z laureatami. Patronat nad wydarzeniem objęła radiowa Jedynka.

***

Tytuł audycji: Eureka 

Prowadziła: Katarzyna Jankowska 

Gość: dr Janusz Mosakowski (Wydział Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego)

Data emisji: 21.09.2021 

Godzina emisji: 19.30

ag


Czytaj także

"O rzeczach, które się filozofom nie śniły... "

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2020 12:00
- Nic tak dobrze nie pomaga osobie pogubionej jak filozofia - mówi w audycji "Po drugiej stronie lustra" filozof prof. Jacek Hołówka z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, z którym Katarzyna Jankowska rozmawiała m.in. o drogach prowadzących do dojrzałości i ukształtowania się naszej osobowości, oraz o motywach jakie mają wpływ na nasze wybory i działania. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stoicyzm - harmonia w filozofii

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2021 21:00
Filozofia stoicka, popularna w imperium rzymskim, opierała się między innymi na życiu w zgodzie ze światem, a jej etykę wyróżniała cnota, natura i obowiązek. Twórcą nurtu był Grek - Zenon z Kition, inni słynni rzymscy stoicy to Lucjusz Anneusz Seneka i cesarz Marek Aureliusz. 
rozwiń zwiń